اياز بۋىپ تۇر عوي – تابيعات تىلىنە داۋا جوق. اشۋ دا بۋىپ تۇر – اعايىننىڭ دىلىنە داۋا جوق. كۇرمەلگەن ءتىلىڭدى قالاي كەسەرسىڭ, ءدۇبارا ءدىلىڭدى قالاي شەشەرسىڭ؟! قارجاسار قاۋقار قايسىمىزدا, ارقادا جۇرگەن اعايىن دا, التايدا جۇرگەن اعايىن دا اياز بۋعالى «كرەششەنسكي موروز» دەپ ءجۇر. شىركىن, «التايدىڭ ايازى», «ارقانىڭ ايازى» دەگەن اياۋلى ءسوزدى ەستىسەك, جارعاق قۇلاعىمىز ساداقا عوي. ارقاردىڭ ساقاسىنداي سىپا سوزىمىزدەن نەگە جيرەنەمىز؟
بۇل بۇل ما؟! ءبىز «كرەششەنيەنى» دە كۇللى پراۆوسلاۆيە قاۋىمىنان ارتىق اتاپ وتە باستاعاندايمىز. قاراڭىز, استانا قالاسى توتەنشە جاعدايلار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەيبىت سادىقوۆ بيىلعى ءدىني عۇرىپقا ەسىل وزەنىنىڭ سالتانات سارايىنا جاقىن تۇسىنان ەكى بىردەي مۇز ويىق ازىرلەنگەنىن مالىمدەدى. سەبەپ, جىلدان جىلعا جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق اراسىندا ءدىني راسىمگە قاتىسۋشىلار ارتىپ كەلە جاتقان كورىنەدى.
ارينە ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ دەنى ءوز قاراكوزدەرىمىزبەن تولىعىپ جاتىر. بىراق قاراكوزدەرىمىز ءوزىمىز بولعانىمەن, كوكىرەك كوزى وزىمىزدىكى ەمەس سياقتى. ايتپەسە ينتەرنەت جەلىلەرىندە وزگە ۇلىستىڭ قاسيەتتى مەرەكەسىنىڭ بەل ورتاسىندا ءماز-مەيرام بولىپ شومىلىپ جۇرگەن قازاقتاردىڭ بەينەتاسپالارى تارالماس ەدى عوي. ءيا, وزگەرىپ بارامىز. وي جارىسى جاعىنان ەمەس, داراقىلىق دوداسى جاعىنان وزگەرگەنىمىز قىنجىلتادى. «سىنىقتان باسقانىڭ ءبارى جۇعادى» دەگەندە, بوتەگەگە بۇككەن ساناداعى سىرقات, يممۋنيتەتتەگى السىزدىك ءدال وسىلاي قالقىپ شىعادى دەپ استە ويلاماعان ەكەنبىز. ورعا وماقاساتىن ولاقتىعىمىزعا ورىن جەتپەي بارا جاتقانداي ما, قالاي؟
پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىمجومارت توقاەۆ «تۆيتتەردەگى» پاراقشاسىنا «مەنىڭشە, قاسيەتتى كرەششەنيە كەزىندە قازاقتاردىڭ توپىرلاپ جاپا-تارماعاي سۋعا ءتۇسۋى ورىنسىز ارەكەت سياقتى. سىرتتان, اسىرەسە شەتەلدەن كەلگەن ادامدارعا بۇل ارەكەت ەرسى بولىپ كورىنەدى» دەپ جازدى. قازاق ەلى بۇكىل دۇنيەگە تۇركى الەمىنىڭ وت جاققان وشاعى, ونان كەيىن ورتالىق ازياداعى تۋىستاس حالىقتار سياقتى ەمەس, ءتىلى, ءدىلى مۇسىلمان بولسا دا كوپكونفەسسيالى قوعام قۇرۋىمەن تانىلدى. ياعني ءبىز ءدال وسى «كرەششەنيەدە» شوقىنۋ تۋرالى ويدان ادا بولساق تا, ولارمەن ء(دىنى باسقالارمەن) جارىسىپ ويىققا تۇسپەۋىمىز كەرەك ەدى. وسىنىڭ ءوزى وزگە سەنىم مەن نانىمعا قۇرمەت كورسەتكەنىمىز بولار ەدى. ءدىن تۇرعىسىنان قاراعاندا, يسا پايعامباردىڭ يوردان وزەنىنە تۇسۋىنەن باستاۋ الاتىن كرەششەنيەدەگى مۇزداي سۋعا شومىلۋ شىركەۋ قاتارىنا قابىلداۋدى, ياعني شوقىندىرۋدى بىلدىرەدى. سوندىقتان بۇل «شوقىنۋعا» جول بولسىن!؟ ارينە الدەكىمدەر مۇنى شىنىعۋدىڭ ءبىر ءتۇرى دەۋى دە مۇمكىن.
ىلكىدە ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىر وقىتۋشىمىز بولدى. جارىقتىق, قىستىگۇنى دە جالاڭاياق جۇرەتىن. سونىڭ سىرىن سۇراعانىمىزدا, اتاقتى پورفيري يۆانوۆتىڭ سۋىق سۋ قۇيىنۋ ادىسىمەن ءوزىن دارىگەرلەردىڭ ەمى جەتپەگەن اۋرۋدان جازىپ العانىن ايتقان ەدى. بىراق بۇل كۇندەلىكتى ءومىر سالتى عوي. ەسىلگە, ەرتىسكە مۇز ويىققا مۇڭسىز سۇڭگىپ شىعىپ جاتقاندار شىنىمەن سالاماتتىلىق سالتىن قۋالاسا, وسى جولمەن نەگە جۇرمەيدى دەگەن ساۋال تۋادى. اباي ايتادى: «قازاق تا ادام بالاسى عوي, كوبى اقىلسىزدىعىنان ازبايدى, اقىلدىڭ ءسوزىن ۇعىپ الارلىق جۇرەكتە جىگەر, قايرات, بايلاۋلىلىقتىڭ جوقتىعىنان ازادى». حاكىم ون ءتورتىنشى قارا سوزىندە وسىلاي دەيدى. جالپى, جان قينالعان كەزدەگى باعدارشامىمىز – اباي. ال ءدىن مەن ءدىل ماسەلەسىندە ابايلاۋدى بىلمەيتىن ۇرپاققا اباي عاقليالارىن ءجيى-ءجيى وقىتقان ابزال. ءبىر زاماندا بايتاق دالادا اسكەري بەكىنىستەر سالىنعاندا زەڭبىرەك تۇمسىعىمەن بىرگە ۇمسىنا ەنگەن شىركەۋ قوڭىراۋلارى بابالار جۇرەگىن شايلىقتىرسا, بەيبىت كۇندەگى بۇل «شوقىنۋ» بەتكە شىركەۋ بولىپ تۇر.
دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان»