«كمك-مۇناي» اكتسيونەرلىك قوعامى اقتوبە ايماعىنداعى تابىستى قىزمەت جاساپ جۇرگەن كومپانيالاردىڭ بەل ورتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الادى. ايتسە دە مۇناي وندىرۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىننىڭ جاقسىسى مەن جامانى بىردەي بولىپ وتىر.
كاسىپورىن جۇمىسشىلارى تەمىر مەن مۇعالجار اۋداندارى اۋماعىنداعى «كوكجەيدە», «قۇمساي» جانە «مارتوك» كەن ورىندارىندا جۇمىس ىستەيدى. ەڭبەك ۇجىمىندا 394 ادام بار. ولاردىڭ ىشىندە كەلىسىمشارت بويىنشا شاقىرىلعان قحر-دىڭ بەس ازاماتىنان باسقاسى جەرگىلىكتى تۇرعىندار.
وتكەن جىلى «كمك-مۇناي» اق الەۋمەتتىك ماڭىزدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءىسىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەلباسى بەلگىلەگەن «پارىز» سىيلىعىمەن ماراپاتتالعان. سونداي-اق كاسىپورىن وسى كەزەڭدە كومىرسۋتەگى شيكىزات ءوندىرۋ كولەمىن وسىرە كەلىپ, 39 ميلليارد تەڭگە تابىس تاۋىپتى. بۇدان جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 6 ميلليارد تەڭگەدەن استام سالىق تولەمدەرى اۋدارىلعان. ءتىپتى كومپانيا ايماقتاعى الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا قوماقتى قاراجات سالۋ ىسىنەن دە تارتىنىپ قالماپتى, ونىڭ مولشەرى 36 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ تۇسەدى.
«كمك-مۇناي» اق-تىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى سامات بەردەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا كاسىپورىن وبلىس ەكونوميكاسىنا 10 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا قۇيۋدى جوسپارلاعان. كومپانيا قۇرامىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 170 مىڭ تەڭگە كولەمىندە. ونىڭ يندەكساتسياسى وتكەن جىلى كاسىپشىلىك قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ون پايىز قۇراعان. ارينە مۇنىڭ ءبارى كومپانيا ۇجىمىنىڭ جاقسى جاعى ەكەنى ءمالىم. سوندا ونىڭ تەرىس جاعى قانداي؟ تاڭعالارلىق جاعداي – وسىنداي تابىسى مول كومپانيا ءوز وندىرىسىندە جەرگىلىكتى ۇلەستى كوبەيتۋگە مۇلدەم كوڭىل بولمەي وتىرعانى. تالداۋلار مەن قولدا بار ناقتى دەرەكتەر كورسەتىپ وتىرعانداي, ونىڭ كولەمى نەبارى سەگىز پايىز توڭىرەگىندە عانا. بۇل سالىستىرىپ ايتۋعا دا تۇرمايتىن وتە تومەن كورسەتكىش ەكەنى بەلگىلى.
– ەگەر «كمك-مۇناي» اق-تىڭ توڭىرەگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قۇرۋ ءۇشىن ءتيىستى جاعدايلار تۋعىزىلماسا نەمەسە ولار ستاندارتقا سايكەس كەلەتىن تاۋارلار ۇسىنا الماسا بۇل جاعدايعا ءبىر ەسەپتەن تۇسىنىستىكپەن قاراۋعا دا بولاتىن شىعار. الايدا ولاي ەمەس ەكەنى امبەگە ايان. كەرىسىنشە كومپانيا اۋماعىندا مۇنداي الەۋەت پەن مۇمكىندىك جەتكىلىكتى. ءبىز مۇنى كورىپ وتىرمىز, – دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايرات بەكەنوۆ.
راسىندا دا اتالعان وندىرىستىك كاسىپورىن جەرگىلىكتى ۇلەستى كوبەيتۋ ىسىنەن بويلارىن نەگە اۋلاق سالىپ وتىر؟ الدە مۇنىڭ ءوزى تەك ءوز تاۋىم بيىك بولسىن دەيتىن الەۋمەتتىك استامشىلدىق پا؟ تابىسى مول ءىرى كومپانيانىڭ توڭىرەگىنە شۋاعى مەن جىلۋىن تۇسىرگەنى ءجون ەمەس پە؟! شىنتۋايتىنا كەلگەندە «كمك-مۇناي» اق-تىڭ وڭ ىستەرى جەرگىلىكتى ۇلەستى كوتەرۋ ىسىنە قىرىن قاراۋى ارقىلى جۋىلىپ-شايىلىپ كەتكەندەي اسەر قالدىرادى.
قازاقستاندىق ۇلەستى كوتەرۋ دەگەنىمىز ءوز ەلىمىزدە وندىرىلەتىن مۇناي-گاز وندىرىسىنە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الۋ جانە وتاندىق كاسىپورىندا كورسەتەتىن قىزمەتتەردى پايدالانۋ دەگەن ۇعىمدى بەرەدى. بۇدان بويلارىن اۋلاق سالىپ وتىرعان «كمك-مۇناي» اق باسشىلارى ءوز ءىس-ارەكەتتەرىن نەمەن اقتاپ الار ەكەن؟!
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى