• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 12 ناۋرىز, 2018

مال قورىمدارىنىڭ جاعدايى شەشىمىن كۇتكەن ماسەلە

770 رەت
كورسەتىلدى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قولداپ, ەل­دى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ مەم­لەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ باس­تى بەلگىسى ەكەنىن بىرنەشە رەت اتاپ وتكەن بولاتىن. الايدا بۇل ما­سەلەدە شەشىلمەگەن تۇيتكىلدەر كوپ.  

سونىڭ ءبىرى – ءبىز كوتەرىپ وتىرعان مال قورىمدارىنىڭ ناشار جاعدايى. بۇل مەملەكەتتىك مىندەتتىڭ ويداعىداي شەشىلۋىنە كە­دەرگى كەلتىرىپ وتىرعان پروب- لەما. وسى ما­سە­لەگە مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان دا ءتيىستى باقىلاۋ جاسالماي وتىر. سونىڭ سال­دارىنان سوڭعى جىلدارى ەلدىڭ ءارتۇرلى وڭى­رىن­دە مالدىڭ جاپپاي قىرىلۋى ءجيى باي­قا­لۋ­دا. قازىر اقتوبە وبلىسىندا برۋتسەللەز اۋرۋى ج­ا­نە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ءۇي جانۋار­لا­رىنىڭ قۇتىرۋى سالدارىنان كارانتين جا­ريا­لانعان.

جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنىڭ مالىم­ەت­­تەرى بويىنشا رەسپۋبليكادا شامامەن 3 مىڭ­نان استام ولگەن مالدىڭ قورىمى بار. ونىڭ 2 مىڭنان استامى – ءپريميتيۆتى بيو­تەرميالىق شۇڭقىرلار. وتكەن جىلى جەر­گى­لىك­تى بيۋدجەتتەن 787 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, وعان 227 مال قورىمىن سالۋ جوسپارلانعان. ايتسە دە, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, مال قورىمىنىڭ 70 پايىزىنان استامى تالاپتارعا سايكەس كەلمەيدى. كوپشىلىك مال قورىمدارىندا قورشاۋلار مەن بەلگىلەر جوق. سوندىقتان مال قورىمدارىن ۇستاۋ جونىندەگى تالاپتاردىڭ ورىندالماۋى ادامدار مەن جانۋارلارعا قاۋىپتى ينفەكتسيالاردىڭ تارالۋىنا جول اشۋى ىقتيمال.

بۇل جەردە, ەڭ قاۋىپتىسى – ءسىبىر كۇيدىرگىسى بو­لىپ وتىر. ونىڭ قوزدىرۋشىسى سىرتقى ور­تا­نىڭ اسەرىنە اسا ءتوزىمدى. ول قاۋىپ­تى­لىكتىڭ ەكىن­شى سىنىبىنا جاتادى جانە توپىراقتا ءجۇز جىل­دان استام ۋاقىت ساق­تالۋى مۇمكىن.

سوندىقتان ءسىبىر كۇيدىرگىسىن كومۋگە ۋاكى­لەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان ءجىتى نازار اۋدارىلۋعا ءتيىس. ۆەتەرينارلىق قادا­عالاۋعا جانە مال قورىمدارىن قورعاۋ­دى كۇشەيتۋگە دە باسا ءمان بەرۋ قاجەت.

«نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسى وسى ماسەلەنى بىرنەشە رەت كوتەرگەنىمەن, ۇكىمەت تاراپىنان ول ءالى دە شەشىلمەي, ناقتى شارالار قابىلدانباي وتىر.

وسى ايتىلعانداردى كورسەتىپ ءبىز پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى –  اۋىل شارۋا­شى­لىعى ءمينيسترى ومىرزاق شوكەەۆتىڭ اتىنا تو­مەندەگى ۇسىنىستارمەن دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق:

1) ولگەن مالداردىڭ قورىمدارىن زاڭ تالاپ­تارىنا سايكەس رەتتەۋ;

2) اپاتتى جانە يەسىز قالعان مال قورىم­­دارىن انىقتاۋ جانە ولاردى تي­ىسىن­شە قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ; مال قورىم­دا­رىنىڭ ورىندارى بەلگىلەنگەن ارنايى كارتالار ازىرلەۋ;

3) جانۋارلاردىڭ شيكىزاتى مەن ونىم­دەرىنىڭ ساپاسىنا ۆەتەرينارلىق-ساني­تا­ر- لىق باقىلاۋدى قاتاڭداتۋ;

4) جەكەلەگەن وڭىرلەردە مال قورىم­دارىن ولەك­سەنى ورتەيتىن ءموبيلدى پەش-ينسي­نە­راتورلارمەن اۋىستىرۋ;

5) بەلگىسىز جانە ەسەپكە الىنباعان مال قورىمدارىن انىقتاۋ ماقساتىندا قاشىق­تىق­تان زوندتاۋدى قولدانۋ جونىندە شارالار قا­بىلداۋ;

وسى ماسەلەلەردىڭ شەشىم تابۋى مال عانا ەمەس, ادام اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا دا تىكە­لەي قاتىستى. سوندىقتان وعان بارىنشا مۇ­قيات قاراعان ءجون.

اسىلبەك سماعۇلوۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار