پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى جارلىققا وزگەرىس ەنگىزىپ, ءالىپبيدىڭ جاڭا نۇسقاسىن بەكىتكەنى الەمدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كەڭىنەن كورىنىس تاپتى. نازارلارىڭىزعا شەتەل باسىلىمدارىندا جاريالانعان ماقالالاردىڭ ىقشامدالعان مازمۇنىن ۇسىنامىز.
بىلتىر قازاقستان لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. ەندى مەملەكەت ءالىپبي نۇسقاسىنا وزگەرتۋلەر ەنگىزدى. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىلتىر قازان ايىندا قابىلدانعان شەشىمگە وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى جارلىق شىعارىپ, حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاعان اپوستوروفتى ءالىپبيدى وزگەرتتى.
بىلتىرعى نۇسقادا 32 ءارىپ بولعان ەدى. سونىمەن قاتار كەيبىر دىبىستاردى تاڭبالاۋ ءۇشىن اپوستروفتار قولدانىلدى. بىراق حالىق بۇل نۇسقا جازۋ مەن وقۋدى قيىنداتاتىنىن ايتىپ, قارسى شىققان سوڭ, ءالىپبي نۇسقاسى وزگەرتىلدى. جاڭا نۇسقادا اپوستروفتار ءارىپتىڭ ۇستىنە قويىلاتىن تاڭبامەن الماستىرىلدى.
Eurasianet-ءتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جۇيە جازۋدى كوركەم ەتەدى ءارى قازاقستاندىقتار ەلدەكتروندى قۇرىلعىلارداعى قوسىمشا باتىرمالاردى ۇنەمدەيدى. ناقتىلاپ ايتار بولساق, ءا, ع, ڭ, ءو, ءۇ ارىپتەرى بار باتىرمالار a, g, n, o, u تاڭبالارىن ەكىنشى رەت باسقاندا شىعاتىن قىلىپ ىستەۋگە بولادى. ال «ش» مەن «چ» ارىپتەرى ديگرافپەن بەرىلگەندىكتەن, «sh», «ch» دەپ جازۋ ءۇشىن قوسىمشا باتىرما قاجەت ەمەس.
پرەزيدەنت جارلىعى بويىنشا جاڭا جۇيەگە تولىق ءوتۋ ءۇشىن 7 جىل ۋاقىت كەرەك.
قازاقستان ءالىپبيىن ءبىرىنشى رەت وزگەرتكەلى وتىرعان جوق. قازاق تىلىندە 11 عاسىردان 1927 جىلعا دەيىن اراب قارپى, ودان كەيىن 1940 جىلدارعا دەيىن لاتىن قارپى قولدانىلدى. ال 1940 جىلدان بەرى كيريلليتسانى قولدانىپ كەلدى.
ASIA-PLUSقازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ لاتىن ءالىپبيىنىڭ جاڭا نۇسقاسىن بەكىتتى. بۇل وزگەرىس تولىعىمەن 2025 جىلعا دەيىن ىسكە اسادى دەپ كۇتىلۋدە.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2017 جىلدىڭ 27 قازانىندا ۇكىمەتكە 2025 جىلعا دەيىن قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا اۋىستىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. «قازاقستان ۇكىمەتى قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا اۋىستىرۋ تۋرالى ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىپ, 2025 جىلعا دەيىن ساتىلاپ كوشىرۋدى ۇيىمداستىرۋ كەرەك», دەگەن بولاتىن ول. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە بىلتىر 12 ساۋىردە «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىن جاريالادى. وندا دا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءالىپبيدى كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا اۋىستىرۋ تۋرالى جازعان. ال 13 ساۋىردە ءالىپبيى نۇسقالارىن قاراستىراتىن ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلدى.
