• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 05 ناۋرىز, 2018

مادەني مۇرا: سارباس اقىن

1710 رەت
كورسەتىلدى

حالقىمىزدىڭ اراسىندا ساقتال­عان ءىنجۋ-مارجانداردىڭ ءبىرى – اۋىز ادەبيەتى. تاريحىمىزعا ۇڭىل­سەك, قا­زاقتا نەشەبىر ءدۇلدۇل اقىن­دار بولعانى بەلگىلى. وت اۋىزدى, وراق ءتىل­دى اقىندار اراسىنان ەرەك­شە­­­لەنىپ, ەسىمى ساقتالىپ قالعان اي­تۋ­لى اقىنداردىڭ ءبىرى – سارباس اقىن. 

سارباس مايكوت ۇلى جايلى مالى­مەت­تەر «قازاقستان» ۇلتتىق ەن­تسي­كلو­پەدياسىنا ەنگەن (2005 جىل, 7-ءشى توم, 555-بەت). ونىڭ جام­بىلمەن ايتىسىن «جامبىل جاباەۆ» (شىعارمالارىنىڭ تولىق جيناعى, الماتى. قازاق ۋنيۆەر­سيتەتى. 2010. ءى توم, 79-114-بەتتەر) كىتابىنان جانە باسقا دا باسىلىمداردان كەزدەستىرۋگە بولادى. 

سارباس مايكوت ۇلى جامبىل وبلىسىنداعى قورداي اۋدانىنىڭ دولانقارا, ماتىبۇلاق ەلدى مەكەن­دەرىنىڭ ماڭايىندا 1849 جىلى تۋىپ, 1914 جىلى دۇنيەدەن وزعان. سارباس لاقاپ اتى. ازان شاقىرىپ قويىلعان ەسىمى – تىلەۋلى, سارى ادام بولعان سوڭ ەل ونى سارباس اتاپ كەتكەن. ۇلى ءجۇزدىڭ دۋلات بابا­دان تاراعان جانىس رۋىنان. جانىستىڭ قاسقاراۋى (جار­لىقامىس), ودان وراز, ونىڭ بو­كەنىنەن ساتي, ءساتيدىڭ مايكو­تىنەن ءوسىپ-ونگەن ۇرپاق. شەشەلەرى ءولىپ, جەتىم قالعاننان كەيىن ناعا­شىلارى تىلەۋلىنى الىپ كەتەدى. ايتۋشىلارعا سەنسەك, ول ۇلى ءجۇز اقىندارىنىڭ كوبىنىڭ ۇستازى بولعان قابان جىراۋدىڭ جيەنى, جەتىسۋ وڭىرىنە تانىمال اتاقتى كەكەباي شەشەننىڭ مەكتەبىنەن ءوتىپ, ونى وزىنە ۇستاز ساناپ, جىر-تولعاۋلار ايتۋ ءتاسىلىن ۇيرەنگەن. اقىن ءبىر ولەڭىندە ءوزىن مايكوتتىڭ 8 ۇلىنىڭ ءبىرىمىن دەپ تانىستىرادى (ول قوجامبەرلىنىڭ ۇيىندە جيىلعان بي-بولىستاردىڭ, شونجارلار مەن باي-ماناپتاردىڭ الدىندا: «مەن مايكوتتىڭ سەگىز ۇلى­نىڭ ءبىرى ەدىم, مەن سەندەيدىڭ ءبə­رىن دە جانشىپ تاستاپ جەر ەدىم. شا­­قىرتقان سوڭ مىنالار, بۇل جي­ىن­عا كەپ ەدىم», دەپ جىرلاعان ەكەن).

كوز كورگەندەردىڭ اڭگىمەسى بو­يىن­شا, اقىننىڭ ولەڭ ايتاردا, ايتىستى باستاردا ءوز قۇلاعىن ءوزى بۇراپ, ايعايلاپ بارىپ باستاي­تىن ەرەكشە ادەتى بولعان. ول ادەتتى ول قابان اقىننان ۇيرە­نەدى. «ناعاشىم قابان ءوز قۇلا­عىن بۇراماسا اۋزىنا ولەڭ تۇسپەيدى ەكەن», دەيدى ەكەن سارباس. كەيىننەن سارباستىڭ سول ادەتى تۋىسى كەنەنگە كوشكەن. اقىن ء(حىح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسى مەن حح عاسىردىڭ باسىندا) ءوزى وسكەن وڭىردەگى اقىن-جىراۋلارمەن (مىسالى, مايلىقوجا سىندى) ىلەسىپ, قازاق اۋىلدارىن, كورشى قىرعىز ەلىن جاستايىنان ارالاپ, ەل-جۇرتپەن جاقىن تانىسىپ, جىر ايتىپ, ابدەن ىسىلىپ, تالاي كورنەكتى اقىندارمەن ايتىسىپ, جىر بəسەكەسىنە تۇسكەن. ول بويىنا ۇلتىمىزدىڭ سان ءتۇرلى اسىل قاسيەتتەرىن جيناقتاعان دارىندى ايتىسكەر ءارى جىرشى بولعان.

بىزگە جەتكەن تۋىندىلارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى – ايتىستارى. ولەڭدەرى دە از بولماعان. مىسالى ونىڭ ساسىقباي دەگەن ساراڭ بايعا ايتقان مىنا ولەڭى حالىق ەسىندە قالىپتى: «ساسىقبايدا قۇمان جوق, بەتى-قولىن جۋعان جوق. جامىلارعا كورپە جوق, قوي باستاعان سەركە جوق. ادال بالا تۋعان جوق, ساراڭ بايدا يمان جوق», دەپ بايدىڭ ءمىنىن كوزىنە باتىل ايتىپ سالادى. جولدىقارا دەگەن قۇرداسى ديحانشىلىقپەن اينالىسادى ەكەن. سارباسقا ءبىر قاپ تارى بەرمەك بولىپ قىرمانعا قاراي كەلە جاتادى. سوندا سارباس: «وۋ, جولدىقارا دەگەندە, جولدىقارا! ماڭدايدان اعىپ تۇرعان سوردى قارا! شىلدەنىڭ مىنا اپتاپ ىستىعىندا, كۇس-كۇس بولىپ جارىلعان قولدى قارا!», – دەيدى.

اقىن كوڭىلىنە كەلگەندى جالتارماي, باتىل, تىك ايتاتىن كىسى ەكەن. ءبىر ۇلكەن تويدا سارباس اتاقتى كىسىلەردى ماقتاپ, ولەڭ ايتىپ, جيىلعان جۇرتتى قىزىققا باتىرىپ جاتادى. سول جەردە اقاتاي بولىس: «تۋىسقانىم-اۋ, مەنى دە ءبىر ماقتامايسىڭ با», – دەپتى. سوندا دومبىراسىن قاعىپ-قاعىپ جىبەرىپ سارباس: «ماقتا دەيسىڭ اقاتاي نەڭدى ايتايىن, اكەڭ تەنتەك, شەشەڭ پۇشىق كىمدى ايتايىن. قاراباقاي بولىس بوپ شىعا كەلدىڭ, اقاتاي ءوز باسىڭدى ەندى ايتايىن... باي بولساڭ اركىم اۋەس توقتىعىڭنان, كەدەي ساۋىن سۇرايدى جوقتىعىنان. جاقىننان الىس ارتىق, ات بەرەدى, تۋىسقان بەرە المايدى, جات كورەدى», – دەيدى. جۇرت الدىندا قىسىلعان اقاتاي: «سارباس, مىنا ولەڭىڭدى قوي, سوعىمعا ءبىر بيە ال», – دەپتى. مىنە, وسى سارىندى بىرەن-ساران قىسقا جىرلار, بىرقاقپايلار ەل اۋزىندا ساقتالعان.

