قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ جىلدىڭ باستى قۇجاتىنا ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتاۋىن بەردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ جىلدىڭ باستى قۇجاتىنا ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتاۋىن بەردى. وسى سوزدەردىڭ ءار بۋىنىندا سانانى سەرپىلتەر ورلىكتىڭ وزەگى بار. وسى سوزدەردىڭ قاناتتى ەكپىنىندە تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلاندىرعان ءور حالقىمىزدىڭ جاڭاشىل قادامدارعا دايىن ەكەندىگىن مەڭزەيتىن اسقاقتىق قول بۇلعايدى. بۇل زامانا تالابىنداعى جولداۋدىڭ تەرەڭ مازمۇنىن بىلدىرەتىن تۇعىرنامالىق قاعيدات, قازاقستاندىقتاردىڭ ەرىك-جىگەرىن تاسقىنداتقان «ماڭگىلىك ەلگە» باستايتىن سەنىمدى باسپالداق رەتىندە باعالانۋدا.
ەلباسىنىڭ ءاربىر جولداۋى قازاقستاندىقتاردىڭ جاقسى تۇرمىسىن عانا ەمەس, الاڭسىز بولاشاعىن دىتتەيتىندىگىمەن قۇندى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 26 جىلدىق سالتاناتى مۇنى بارىنشا دالەلدەدى. قازاقستاندى قۇرمەت تۇتاتىن, ۇلگى ەتەتىن مەملەكەتتەر ساناتى قالىڭدادى. سەبەبى قازاقستان ۇنەمى قوزعالىستاعى, ۇنەمى العا باسۋشى, ىنتىماعى ىرىسقا جەتەلەگەن ەل. ماقسات – قازىرگى ازاماتتىق قوعامدى ءبىرتۇتاس ۇلتقا اينالدىرۋ. سوندىقتان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ سارابدال ساياساتىنا نەگىزدەلگەن جاڭا جولداۋىنداعى نەگىزگى 10 مىندەتتى ءمىنسىز ورىنداۋ بارشامىز ءۇشىن ۇلكەن ابىروي بولماق. رەسپۋبليكا ۇكىمەتى ەلباسى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ جالپىۇلتتىق جوسپارىن بەلگىلەدى. مۇندايدا ۋاقىت ۇتتىرماعانىمىز عانيبەت. ءبىز دە جولداۋ جاريالانار تۇستا ەل ءىشىن ارالاپ, جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋلەر وتكىزدىك. حالىق ەرتەڭىن ۋاقىت العا تارتقان وزگەرىستەرمەن بايلانىستىراتىنىن, وڭتايلى ىستەرگە بەيىمدەلە باستاعانىن بايقادىق. اينالامىزدا ءىلىم مەن ءبىلىمنىڭ وزىق ۇلگىلەرىنە سۇرانىس, قاجەتتىلىك پايدا بولدى. ادامي كاپيتال جاڭعىرۋ ۇستىندە.
اقمولا وبلىسىنان دەپۋتات بولىپ سايلانعاندىقتان جەرلەستەر تىنىسىنان بىرەر مىسال كەلتىرەيىن. وڭىردە ونەركاسىپتىك سەرپىلىس ۇلگى تۇتارلىقتاي. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعىتتا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىندار قاتارى كوبەيگەن. «قازاقستاندا جاسالعان» ماركاسىمەن ءونىم شىعارۋشىلار ىشكى-سىرتقى نارىقتا كەڭىنەن تانىمال. وبلىس شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەسيەلىك قارجىلاندىرۋدان ءبىرىنشى ورىنعا شىققان. وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا, ياعني, كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا 782,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 90 جوبا ەنگىزىلىپ, 12,3 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى. قايتارىمنىڭ سالماعىن وسىمەن دە باعامداۋعا بولادى. بۇعان قوسىمشا «اقمولا وبلىسىنىڭ مەملەكەت-جەكەمەنشىك ايماقتىق ورتالىعىنىڭ» جۇمىس ىستەپ تۇرۋى ورتاق ءىستىڭ ورالىمدىعىن اڭعارتادى.
ەلباسى حالقىمىزعا جولداۋىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەر قاتارىندا ء«بىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ نەگىزگى باسىمدىعى وزگەرىستەرگە ۇنەمى بەيىم بولۋ جانە جاڭا ءبىلىمدى مەڭگەرۋ قابىلەتىن دامىتۋ بولۋعا ءتيىس», دەگەن تۇجىرىمدى اتاپ كورسەتتى. بۇل تۇرعىدا دا ءوزىمىزدىڭ وزىق جۇيەمىز قالىپتاسىپ ۇلگەردى.
كوكشەتاۋداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى 2009 جىلى «تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ 20 ينتەللەكتۋالدى مەكتەبى» جوباسى شەڭبەرىندە جۇمىس باستاعان ەدى. قازىرگى كۇنى فيزيكا-ماتەماتيكا پاندەرىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن مەكتەپتە ەكسپەرتتىك, مودەراتورلىق دەڭگەيدەگى 191 پەداگوگ 860 دارىندى بالالارعا ساباق بەرەدى. ۇجىم الەمنىڭ 112 ەلىنىڭ وزىق وقۋ ورىندارىن بىرىكتىرەتىن حالىقارالىق مەكتەپتەر كەڭەسىندە (CIS) اككرەديتتەلگەن. مەكتەپ تۇلەكتەرى حالىقارالىق SAT, IELTS, TOEFL ەمتيحاندارىنا قاتىسادى. بىلتىر كامەلەتتىك اتتەستات العان بالالاردىڭ 90 پايىزى ارنايى گرانتتارمەن رەسەي, قىتاي, مالايزيا, كيپر, پولشا, بولگاريا, تاعى باسقا ەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن. سونداي-اق وڭىردە «بارشاعا تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ» جوباسى ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋدا.
