يسلام – بەيبىتشىلىك دەگەن ءسوز. تاتۋلىققا ۇندەيتىن, تۋىستىققا شاقىراتىن ءدىن بۇل. قۇران اياتتارىندا, پايعامبارىمىز (س.ع.س) مۇحاممەدتىڭ حاديستەرىندە, ساحابالاردان جەتكەن سىرلى سوزدەردە دە ەل اراسىنا ىرىتكى سالاتىن, الاۋىزدىق تۋدىراتىن, ب ۇلىككە شاقىراتىن بىردە-ءبىر دەرەك تاپپايسىز. كۇنىنە بەس رەت دارەتىن الىپ, جاينامازعا جىعىلاتىن ادام – تازا ادام. ال تازا ادام جامانشىلىققا بارمايدى. ءارى-بەرىدەن سوڭ قاسيەتتى كىتاپتا «ءبىر ادامنىڭ كوڭىلىن قالدىرۋ – ءبىر شاھاردى قيراتۋمەن تەڭ» دەگەن ءسوز بار. بۇدان ءبىز يسلامنىڭ الەمدەگى ەڭ بەيبىتشىل ءدىن ەكەنىن كورەمىز. دەگەنمەن, بۇگىندە ءدىن اتىن جامىلعان, قاسيەتتى ءدىنىمىزدى وزدەرىنە بەتپەردە ەتىپ العان كەيبىر ازاماتتار اللا تاعالانىڭ تۋرا جولىن باسقا پيعىلدا پايدالانىپ ءجۇر. ادامنىڭ كوڭىلىن قالدىرۋدىڭ ءوزىن كۇنا سانايتىن ءدىندى ۇستاناتىن مۇمىندەر ناقاقتان ناق موينىنا قان جۇكتەمەس بولار. ايرانداي ۇيىپ وتىرعان ەلدىڭ اراسىنا ىرىتكى سالىپ, مويىندارىنا قارۋ اسىنىپ, جۇرتتىڭ زارە-قۇتىن قاشىرماس ەدى. بۇل تۋرا جولدان تايعان, حاق جولىمىزعا كولەڭكە تۇسىرگىسى كەلەتىندەردىڭ ءىسى. «اداسقاننىڭ الدى ءجون, ارتى سوقپاق» دەيدى دانا حالقىمىز. ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, بۇل اداسقانداردىڭ ءىسى بولىپ وتىر.
جاراتۋشى اللا تاعالا «مەن ادامداردى بارلىق ءنارسەدەن پاك ەتىپ جاراتتىم» دەيدى. ومىرگە پاك بولىپ كەلگەن, پاك ءدىندى ۇستانعان, سونىڭ شاريعاتتارىنا مويىنسۇنعان, جاراتقان يەمىز كورسەتكەن تۋرا جولمەن جۇرگەن ادام قالايشا جاماندىققا بارۋعا ءتيىس؟ لاڭكەستىك, ب ۇلىك دەگەن ۇعىمدار يسلاممەن ەكى دۇنيەدە دە قابىسپايدى. قابىسپايتىنى سول, يسلام ءدىنى ز ۇلىمدىقتى ەشقاشان جاقتاعان ەمەس.
سان عاسىرلاردان بەرى اتا-بابامىز تۋرا جولدان تايماي, ءابۋ حانافيا ءمازھابىنىڭ شارتتارىن بۇزباي ۇستانىپ كەلە جاتىر ەدى. كەيىنگى جىلدارى قاسيەتتى ءدىنىمىزدىڭ كەلبەتىنە داق ءتۇسىرىپ, ءدىن اتىن جامىلىپ جامانشىلىققا باستايتىندار شىعىپ جاتىر. بىلگەن ادامعا ولار ءبىزدىڭ قاتارىمىزدان ەمەس ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ويتكەنى, يسلام ءدىنى قان توگىستى قالامايتىنىن ايتتىق. سوندىقتان اللا تاعالادان باۋىرلارىمىزدىڭ اداسپاۋىن تىلەيىك. اداسقاندار بولىپ جاتسا, قازاق اتام ايتپاقشى «اداسقاننىڭ ايىبى جوق قايتا ءۇيىرىن تاپقان سوڭ» دەپ باۋىرىمىزعا باسايىق. مىنا بەس كۇن جالعاندا تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشكەنگە جەتپەيدى. اللا ءناسىپ ەتىپ بەرگەن عۇمىرىمىزدى بەيبىتشىلىك زاماندا, ىنتىماقتاسىپ, ۇيىسىپ ءومىر سۇرەيىك, اعايىن!
مۇحامەدقالي بەكقوجا ۇلى, ەڭبەكشى اۋىلدىق «قوجا اتا» مەشىتىنىڭ يمامى.
قىزىلوردا وبلىسى, شيەلى اۋدانى.