اقىن əر جىلدارى قاڭتارباي, ەركەباي, جامبىل, قۋاندىق, قىرعىز قالمىرزا سىندى بەلگىلى اقىندارمەن جəنە ساۋمال, كۇل­زيا, تۇرسىناي, ءوزيپا اتتى اقىن قىزدارمەن جولىعىپ, جىر باسە­كەسىنە تۇسكەن. بىراق بىزگە ونىڭ جام­بىلمەن, قۋاندىقپەن, قىرعىز اقى­نى قالمىرزامەن ايتىستارى مەن ساۋمال, كۇلزيا, ءوزيپا, تۇرسىناي قىزدارمەن ايتىسىنىڭ جەكە ۇزىندىلەرى عانا جەتكەن. سارباستىڭ ۇستانعان ءدəستۇر-ۇلگىسى, وسكەن ورتاسىنىڭ ىقپالى ايتىس­تارىمەن تانىسقاندا تام-تۇمداپ بايقالىپ وتىرادى. اتاقتارىنان ات ۇركەتىن اقىن-زامانداستارىمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ ونەرىمەن جاقىن تانىسىپ, رەتى كەلىپ جاتسا ءسوز قاعىسىپ, ونەر سايىسىنا ءتۇسۋ, سارا­لاپ قاراساق, ۇلكەن جەتىستىك. ءتىپ­تى, ازۋلى اقىنداردى ۇتىپ جاتپاسا دا جەڭىلۋدىڭ ءوزى جاس تالاپكەر ءۇشىن عانيبەت دۇنيە, ۇلكەن ساباق, ەستە قالاتىن اسىل ونەگە بولىپ سانالادى. بۇل جەردە, حالىق اراسىندا ساقتالىپ, بىزگە جەتكەن «سارباس پەن قۋاندىق», «سارباس پەن جامبىل», «سارباس پەن قالمىرزا» ايتىستارىن كەلتىرسەك تە جەتەرلىك.

سارباس مايكوت ۇلىنىڭ ەسىمىن ەلگە كەڭىرەك تانىتقان قال­مىر­زامەن جانە جامبىلمەن ايتىس­تارى. جامبىلمەن ايتىسى (كولەمى 1000 جولدان اساتىن جىر جولدارى ەل اراسىندا ساقتالىپ, 2010 جىلى جارىق كورگەن «جامبىل جاباەۆ» كىتابىنا ەنگەن) ونىڭ تۆورچەستۆوسىندا ەرەكشە ورىن الادى. وكىنىشكە قاراي, سارباس اقىننىڭ كوپ ايتىستارى مەن ولەڭ, جىرلارى دەر كەزىندە جينالماي, ۇمىت بولعانى جايىندا زەرتتەۋ ەڭبەكتەردە ايتىلىپ ءجۇر. بىراق ۇلتتىق عىلىمي كىتاپحانانىڭ سيرەك قورىندا «بايقارا مولداعا», «جولدىقاراعا», «اقتايعا» ايتقان ارناۋلارى, ء«بىلىندىم تالاي ەلگە تىلىممەنەن (ولەر الدىنداعى دومبىراسىمەن قوشتاسقانى)», «اتاندىم ۇلى ءجۇزدىڭ سارباسى (تۋعان-تۋىستارمەن قوشتاسقانى)», «بايشورا, قوش-امان بول, əزيز اعام», «وق جىلانداي ىسقىرعان», «كەگىمبايدا قۇمعان جوق», «ەلۋ باسى, ون باسى» سەكىلدى ءبىراز ارناۋ, تولعاۋلارى جيناقتالعان.

