سوناۋ ءبىر ەرتەرەكتە قازاقتىڭ كوشپەلى زامانىندا ارقانىڭ تارلان بوزىندا قايىستىرىپ جىلقى ايداعان امانباي دەگەن باي ءوتىپتى. جارىقتىق مالعا باي بولعانىمەن, باسقا جارلى ەكەن. جان دەگەندە جالعىز ۇلى بولىپتى. ونىسى ەركە-شولجىڭ, دۇنيەگە قامسىز, وقۋ-بىلىمگە قىرسىز...
ابەكەڭ ۇلى ەرجەتكەن سوڭ سارىسۋ-شۋدىڭ بويىندا دۇكەن ۇستاپ, بۇقارانىڭ مىس ىدىسى مەن قۇلجانىڭ قىتاي ماتاسىن ساۋدالايتىن, قازىرگى تىلمەن ايتقاندا كاسىپكەر دوسىنا اتتاندىرادى. ءارى ول دوسىنا حات جازىپ, جالعىز ۇلىمدى ەڭبەككە باۋلىپ بەرىڭىز جانە مۇنىڭ قولىنا كاسىپ اشىپ, ساۋدا جاساۋىنا جەتەتىندەي قاراجات ۇستاتىڭىز, ونىڭ قايىرىمى مەنەن, دەپ ءوتىنىش ەتەدى.
امانباي بايدىڭ مۇنداعى ويى – اكە دۇنيەسىن وزىنىكىندەي سەزىنەتىن ۇل باسقادان العان م ۇلىكتى ۇقىپتاپ ۇستاپ, ساۋدا ۇيرەنەر, ەڭبەكپەن تاپقان دۇنيەنىڭ ءلاززاتىن تاتار دەگەنى ەكەن. ءسويتىپ شيراپ ادام بوپ كەتەر. ايتپەسە, وزىندە دە دۇنيە-بايلىق جەتەرلىك. اتتەڭ وسىعان يە بولار ۇلدىڭ ءتۇرى مىناۋ... اكەسىنىڭ امانات حاتىن ارقالاپ, جولعا شىققان ۇل مەڭىرەۋ دالا بەتپاقتى باسىپ ءوتىپ, جازعا سالىم دۇكەنشىنىڭ اۋىلىن تاۋىپ كەلەدى. دۇكەنشى اقساقال ەلدىڭ شەتكى جاعىندا تاس بۇلاقتىڭ باسىنا جەكە ءۇي تىكتىرىپ, سول جەردە ادامداردى قابىلداپ, ساۋدا-ساتتىعىن جۇرگىزىپ وتىر ەكەن.
ايشىلىق جولدى ارتقا تاستاپ جەتكەن ۇل «اسسالاۋماعالەيكۋمدى» ايتىپ تابالدىرىق اتتايدى. ءتور الدىندا قاققان قازىقتاي قارا كامزولىن جەلبەگەي جامىلىپ ءبىر قاريا وتىر. قارسى الدىنداعى ۇستەلدە قاپتاعان قاعاز. كيىز ءۇيدىڭ ءدال ورتاسىندا قۇرۋلى وشاقتا اشىق وت جاعۋلى تۇر... «ۋاعالەيكۋمسالام, تورلەت بالام», – دەپ سالەمىن العان اقساقال, قوناققا شاي ىشكىزە وتىرىپ, ءمان-جايعا قانىعادى. دوسىنىڭ امانات حاتىن وقىپ بولىپ, قويماشى نوعايدى شاقىرتادى. «قويماداعى ساندىقتان ءبىر دوربا كۇمىس اقشا الىپ كەل!». ۇكىم ورىندالادى. ءسويتىپ ءبىر دوربا كۇمىس اقشانى جولاۋشى جىگىتتىڭ قولىنا ۇستاتادى. «وسىعان كاسىپ ىستە!».
سىڭعىرىنان قۇلاقتىڭ قۇرىش-قىشۋى قاناتىن تازا كۇمىس اقشانى بەيعامداۋ قولىنا العان بالا, ءتوس قالتاسىنان قوراپتاعى شىلىم الىپ شىعىپ, ونىڭ بىرەۋىن سىرىڭكە شاعىپ تۇتادى. وتىرىپ الىپ كوك ءتۇتىندى سوراپتايدى. وسىنىڭ ءبارىن بايقاپ وتىرعان ساۋداگەر قاريا: – بالام, اكەڭ شارۋاقور جاقسى ادام ەدى, سەن وعان تارتپاعان ەكەنسىڭ, جاڭاعى كۇمىس اقشانى قايتار دا, كەلگەن ىزىڭمەن ەلىڭە قايت, – دەيدى.
تۇككە تۇسىنبەگەن جىگىت ەلىنە ورالادى. اكەسىنە بولعان وقيعانى تاپتىشتەپ باياندايدى. وسىلاي دا, وسىلاي بەرگەن اقشاسىن قايتىپ الدى. مانادان بەرى ۇلىنىڭ اڭگىمەسىن ءۇنسىز تىڭداپ وتىرعان اكە «ە, قاراعىم, سەن بايىمايتىن بالا ەكەنسىڭ» دەيدى. «قالاي اكە؟». – شىراعىم, قاسىڭدا لاۋلاپ تەگىن وت جانىپ تۇرسا, سەن تەمەكى تۇتاتۋ ءۇشىن ءبىر تال سىرەڭكە شىعىنداپسىڭ, سونى انا مەنىڭ دوسىم بايقاپ قالعان دا, سەنىڭ بايىمايتىن بالا ەكەنىڭدى بىلگەن. ءسويتىپ, ىڭ-شىڭسىز جولعا سالعان. ەندى ءتۇسىندىڭ بە؟
بەكەن قايرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»