الماتىدا عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي سالتانات­تى جيىن ءوتتى

ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرە­زيدەنتى, اكادەميك مۇرات جۇرى­نوۆ عىلىمي قوعامداستىقتى قۇراپ وتىرعان اكادەميكتەر مەن بەلگىلى عالىم­داردى, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي ۇيىمداردىڭ, ۇلت­تىق جانە ۇجىمدىق قولدانىستاعى ينجە­نەرلىك زەرتحانا باسشىلارىن قۇت­تىق­تادى.

م.جۇرىنوۆ وتاندىق عى­لىمداعى ەلەۋلى جەتىستىكتەردى اتاپ ءوتىپ, وركەندەپ كەلە جاتقان ەل ەكو­نوميكاسىنداعى بارلىق سالا­لار­دىڭ تابىسى تۋرالى بايانداپ ءوتتى. زاماناۋي الەمدە بارلىق مەملەكەتتەر عىلىمعا ەكونوميكالىق ءوسۋ مەن باسەكەلەستىكتى قامتاماسىز ەتۋشى رەسۋرس رەتىندە ەرەكشە كوڭىل بولەدى. قازاقستان دا ءوزىنىڭ مىقتى عىلىمي جۇيەسىن قالىپتاستىرعان ەل ەكەنىن الدەقاشان دالەلدەگەن.

قازاقستان عىلىمىندا ءارتۇرلى باعىتتاعى عىلىمي مەكتەپتەر دامىپ, ءتيىمدى ناتيجە بەرۋدە. بۇگىندە قازاقستاندا اۋىل شارۋاشىلىعى, مەديتسينا, جەر, ەنەرگەتيكا سالالارىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى ساقتالىپ قانا قويماي, بۇل مەكەمەلەردە 382 عىلىمي باعىت بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇكىلالەمدىك باسەكەگە قابىلەتتىلىك رەيتىنگىندە قازاقستان رەسەي مەن ازەربايجان ەلىنەن كەيىنگى 53-ورىندى يەلەنەدى. ىلگەرىدەگى جىلدارمەن سالىستىرعاندا, عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىس-احۋالى تۇزەلىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بيىل تاعى دا 120 عالىمعا پاتەر كىلتى تابىس ەتىلدى. مىسالى, عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 1,17 %-ىن قۇرا­سا, سايكەسىنشە بۇل كورسەتكىش ازەر­بايجاندا 1,5 %, بەلارۋس ەلىندە 1,2 %, رەسەيدە 1,0%-دى كورسەتىپ وتىر. عىلىمدى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا سايكەس بۇل كورسەتكىش 2020 جىلعا قاراي 2 پايىزعا دەيىن ءوسۋى ءتيىس. 

الەمدىك ەكونوميكالىق داعدا­رىس­تىڭ قاۋىپ-قاتەرىنە قاراماستان دامىپ كەلە جاتقان قازاقستان عى­لىم­ىنىڭ اعىمداعى جاي-كۇيىنە با­عا بەرىپ, وتاندىق ەكونوميكانى جاڭ­عىرتۋعا ۇلەس قوسۋعا شاقىرعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىعان ۆيتسە-مينيستر تالعات ەشەنقۇلوۆ ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى جاڭا تەحنولوگيالارمەن بىرگە ءوربيتىنىن جەتكىزدى. ەل عالىمدارى الدىندا تۇرعان مىندەتتەرگە توقتالعان ول, 2018 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە 1096 عىلىمي جوبا مەملەكەتتىك گرانت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىنىن ايتتى. 

جيىن سوڭىندا عالىمدار مەم­لە­كەت­تىڭ عىلىمعا جاساپ وتىرعان قام­قور­لىعىنا, ونىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ جولىنداعى ءىس-قيمىلىنا, جالدامالى پاتەردە كەلە جاتقان عالىمداردى باسپانامەن قۋانتقانىنا العىس ءبىلدىردى. 

ايگۇل احانبايقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»

الماتى