الماتىدا 1895 جىلى ۇلكەن ايتۋلى جيىن بولعان. وعان بارار الدىندا سارباس تا, جامبىل دا جانە دە باسقا شايىرلاردىڭ ۇلكەن əزىرلىك جاساعاندارى انىق. سەبەبى قوجامبەرلىنىڭ بۇكىل جەتىسۋعا يگى جاقسىلاردى, تانىمال ادامداردى شاقىرىپ, باستارىن قوساتىنىن, وندا ءبىراز بەلگىلى اقىندار شاقىرتىلىپ, ولەڭ-جىر ايتىلىپ, ايتىس وتەتىنىن جəنە اقىنداردان كىمدەر شاقىرىلعانىن الدىن الا بىلگەندەردىڭ دايىندىقسىز كەلۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. وعان جوعارىدا مىسالعا كەلتىرىلگەن جامبىل ايتقان ايتىستىڭ كىرىسپەسىندەگى مىنا جولدار ايقىن دəلەل: «الماتى دەگەن شəرىدە, جۇرت جينالىپ جاتقاندا, قىرباي, قوجامبەرلى بولىستىڭ, سəسكەدە جەتىپ ۇيىنە». ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە, ءبىر وڭىردە قاتارلاس-جاپسارلاس جاتقان ەلدىڭ وكىلدەرى بولعاندىقتان, سارباس پەن جامبىل بۇرىن كەزدەسپەۋى مۇمكىن ەمەس. كەزدەسكەن بولار, بىراق, ايتىسۋدىڭ ءسəتى تۇسپەگەن سياقتى. سوندىقتان ەكى اقىننىڭ وسى كەزدەسۋىن كەزدەيسوقتىق دەپ ايتۋعا ءتىپتى بولماس. ايتىس ونەرىنىڭ ءدۇلد ۇلى جامبىل سارباس اقىنمەن ايتىسىندا ەركىن كوسىلەدى. وي-قيالعا سۋارىلعان ناعىز تاپقىر سوزدەر, ايشىقتى, ناقىشتى ورالىمدار, گاۋھارداي قۇبىلعان سىرلى, نۇرلى سوزدەر تۇنگى اسپانداعى سانسىز جۇلدىزدارداي توگىلەدى-اي كەلىپ.

ءبىزدىڭ قازاقتىڭ ايتىس ونەرىندە ءبىرىن ءبىرى ىزدەپ ءجۇرىپ ايتىسۋ ءدəستۇرى ەجەلدەن قالىپتاسقان. تىم ارىگە كەتپەي-اق, حح عاسىر­دىڭ العاشقى شيرەگىنە دەيىن ءبىرجاننىڭ سارانى, Əجەكتىڭ ءشəرىپ­جامالدى, تاڭجارىقتىڭ قويدىمدى, كەنەننىڭ نۇريلانى əدەيى ىزدەپ بارىپ, ايتىسقانى ءمالىم. تالاپكەر قاي اقىنمەن جىر جارىسىنا تۇسكىسى كەلسە, سول تۋرالى سىرتتاي دەرەك جيناقتاپ, دايارلانىپ جۇرەتىنى بەلگىلى. جامبىل ەستەلىكتەرىندە قۇلمامبەت, مايكوت, سارباس سىندى ارقالى اقىندارمەن كەزدەسۋدىڭ ورايىن ۇزاق كۇتكەنى ايتىلادى. شىندىعىندا, ىلگەرىدەگى اقىندار تابيعي دارىن-قابىلەتى مەن ومىردەن العان تəجىريبەسىن ۇشتاستىرا وتىرىپ, شەبەرلىگى شىڭدالىپ, ونەر شىڭىنا وسى مەن جەتتىم-اۋ دەگەن ۋاقىتتا عانا بەتپە-بەت جۇزدەسكەنىن بىلەمىز. سارباستىڭ ايتىستا ءجيى قولداناتىن əدىستەرىنىڭ ءبىرى – ەلىنىڭ, جەرىنىڭ, يگى جاقسىلارىنىڭ بايلىق, سالتاناتىن دəرىپتەي وتىرىپ, از اتالى, ءəلسىز رۋلاردان شىققان اقىندارعا سەس كورسەتىپ, جالىندى, ۇتقىر سوزدەرىمەن قارسىلاسىنىڭ بەتىن قايتارۋ. جامبىلمەن ايتىسقاندا بۇل ءتəسىل ەرەكشە ورىن العان.

