مەديتسينادا تۇيتكىلدەردىڭ باستى سەبەپ – رەفورمالاردىڭ دۇرىس تۇسىندىرىلمەۋى

ءبىزدىڭ اڭگىمەمىز وتاندىق مەديتسيناعا دۇنيەجۇزىلىك ستاندارت­تاردى ەنگىزۋ جانە ازامات­تار ءۇشىن ونىڭ قولجەتىمدى بولۋىن نىساناعا الا وتىرىپ, ەلبا­سىمىز قاجەت دەپ انىق تۇ­جى­رىمداعان دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنداعى رەفورمالار توڭىرەگىندە ءوربيدى.

ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ وسى باعىتتاعى قادامى الاڭ­داۋ­شى­لىق تۋدىرىپ وتىر. اسى­عىس­تىق, ءتۇسىندىرۋ جۇمىس­تا­رى­نىڭ جەتكىلىكتى جۇرگىزىلمەۋى, جۇ­مىستاردىڭ انىق تا ەگجەي-تەگ­جەيلى ويلاستىرىلىپ, رەت-رە­تى­مەن ىستەلمەۋى, ءاربىر اۋر­ۋ­حا­­نانىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرمەۋ كوپتەگەن پاتسيەنتتەرگە دە, مەملەكەتتىك اۋرۋحانالارعا دا قيىندىقتار كەلتىرىپ, ىسكە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالارعا سەنىمسىزدىك تۋدىرۋدا.

پاتسيەنتتەر قاۋىمىمەن قا­تار مەديتسينالىق قىزمەت­كەر­لەردىڭ كوبى تۇسىنە الماعان مەم­لەكەتتىك ستاتسيونارلاردى قار­جىلاندىرۋدىڭ كولەمىن 20% قىسقارتۋ ءدال وسىنداي جول­مەن اتقارىلۋدا. نەگىزىندە ديرەك­تيۆالىق بولىپ تابىلاتىن وسىنداي قادامعا دايىن­دىق جەتكىلىكسىز ەكەنىنە ءىس-ارە­كەت­تەردى ءتيىستى ۇيلەستىرۋدىڭ جا­نە ستاتسيونارلىق كومەك كور­سە­تۋگە مەملەكەتتىك تاپسىرىس ال­عان جەكە مەديتسينالىق ۇي­ىم­­داردا ەمدەلۋ مۇمكىندىگى مەن ولار ورنالاسقان جەر تۋرا­لى تۇر­­عىنداردى حاباردار ەتۋدىڭ بول­ماۋى دالەل. مينيستر مەن الەۋ­مەتتىك مەديتسينالىق ساق­تان­دىرۋ قورى (امسق) باس­قار­ماسى توراعاسىنىڭ ايتق­ان­دارى, وكىنىشكە قاراي, تەك قانا مەديتسينا سالاسىنداعى ساناۋلى عانا شەنەۋنىكتەرگە تۇسىنىكتى بولىپ وتىر.

حالىقتىڭ كوبىنىڭ كوڭىلىن «الەۋ­مەتتىك وسال توپتارعا جاتا­تىن اۋرۋلارعا تەگىن مەدي­تسي­نا­لىق كومەكتىڭ كەپىلدى كولەمى ايا­سىندا مەديتسينالىق قىزمەت كور­سە­تۋشىلەر سانى 2018 جىلى 2017 جىلعا قاراعاندا 1,5 ەسەگە وسەدى» دەگەن سياقتى جاعىمدى ستاتيس- تيكا كونشىتە الماۋدا. ويتكەنى ولارعا قاجەتتى كومەك ءدال وسى جەردە جانە تەك قانا قازىر كەرەك ەكەنى بەلگىلى. سانى ازايا قويماعان ينفەكتسيالىق اۋرۋلار, اسىرەسە, كارىلىك جاستاعى دەمىكپە, سۋسامىر (قانت ديابەتى), گيپەرتونيا سياقتى 2 جانە ودان دا كوپ دەرتكە شالدىققان پاتسيەنتتەر «اقشا ناۋقاستىڭ سوڭىنان جۇرەدى», «ەمدەۋ مەكەمەسىن ەركىن تاڭداۋ قۇ­قىعى», «جاڭا ايماقتىق تىر­كەۋ­لەر» سياقتى جاريالانعان قا­عي­دالاردىڭ ءمانىسىن تۇسىنبەي, ەمدەۋدەن باس تارتا المايتىن, وزدەرىنىڭ ۇيرەنشىكتى ستاتسيو- نارلارىنان كومەك ىزدەۋدە. ال مەديتسينالىق مەكەمەلەر ءوز تاراپىنان الەۋمەتتىك مە­دي­تسينالىق ساقتاندىرۋ قورى اكتسيونەرلىك قورىمەن, اي سايىن­عى قارجىلاندىرۋ سوماسىنان اس­پاۋ تۋرالى جاسالعان شارتتى بۇزۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. ول ءۇشىن وتە ۇلكەن ايىپپۇلدار قا­راس­تىرىلعان. ء«ارى تارتسا وگىز ولە­دى, بەرى تارتسا اربا سىنا­دى­نىڭ» كەرى.

