سەناتتا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ» تاقىرىبى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بولدى. شارانى ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتى ۇيىمداستىردى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سەنات كوميتەتىنىڭ توراعاسى اسقار بەيسەنباەۆ پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك اياسىندا مەملەكەتتىك م ۇلىكتى سەنىمدى باسقارۋ, قىزمەت كورسەتۋ شارتتارى جانە باسقا دا سيپاتتارى بويىنشا مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋدىڭ تۇرلەرىن پايدالانا وتىرىپ جەكە كاپيتالدى ەكونوميكاعا تارتۋ جونىندە مىندەت قويىلعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە كەلىسۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىن, اسىرەسە, شاعىن جوبالارعا قاتىستى راسىمدەردى مەيلىنشە وڭايلاتۋ جانە جەدەلدەتۋ كوزدەلىپ وتىر. مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك ينفراقۇرىلىمدى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋدىڭ باستى تەتىگى بولۋى ءتيىس. ول, سونداي-اق زاماننىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بىزگە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك سالاسىنداعى ءاربىر ينۆەستور ءۇشىن كۇرەسۋىمىز كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
پارلامەنت سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى س.گروموۆ قازاقستاندا مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇقىقتىق, ينستيتۋتتىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق نەگىز جاسالعانىن جەتكىزدى. 1991 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كونتسەسسيالار تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتىڭ زاڭدى نەگىزى جاسالدى جانە 2015 جىلى قابىلدانعان «مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك تۋرالى» زاڭمەن جەتىلدىرىلدى.
سەناتور سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋداعى مەنشىكتى قارجىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, قول جەتىمدى قوردىڭ بولماۋى, بانك قارىزدارىنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىنىڭ جوعارىلىعى, قارجى ينستيتۋتتارى بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندىگى سەكىلدى بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رۋسلان دالەنوۆ دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلاردى ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىمەن تانىستىردى. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك سالاسىندا 200 نىسان بويىنشا جالپى سوماسى 401,6 ملرد تەڭگە بولاتىن ينۆەستيتسياعا 194 شارت (298,4 ملرد تەڭگەگە رەسپۋبليكالىق 6, 103,2 ملرد تەڭگەگە جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى 188) جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارىستان قابىكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك جونىندەگى بىرقاتار ءىرى جوبالار جۇزەگە اسۋدا. ولاردىڭ ىشىندە قۇنى 512 ملرد تەڭگە بولاتىن «ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوموبيل جولىنىڭ» قۇرىلىسى مەن پايدالانۋعا بەرۋ, «الماتى-قورعاس» اۆتوموبيل جولىنىڭ بولىگىندە قۇنى 98 ملرد تەڭگەگە باعدارلانعان «نۇر جولى» كولىك وتكىزۋ بەكەتىنە ينفراقۇرىلىم جاساۋ دا بار.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ليازات اقتاەۆا مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك جوبالارىنىڭ تىزىمىنە قازىرگى كەزدە 138, ونىڭ ىشىندە 3 رەسپۋبليكالىق جانە 135 جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جوبا ەنگەنىن حابارلادى.
دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بارىسىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىكتى ءتيىمدى دامىتۋعا كەدەرگى بولاتىن ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن تالقىلادى. قۇقىقتىق, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق نەگىزدەردى جەتىلدىرۋ, قارجىلاندىرۋدىڭ قوسىمشا كوزدەرىن تارتۋ, نەسيەمەن قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ۆاليۋتالىق قاۋىپتەرگە وتەماقى تولەۋ بيۋدجەتتەن تىس قورلاردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ, مەملەكەتتىك كەپىلدەمە بەرۋ تەتىكتەرىن قولدانۋ قاجەتتىگى جانە باسقا ماسەلەلەر اتالىپ ءوتىلدى.
دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ, ەل ۇكىمەتىنە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن باسقا دا مۇددەلى ورگاندارعا جىبەرىلەتىن بولدى جانە ول بۇدان بىلايعى زاڭ شىعارۋ جۇمىستارى بارىسىندا دەپۋتاتتاردىڭ نازارىندا ۇستاۋ كوزدەلىپ وتىر.