سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن العاش رەت كەلگەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشىنىڭ توراعاسى مارلەن ماماتاليەۆپەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ كەلەشەگىن تالقىلادى.
ماۋلەن اشىمباەۆ مەيمانعا ءىلتيپات بىلدىرە كەلە, ءوزارا سەنىم مەن دوستىققا نەگىزدەلگەن جوعارى دەڭگەيدەگى ديالوگتىڭ ارقاسىندا قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس دايەكتى تۇردە دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ساپالىق تۇرعىدان جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ول ەكى ەل باسشىلارىنىڭ باستامالارىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋدىڭ جانە پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى, سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى.
«قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان مەن قىرعىزستان تەك تاتۋ كورشى ەمەس, عاسىرلارمەن ولشەنەتىن ورتاق تاريح, مادەنيەت جانە ءداستۇر بىرىكتىرەتىن باۋىرلاس حالىقتار ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. بۇگىندە ەكى ەل اراسىندا سەنىمدى ساياسي ديالوگكە, ءوزارا قولداۋعا جانە كوپدەڭگەيلى ىنتىماقتاستىققا نەگىزدەلگەن بەرىك سەرىكتەستىك دايەكتى تۇردە دامىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا وداقتاستىق قاتىناستارىمىز نىعايىپ, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ساپالىق تۇرعىدان جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. قىرعىزستان پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆتىڭ 2024 جىلى استاناعا جانە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2025 جىلعى تامىزدا بىشكەككە جاساعان رەسمي ساپارلارى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا تىڭ سەرپىن بەردى. بۇگىندە ەكى ەل اراسىنداعى پارلامەنتارالىق بايلانىستار دا قارقىندى دامىپ وتىر», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونداي-اق پالاتا توراعاسى وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميتكە, حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ قۇرىلتايشى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ وتىرىسىنا قاتىسقانى جانە تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ تۇركىستانداعى سامميتىندە كوتەرىلگەن باستامالاردى قولداعانى ءۇشىن قىرعىز تاراپىنا العىس ءبىلدىردى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ماۋلەن اشىمباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمالارعا دا توقتالىپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ناتيجەلەرىنە ەرەكشە ءمان بەرىلدى.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا اۋقىمدى جاڭعىرۋ ۇدەرىستەرى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. كونستيتۋتسيالىق رەفورما – سول اۋقىمدى جاڭعىرتۋلاردىڭ دايەكتى جالعاسى. جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋى قازاقستان ءۇشىن تاريحي وقيعا ەكەنى انىق. كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ستراتەگيالىق ماقساتى – تاۋەلسىزدىكتى كۇشەيتۋ, مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ جانە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ. جاڭا كونستيتۋتسيا – جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە دەر كەزىندە بەرىلگەن جاۋاپ ءارى مەملەكەتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتىلىعىنىڭ بەرىك نەگىزى. رەفورما ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا, ادام كاپيتالىن دامىتۋعا جانە ەلدەگى قوعامدىق كەلىسىمدى ساقتاۋعا باعىتتالعان زاماناۋي ءارى ءتيىمدى ساياسي جۇيە قالىپتاستىرۋعا جول اشىپ بەردى», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار تاراپتار جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى مەن V ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ قورىتىندىسىنا نازار اۋداردى. بۇل رەتتە قازاقستان مەن قىرعىزستان پارلامەنتتەرىنىڭ الدىندا جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇرعانى ايتىلدى. ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىن تسيفرلاندىرۋعا جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ءوزارا مۇددەلەردى ەسكەرە وتىرىپ قاۋىپسىز ەنگىزۋگە ارنالعان بىرىڭعاي قۇقىقتىق بازانى جەدەل قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى. سونداي-اق وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ الەۋەتىن دامىتۋعا قاتىستى مىندەتتەر ايقىندالدى.
ءوز كەزەگىندە مارلەن ماماتاليەۆ قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالارعا جوعارى باعا بەرىپ, پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ءبىلدىردى, سونداي-اق ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە باعىتتالعان بىرلەسكەن جوبالاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.