Anadolu Agencyقازاقستان جاڭا لاتىن ءالىپبيىنىڭ نۇسقاسىن قابىلدادى. وندا قازاق تىلىنە ءتان ارىپتەردى قوسقاندا 32 بەلگى بار. ونىڭ ىشىندە ء«ا» ءارپى «á», «ş» مەن «ç» - «sh», «ch» رەتىندە بەلگىلەنگەن. بۇعان دەيىنگى ءالىپبي اپوستروفتارمەن بەلگىلەنگەن بولاتىن. ەسكى نۇسقا بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى Qazaqstan Respybl'kasy دەپ جازىلار ەدى. بۇل وقۋ مەن جازۋدى قيىنداتادى, سونىمەن قاتار حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاعان سوڭ, ونى وزگەرتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان.
Sofia News Agencyبىلتىر قازاقستان بيلىگى كيريلليتسادان لاتىن قارپىنە اۋىسۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. كيريلل ءالفاۆيتى بويىنشا قازاق تىلىندە 42 ءارىپ بار. كۇنى كەشە عانا قازاقستان پرەزيدەنتى جاڭا نۇسقانى بەكىتتى. وندا 32 ءارىپ تاڭبالانعان. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندە ازەربايجان, تۇركىمەنستان, وزبەكستان دا لاتىن ءالىپبيىن قولدانادى.
NEWSWEEKقازاقستان 80 جىلدان كەيىن ءالىپبي نۇسقاسىن وزگەرتەتىن بولدى. بىرنەشە كۇن بۇرىن قازاقستان پرەزيدەنتى تاڭبا سانى ازداۋ جاڭا نۇسقانى بەكىتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاھاندانۋعا بەت الىپ, تابيعي رەسۋرستارعا باي مەملەكەتتى ورتالىق ازياداعى عانا ەمەس, الەمدەگى ەڭ دامىعان مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل جولدا قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىمەن تاڭبالاۋ دا جاھاندانۋعا ۇمتىلۋدىڭ ناقتى كورىنىسى ەكەنى انىق. سونىمەن قاتار لاتىن ءالىپبيىنىڭ جاڭا نۇسقاسىنا بۇكىل الەم بويىنشا پايدالانىلاتىن لاتىن الىبيىندە بار ارىپتەر ەنگىزىلگەن. سوندىقتان جاڭا نۇسقا باتىس ەلدەرىنە دە تۇسىنىكتى بولارى ءسوزسىز.
THE SHERBROOKE TIMEقازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەكىتكەن جاڭا الىپبيدە 32 ءارىپ بار. ول اپوستروفتارسىز جاسالعان جانە ش, چ ارىپتەرىنە دياگرافتار (sh, ch) قولدانىلعان.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇعان دەيىن قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋى ورىس ءتىلى مەن باسقا دا تىلدەردىڭ قۇقىعىن تاپتامايتىنىن ايتقان بولاتىن.
قازاقستان 2021-2023 جىلدارى ەل ازاماتتارىنىڭ اتى-ءجونى لاتىن الىپبيىمەن جازىلعان پاسپورتتار مەن جەكە كۋالىكتەردى بەرۋدى باستاماق. ال 2024-2025 جىلدارى جەرگىلىكتى بيلىك ماتەريالدارى, مەملەكەتتەگى باق پەن ۇكىمەتتىك جاريالانىمدار دا لاتىن گرافيكاسىنا اۋىسادى دەپ جوسپارلانعان.
EXPRESS NEWSLINEقازاقستان پرەزيدەنتى لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن ءالىپبيدىڭ جاڭا نۇسقاسىن قابىلدادى. لاتىن الىپبيىنە بىرتىندەپ كوشۋ 2025 جىلعا قاراي اياقتالادى.
بىلتىر قابىلدانعان نۇسقا لينگۆيستەر تاراپىنان سىنعا ۇشىراپ, اپوستروفتاردىڭ ءسوزدى بىرنەشە بولىككە ءبولىپ, وقىلۋىن قيىنداتاتىنى ايتىلعان بولاتىن. جاڭا نۇسقادا ونداي قيىندىق جوق.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ كوپ جىلداردان بەرى لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ تۋرالى ايتىپ ءجۇردى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ قازاق مادەنيەتىن, ۇلتتىق ءداستۇرىن جاھاندىق دەڭگەيگە شىعارۋعا كومەكتەسە الاتىنى ءسوزسىز.
لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە دايىندىق 7 جىلعا جوسپارلانعان.
دايىنداعان
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»