مۇنىڭ ءبارى ازاماتتاردىڭ كور­سەتىلىپ وتىرعان مەديتسي­نا­لىق قىزمەتتىڭ ساپاسىنا قا­نا­عاتتانۋ دارەجەسىن تو­مەن­دەتۋدە. جەر-جەردەن كەلگەن حا­بارعا قاراعاندا, ولاردىڭ بيۋد­جەت­تەرىن قىسقارتۋ بارىسىندا ءدا­رى-دارمەكتىڭ, ازىق-ت ۇلىكتىڭ, كوم­مۋنالدىق جانە وزگە دە شى­­عىندار باعاسىنىڭ, جالپى ينف­لياتسيانىڭ ءوسۋى ەسكەرىلمەي وتىر. بۇعان قوسا قابىلداۋ بول­مە­لەرىنە بارىپ جاتپاي, بى­راق كەيبىر دياگنوستيكالىق جان­ە ەمدەۋ پروتسەدۋرالارىن الاتىن پا- تسيەنتتەرگە كورسەتىلگەن شىعىندار ستاتسيونارلارعا جىل سايىن وتەلمەۋدە. مىسالى تەك اقمولا وبلىسى بويىنشا 2017 جىلى قايتارىلماعان جال­پى سوماسى شامامەن 93 ملن تەڭگە تۇراتىن 400 مىڭ­نان استام وسىنداي قىزمەت كور­سەتىلگەن. مەديتسينانى وسى­لاي قارجىلاندىرۋدىڭ ەس­تەن تاندىرۋ تەراپياسى, ءبىز­دىڭ ويىمىزشا حالىقتىڭ وسىن­داي رەفورمالارعا دەگەن سەنىمىن جو­عالتادى جانە بۇل مەم­لەكەتتىك مە­كەمەلەردى بان­كروت­تىققا اكە­لىپ سوقتىرۋ ءۇشىن قاساقانا جاسالا­دى دەگەن قاۋەسەتتەردىڭ تاراۋى- نا جول بەرەدى. وسىدان كەلىپ «ۇكىمەت ازىرلەپ, پارلامەنت قا­بىلداعان بيۋدجەتتى بەيىندىك مينيسترلىكتىڭ حاتتامالىق شە­شىمىمەن 20 پايىزعا قىسقارتۋ, بيۋدجەتپەن جۇرگىزىلگەن باسقا دا ەركىن وپەراتسيالار قانشالىقتى زاڭدى؟» دەگەن ءادىل سۇراق تۋىندايدى.

مەن وسى ماسەلەلەردى قامتي وتى­رىپ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­باسارى ەربولات دوساەۆتىڭ اتىنا ساۋال جولدادىم. ماسە­لە­نى زەرتتەپ, دۇرىس شەشىم قابىل­دانار دەگەن ۇمىتتەمىن.

جالپى, مەديتسيناداعى وز­گە­رىستەردى «حيرۋرگيالىق» ادىس­پەن جاساۋ, حالىققا قىزمەت كور­سەتۋدە كوپتەگەن پروبلەما­لاردى تۋىنداتارى انىق. ۇيىم­داس­تىرۋشىلاردىڭ رەسمي جاۋ­اپ­تارىنان ولار وزدەرىنە نە جۇك­تە­لەتىنىن ءالى دە تولىق تۇسىنبەي وتىرعانىن بايقاۋعا بولادى.

تۇرعىن سىزدىقوۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى