وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قازىعۇرت اۋدانى تۇربات اۋىلىندا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا «مەرۋەرت انا» بالاباقشاسى پايدالانۋعا بەرىلدى. كاسىپكەر ەسىمحان ەشەنقۇل ۇلى 50 ملن تەڭگە قارجىسىنا 100 بالاعا ارنالعان بالاباقشا سالىپ, اۋىلداستارىن قۋانتىپ وتىر.
بۇگىندە اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ, شاعىن بيزنەستى دامىتۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان يگى ىستەر كوپ. كۇنى كەشە اۋقىمدى الەۋمەتتىك جوبالارعا جول اشاتىن «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىندا» شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ, اسىرەسە, اۋىل-ايماقتار ءۇشىن, اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنى ايتىلدى. اۋىلداستارىنىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىنە سەپتىگىن تيگىزۋ قازىعۇرتتىق كاسىپكەردىڭ دەمەۋشىلىك جاساۋىنا نەگىز بولعان.
سونداي-اق كاسىپكەر بۇل قادامىن ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا تاياۋ جىلدارداعى مىندەتتەر رەتىندە ايقىندالعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسىمەن بايلانىستىرادى. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى قوعامنىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋدە ازاماتتاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, مەتسەناتتار, بيزنەس وكىلدەرى مەن مەملەكەتتىك ورگاندار كۇشىن بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان «اتامەكەن» كىشى باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانى ءمالىم. نەگىزگى ماقساتى ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ تۋىپ-وسكەن جەرىنە, اۋىلىنا كومەك كورسەتۋ, ال نەگىزگى باعىتى اۋداندارداعى وزەكتى ماسەلەلەردى انىقتاۋ, حالىقتىق باستامالاردى كوتەرۋ, سونى بىرلەسىپ شەشۋ بولىپ تابىلاتىن باعدارلاما قازىعۇرتتىق كاسىپكەرلەر تاراپىنان قولداۋ تابۋدا. «مەرۋەرت انا» بالاباقشاسىنىڭ اشىلۋى سونىڭ ءبىر كورىنىسى.
جالپى, قازىعۇرت اۋدانىندا 68 بالاباقشا جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 13-ءى مەملەكەتتىك بولسا, 55-ءى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا سالىنعان. بالاباقشانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اۋدان اكىمى تولەگەن تەلعاراەۆ بۇگىندە بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ دەڭگەيى 87,5 پايىزعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. «تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا ەلىمىزدە ەكونوميكالىق قيىندىقتىڭ سالدارىنان كوپتەگەن بالاباقشالار ءوز جۇمىستارىن توقتاتىپ, جەكەشەلەنىپ باسقا ماقساتتارعا پايدالانعان بولاتىن. سول وتپەلى كەزەڭدە ەلىمىزدە بۇلدىرشىندەرگە ارنالعان مەكەمەلەرگە تاپشىلىق بايقالاتىن. وسى ورايدا ەلباسى تاپسىرماسى نەگىزىندە «بالاپان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە استى. ماسەلەن, بىلتىر مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا «بالاپان» باعدارلاماسىمەن 33 بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلدى. سونداي-اق «تۋعان جەر», «اتامەكەن» باعدارلامالارىنىڭ ارقاسىندا اۋدانىمىزدا جاڭا بالاباقشالار سانى ءوسىپ جاتىر. ناتيجەسىندە بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ دەڭگەيىن بيىل 90 پايىزدان اسىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ اۋداندا ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر ماسەلەسى دە شەشىلگەن. ال اپاتتى جاعدايدا تۇرعان مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى بيىل تولىعىمەن شەشىلەتىن بولادى. كەلەسى كەزەكتە ىڭعايلاستىرىلعان مەكتەپتەردى تيپتىك مەكتەپكە اۋىستىراتىن بولامىز», دەدى اۋدان اكىمى.
«مەرۋەرت انا» بالاباقشاسىندا بۇلدىرشىندەر ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. نىساننىڭ جالپى اۋماعى 0,45 گەكتاردى قۇرايدى. جەرگىلىكتى 30 تۇرعىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى اداس يساقۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا, قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسى 40-60 مىڭ تەڭگە. مەكەمە بوبەكجايعا ارنالعان بارلىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىلعان. سونداي-اق بالالاردى تاسىمالداۋعا ارنالعان جايلى اۆتوكولىك تە بار. بالاباقشا قىزمەتكەرلەرى بالالارعا ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋدى باستى مىندەتى سانايدى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»