ەساعاڭنىڭ «قاس قاعىم ءساتى»

ونەر مۋزەيى مەن «شىعىس اقپارات» مەدياحولدينگى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان كورمەگە سانالى عۇمىرىن وبلىستىق «ديدار» گازەتىنە ارناعان ءفوتوتىلشىنىڭ 60-تان استام سۋرەتى قويىلىپتى. شىعىستىڭ شىرايلى تابيعاتى, كوركەم كولدەرى, تاكاپپار تاۋلارى, شىڭ باسىندا اسىر سالعان بۇعى-مارالدارى, اڭقىلداعان ادامدارى... ايگىلى مۇستافا وزتۇرىكتىڭ وسكەمەنگە كەلگەن ءساتى, التايدىڭ كەربۇعىسى اتانعان اتاقتى جازۋشى ورالحان بوكەي, قارا ءسوزدىڭ حاس شەبەرى قاليحان ىسقاق, قاھارمان قاسىم قايسەنوۆ, ابىز اقساقال بوشاي كىتاپباەۆ, «دوستارىمداي» تۋىندىنى سىيلاعان سازگەر ورال­حان كوشەروۆ... شىعىس وڭىرىندەگى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا شاڭىراعى «ديدار» گازەتىندە 60, 70, 80-جىلدارى قىزمەت ەتكەن تۇر­عازى نۇ­قاي, ءمۇسىلىم قۇماربەكوۆ, سەرىك عاب­دۋ­للين, كەڭەس يۋسۋپوۆ سىندى قالامگەرلەر بەينەسى... وسىنىڭ ءبارى كورمە تورىنەن ورىن الىپتى.

فوتوكورمەگە كەلگەن جۇرت دوس-جاراندارى, ارىپتەستەرى مەن زامانداستارى ەساعاڭ دەپ ەركەلەتكەن اردا ازاماتتىڭ قولتاڭباسى قالعان اق-قارا, ءتۇرلى-ءتۇستى سۋرەتتەردى قى­زىعا تاماشالادى. كورمەنىڭ تۇ­ساۋ­كەسەرىندە وبلىستىق «ديدار» گا­زە­تىندە 20 جىلدان استام باس رەداكتور بولعان ءجۇمادىل ادىلباەۆ, ءفوتوتىلشىنىڭ ارىپتەسى عىلىمبەك ءسابيتوۆ, «شىعىس اقپارات» جشس ديرەكتورى يرينا ياكۋنينا ءسوز الىپ, ە.ورىنباەۆتىڭ ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى عانا ەمەس, وتباسىنا قام­قور, جولداستارىنا ادال ازامات بولعانىن تەبىرەنە ەسكە الدى.

«ەساعاڭمەن 30 جىلعا جۋىق بىرگە جۇمىس ىستەدىم. 90-جىلداردىڭ ورتاسىنا تامان تەحنيكا دامىپ, فوتواپپاراتتىڭ جاڭا تۇرلەرى شىعا باستاعانى بەلگىلى. فوتوتىلشىلەر, اسىرەسە وزگە ۇلت وكىلدەرى ساندىق فو­تواپپاراتپەن جۇمىس ىستەي باستادى. ءبىزدىڭ ەسىمحان ەسكى ادىسپەن پلەنكاعا ءتۇسىرىپ, قاعازعا شىعارىپ ءجۇردى. ول قاعازى ءبىر كۇنى سارعايىپ, ءبىر كۇنى اعارىپ كەتەدى. كەي كۇندەرى «نەشە كۇن ءجۇرىپ تۇسىرگەن سۋرەتىڭ مىناۋ ما؟» دەپ رەنجىسىپ قالعان كەز­دەرىمىز دە بولدى. سوندا ەساعاڭنىڭ: «جۇرت قاتارلى فو­تو­اپ­پارات الىپ بەرە الماعان رەداكتسيالارىڭ قۇ­رىسىن» دەگەنى بار. سول ءسوزى قامشى بولدى دا, الماتىداعى تا­نىستارعا ايتىپ 4 مىڭ دوللار تۇراتىن ساندىق فوتواپپارات الدىرىپ بەردىك. ول كەزدە ءبىر «نيۆاڭىز» 3 مىڭ دوللار تۇراتىن. ودان كەيىن ءبىر جارىم جىلدان كەيىن «ەسكىردى» دەگەن سوڭ تاعى ءبىر ساندىق فوتواپپارات اپەردىك. مىنا كورمەدەگى سۋرەتتەردىڭ كوبى سول فوتواپپاراتپەن تۇسىرىلگەن بولاتىن», – دەدى ءجۇمادىل ادىلباەۆ.

جەر ءجانناتى جەتىسۋ وڭىرىندە دۇ­نيەگە كەلىپ, ءتور التايدا ماڭ­گىلىك تىنىس تاپقان ءفوتوتىلشىنى ەسكە الۋ ماق­ساتىندا تۇسىرىلگەن شاعىن فيلم دە بۇل كۇنى جينالعان جۇرت­شىلىقتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. فيلمدە ەساعاڭنىڭ ارىپتەستەرى – جازۋشى جۇماعازى يگىسىن, وبلىستىق «دي­دار» گازەتىنىڭ باس رە­داك­تورى ءۋا­ليحان توق­پاتاەۆ, ارداگەر ءفوتو­تىلشى سەرگەي سۋروۆ ءوز ەستە­لىكتەرىن ايتىپتى. «ول قول باسىنداي فوتواپپاراتىمەن قىزىقتى, جاق­سى دۇنيەلەردى قالت جىبەرمەي, ءتۇسى­رىپ الىپ, وعان فيلوسوفيالىق ءار بەرىپ, تۇرلەندىرىپ, سونى حا­لىقتىڭ نازارىنا ۇسىندى. ەساعاڭ سوڭىنا مول مۇرا قالدىردى. بۇ­گىنگى كورمە قاس قاعىم ساتتە اتقارعان قىرۋار جۇمىستارىنىڭ ءبىر كورىنىسى» دەپ پىكىرىن ءبىلدىرىپتى ج.يگىسىن.

تاعىلىمدى شارانىڭ ۇيىم­داستىرىلۋىنا ۇيىتقى بولعان بەلگىلى جۋرناليست, قالامگەر ايت­مۇحامبەت قاسىموۆ تۇساۋكەسەر سو­ڭىندا كورمەنىڭ وتۋىنە كومەك قولىن سوزعان «KazLider» حول­دينگىنىڭ باس ديرەكتورى مارات مۇزا­پاروۆ پەن «كم كومپانيالار توبىنىڭ» پرەزيدەنتى قاي­رات مۋسينگە العىسىن ايتىپ, ەساعاڭ­نىڭ ومىرلىك سەرىگى ورالدى مەن بالالارىن ساحناعا شاقىرىپ, مارقۇمنىڭ پورترەتى مەن فوتو-البومىن سىيعا تارتتى. ونەر مۋزەيىندەگى بۇل فوتوكورمە ءبىر اي بويى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلاتىن بولادى.

ازامات قاسىم,

«ەگەمەن قازاقستان»

وسكەمەن

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن اۆتور