سارباس مايكوت ۇلى شىعار­مالارى بەينەلەۋ قۇرالدارىنا مەيلىنشە باي, ولاردىڭ تانىمدىق, تاعىلىمدىق, əسەمدىك əسەرى مەن ەستەتيكالىق قىزمەتى ەرەكشە ءمəندى. ول – ءدəستۇرلى حالىق پوەزياسىنىڭ, حالىق دانالىعىنىڭ ءىنجۋ-مار­جاندارىن ايرىقشا سەزىممەن تالعاپ-ەكشەپ ءوز تۋىندىلارىنا شەبەر قولدانا بىلگەن تاپقىر, تالانتتى ءسوز زەرگەرى. ول ونىڭ اقىندىق دارالىعى بەينەلەۋ قۇرالدارىن شاشىراتپاي, تىعىز بىرلىكتە, پوە­تيكالىق تۇتاستىق قالپىندا يگەرا الاتىن زور قابىلەتىندە جاتسا كەرەك. رۋ شەجىرەسى, ەل باسىنان وتكەن قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەر اقىن پوەزياسىنان ءاردايىم ورىن الىپ وتىرادى. تاريحي شىندىق كوركەمدىك شىندىقپەن استاسىپ, توننىڭ ىشكى باۋىنداي جىمداسىپ جاتادى. سول ارقىلى ايتىسقا تىڭ سيپات بەرىپ, تاقىرىپتى جاڭاشا تۇرلەندىرىپ, جىر مازمۇنىن جاڭعىرتادى. قازاق حالقى مەن ونىڭ ۇلان-عايىر دالاسىنىڭ ىلگەرى-بەرگى تاريحىن, مəدەني-رۋحاني, əلەۋمەتتىك-قوعامدىق ءومىرى تۋرالى سان-سانالى مəلىمەت جيناۋ, ونى ەستە ساقتاۋدىڭ ءوزى مول تəجىريبە مەن اسقان دارىندىلىقتى قاجەت ەتەتىنى ءسوزسىز. بۇل قاسيەتتەر سارباس اقىننىڭ بويىنان تابىلادى. اقىننىڭ ارتىندا قال­عان جىرلارىمەن جانە ايتىستارىمەن تانىسا وتىرىپ, ونىڭ بويىن­دا سول كەزدەگى ءىرى ايتىس اقىن­دارىنىڭ كوپشىلىگىنە تəن با­تىلدىق, جىگەرلىلىك, تاپقىرلىق, تو­زىمدىلىك سىندى اسىل قاسيەتتەر مول بولعانىن سەزىنۋ قيىن ەمەس.

ايتىس ونەرىندە قاي قارسى­لاستان بولسا دا قولما-قول جاۋاپ تالاپ ەتىلەدى, كوپ ويلاۋعا ۋاقىت تاپشى. ارينە كەيدە قىزا-قىزا كەلە وقىستان انايى, تۇرپايىلاۋ سوزدەر شىعىپ كەتۋى قالىپتى جاعداي رەتىندە قابىلدانعان. مۇنداي سəتتەر تالاي قايىم-ايتىستاردا ورىن العان. سارباستىڭ قۋاندىقپەن, جامبىلمەن, ءوزيپا, تۇرسىناي قىزدارمەن ايتىستارىندا وسىنداي ءسوز تىركەستەرى اراگىدىك كەزدەسەدى. بۇل əرەكەت تىڭداۋشىلاردىڭ كوڭىل-ويىن كوتەرىپ, وزدەرىنىڭ قاساڭ ايتىسىمەن ولاردى جالىقتىرىپ الماۋ ءۇشىن دە قولدانىلاتىن ءتəسىلدىڭ ءبىرى بولعانىن ايتا كەتكەن ءجون. ونىڭ «سارباس اقىننىڭ بايلاردى مازاقتاۋى», «سارباستىڭ سايلاۋ تۋرالى ايت­قانى», «سار­باس­تىڭ ولەڭدەگى قوش­تاسۋى» جىرلارى وتكىرلىگىمەن, ور­نەك ايشىقتىعىمەن ەرەكشە­لەنەدى.

توسكەيدە مالى, توسەكتە باسى تۇيىسكەن, ەنشىسى بولىنبەگەن قازاق جانە قىرعىز حالىقتارى ەجەلدەن-اق ارالاس-قورالاس ءومىر سۇرگەن. ەكى ەلدىڭ كوپتەگەن اقىندارى توي-جيىندا ءوزارا ايتىسقا تۇسكەنى تاريحتان بەلگىلى. قازاق پەن قىرعىز اقىندارىنىڭ ايتىستارىنا ءتان ءبىر ەرەكشەلىك: قىسقا دا نۇسقا ءسوز جارىس­تىرۋ سالتى بولعان. وسىنداي قىسقا ايتىستاردىڭ ءبىرى – قازاق سار­باس پەن قىرعىز قالمىرزانىڭ ايتىسى:

الماتىنىن بوورۋندا

سارى نار چوكتۇ بيلديڭ بي؟

ۋزۋن اگاچ باشىنا

اك قۋس قوندۋ بيلديڭ بي؟

جەر ورتاسىن مولشەر قىپ,

تۋزاك كۋردۋ بيلديڭ بي؟

ەەسيز جاتكان كوپ جىلكى

بيرين كارماپ مينديڭ بي؟

– دەپ كوپتى كورگەن قالمىرزا ەل باسىنداعى احۋالدى سارباسقا ۇقتىرادى. سارباس دومبىراسىن قاعىپ-قاعىپ جىبەرىپ, ارىپتەسىنە جاۋاپ بەرۋدى بىلاي باستايدى:

«الماتىنىڭ باۋىرىنا

سارى نار شوكتى دەگەنىڭ –

بالدىر-بۇلدىر سويلەگەن,

ادام ءتىلىن بىلمەگەن,

شاپانىندا جاعا جوق,

ەتىگىندە تاعا جوق,

ءوڭى سارى, كوزى كوك,

ادام بىلەر ءسوزى جوق,

قالا سالىپ كوشپەگەن,

مىنا ءبىر ورىس بولماسىن...

ۇزىن اعاش باسىنا

اق سۇڭقار قوندى دەگەنىڭ –

قاراعايدىڭ باسىندا

اق شىنىسى بولماسىن.

جەر ورتاسىن مولشەرلەپ,

تۇزاق قۇردى دەگەنىڭ –

دۇربىمەنەن قاراعان,

شاشىلا ايتىپ ساناعان,

ءبىر قيسىعى بولماعان,

تەلەگراف سىمدار بولماسىن».

سارباس پەن قالمىرزانىڭ وسى ءسوز قاعىسۋىنان ايتىستىڭ مادە­نيەتىن سەزىنۋ قيىن ەمەس. بۇل ءسوز سايىسىندا وتارشىلدىق ءداۋىر ومىرگە اكەلگەن جاڭالىق-وزگە­رىستەر ايتىلادى.

«وك جىلانداي ىشكىرگان,

بەلينە كىلىچ كىستىرگان,

ءتورونۇن ۋلىن جانگا الىپ,

ءتوبونۇ چاپكان بيلديڭ بي؟ –

كاندىڭ ۋلىن كوشو الىپ,

كاباكتى چاپكان بيلديڭ بي؟»,

– دەپ جۇمباقتايدى قىرعىز اقىنى قالمىرزا.

«وق جىلانداي ىسقىرعان,

بەلىنە قىلىش قىستىرعان,

تورەنىڭ ۇلىن قوسا ەرتىپ,

توبەنى شاپقان دەگەنىڭ –

قازاقتان شىققان ناۋرىزباي,

كەنەسارى بولماسىن.

حاننىڭ ۇلىن جانعا الىپ,

قاباقتى شاپقان دەگەنىڭ –

قىرعىزدان شىققان ورمان حان,

قارابەك, جانتاي بولماسىن»,

– دەپ ءىلىپ الىپ كەتەدى ونى سارباس. قىرعىز اقىنى كەنەسارى مەن ناۋ­رىزبايدى ب ۇلىكشىل ەتىپ كور­سەتسە, سارباس وعان مۇدىرمەي بىلاي دەپ جاۋاپ قايتارادى:

«ەكى اجداھا ءبىر كەلىپ,

ىنگە كىردى دەگەنىڭ –

داستارقاننان ءدام تاتىپ,

ءبىر توسەكتە ءبىر جاتىپ,

ءبىر يىققا باس قويىپ,

ىنگە كىرگەن جىلانداي

تاتۋ بولعان بۇل كۇندە

قازاق, قىرعىز بولماسىن...».

ايتىس وسىلاي سۇراق-جاۋاپ رەتىندە رەت-رەتىمەن جۇمباقتالىپ توگىلە بەرەدى. شابىتقا مىنگەن ەكى اقىن ارعى-بەرگى تاريحتان ءسوز قوزعاپ, ەكەۋىن قاۋمالاپ وتىرعان قازاق پەن قىرعىزدىڭ باتىرلارى مەن باي-ماناپتارىنىڭ ارقالارىن قوزدىرادى. ەكەۋىنىڭ ءسوز قاعىسۋىندا اقىندىق بيىك مادەنيەت ساقتالعان. كولەمى شا­عىن بولعانمەن بۇل ايتىستا كوپ قىزىقتى دۇنيە ايتىلعان. سار­باس پەن قالمىرزا اراسىنداعى ايتىسقا ءداستۇرلى قازاق پەن قىر­عىز اراسىنداعى كوپتەگەن ءسوز سايىس­تارىنىڭ ءبىرى دەپ قاراۋ كەرەك. تاريحتا قىرعىز اقىندارىمەن ءبىزدىڭ ءسۇيىنباي, جامبىل, مايكوت, كەنەن جانە دە باسقا اقىندار اراسىندا جۇرەكتەرگە جول تاپقان قىزىقتى ايتىستار بولعانى بەلگىلى. سار­باستى وزىنە ۇستاز ساناعان كەنەن ءبىر تويدا بىلاي دەپ ءوزىن تانىستىرادى: «تۋعالى مۇنداي جيىن كورمەپ ەدىم, مەن ءوزىم ءىنىسى ەدىم سارباستىڭ. ون ۇشتە ەل تويى­نا ارالاستىم, ولەردە سارباس اقىن شاقىرىپ اپ, تاپسىردى ءوز قولىمەن دومبىراسىن...».

سارباس اقىننىڭ تۆورچەستۆوسى جايلى مالىمەتتەر ماردىمسىز ەكەنىن ءبىز جوعارىدا اتاپ وتتىك. ونىڭ اقىندىق ونەرى زەرتتەۋشىسىن كۇتىپ تۇر. اقىننىڭ كوپ جىرلارى, وكىنىشكە قاراي, ساقتالماي ۇمىت بولعان. قازىرگى زەردەلى ادەبيەتتانۋشىلار مەن عىلىمي قىز­مەتكەرلەر الدىندا بۇگىندەرى تالاي-تالاي كۇردەلى مىندەتتەر مەن ماقساتتار بار ەكەنىن بىلەمىز. سولاي بولا تۇرا مۇمكىنشىلىك تاۋىپ اقىندىقتىڭ ايشىقتى قۇدىرەتىن تانىتقان, زامانىنىڭ ءدۇلدۇل اقىنى سارباس مايكوت ۇلىنىڭ ەڭبەكتەرىن بارىنشا تەرەڭىرەك زەرتتەپ, ونىڭ ۇمىت بولعان پوەزياسىن جاڭعىرتىپ, تەلەگەي تەڭىز ۇلتتىق ادەبيەتىمىزگە قوسقاندارى ورىندى بولار ەدى.

 ساعىندىق وردابەكوۆ,

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

تاراز

سوڭعى جاڭالىقتار