قازاقستان پارلامەنتى دە جولداۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ مۇددەلەستىگىندە قىزمەت اتقارادى. قۇجاتتاعى ون مىندەتتىڭ بارلىعى سەناتتاعى ءبىزدىڭ كوميتەتتىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن تالاپ ەتەدى. سوندىقتان مەنىڭ ارىپتەستەرىم ءوز رەگلامەنتى دەڭگەيىندە ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن العا جىلجىتۋ تەتىكتەرىنە ساي زاڭدىق اكتىلەردىڭ ارەكەت جاساۋىنا بەلسەندىلىكپەن ۇلەس قوساتىنى انىق.
راشيت اكىموۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
مۇعالىمدەردىڭ مەرەيىن ءوسىردىەلباسى جولداۋىن قازاقستان حالقى جىل سايىن اسىعا كۇتەدى. سەبەبى ءار جولداۋدىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. ەل ومىرىنە قاتىستى سالماقتى دۇنيەلەر ايتىلادى, الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى ماڭىزدى جاڭالىقتار جاريا ەتىلەدى. قازىر قۇدايعا شۇكىر, ەلدىڭ ءال-اۋقاتى جىلدان-جىلعا جاقسارىپ كەلەدى. قازاقستاندى تورتكۇل دۇنيە تانىپ, ءبىلىپ, مويىنداپ جاتقانى اركەز قۋانتادى, مارقايتادى. 2017 جىلى ەلىمىز بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولسا, مىنە, قازىر وعان توراعالىق ەتىپ جاتقان جايىمىز بار. بۇل – ەلدىڭ مەرەيى. ەگەمەندىك شاپاعى توگىلگەن 26 جىل مۇعدارىندا مەملەكەتىمىزدە ۇلكەن, اۋقىمدى ستراتەگيالىق جوسپارلار جاسالدى. بۇگىنگى كۇنى ونىڭ بىرقاتارى ورىندالدى. پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 60 قادامى قازىردىڭ وزىندە ورىندالىپ قويدى», دەدى.
قالعان 40-ى ۇلكەن, ءىرى جوبالار. ول دا ورىندالادى. ءبارى ساتىمەن, جونىمەن كەلە جاتىر دەۋگە بولادى. حالىقتىڭ جولداۋدان اسىعا كۇتەتىنى – الەۋمەتتىك سالادا جاسالاتىن وڭ وزگەرىستەر. بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا بيۋدجەتتەن الەۋمەتتىك سالاعا بولىنەتىن قارجى كولەمى 12 پايىزعا وسكەنى ايتىلىپ جاتىر. بۇل دەگەنىڭىز – 4 تريلليون تەڭگەدەن ارتىق سوما. سونىمەن قاتار 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ىنتىماقتى زەينەتاقى 8 پايىزعا ارتقانى تىلگە تيەك ەتىلدى. جاسىراتىنى جوق, جۇمىر باستى پەندە بولعاننان كەيىن الداعى 20 جىلدا نە بولاتىنىنان گورى, بۇگىنگى كۇنىمىزگە, بۇگىنگى تۇرمىسىمىزعا كوبىرەك الاڭدايتىنىمىز راس. بۇل – الداعى سان جىلعا باعدارلانعان كەشەندى, پەرسپەكتيۆالى جوبالاردىڭ ماڭىزىن جوققا شىعارۋ ەمەس. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسى ءبارىنىڭ باسىن اشىپ ايتىپ بەردى. 2017 جىلى نە جاسالعانىن, 2018 جىلى نە بولاتىنىن جۇرتشىلىققا جاريا ەتتى. قوعامدا مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەگى دۇرىس باعالانباي ءجۇر دەگەن پىكىرلەر ءجيى ايتىلۋشى ەدى. ەلباسى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنىنا كوشكەن ۇستازداردىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسىن 30 پايىزعا كوبەيتۋدى تاپسىردى. بۇل – ۇلت پەن ۇرپاق تاربيەشىسى ۇستازدار قاۋىمىن ءبىر سەرپىلتىپ تاستاعانى انىق.
يندۋستريانى كوتەرۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى جۇرت يگىلىگىنە جاراتۋ – ءبىزدىڭ ەلىمىزدە عانا ەمەس, دۇنيە جۇزىندە كۇن تارتىبىندە تۇر.
ءوزىم مادەنيەت, رۋحانيات پەن الەۋمەتتىك سالادا كوپ جىلدار قىزمەت ىستەگەندىكتەن وسى سالاداعى وزگەرىستەرگە, جاڭاشىلدىقتارعا اركەز ەلەڭدەپ كوز تىگىپ وتىرامىن. جولداۋ الدىندا ارنايى مالىمدەمە جاسالعاندا مادەنيەت سالاسىنا قاتىستى كوڭىلگە قونىمدى ءسوز ايتىلسا دەپ تىلەپ ەدىم ىشتەي. قۇدايعا شۇكىر, پرەزيدەنت بۇل سالانى دا نازاردان تىس قالدىرماي, «ۇلتتىڭ الەۋەتىن كوتەرۋ ءۇشىن مادەنيەتىمىز بەن يدەولوگيامىزدى دامىتۋىمىز كەرەك», دەپ شەگەلەپ ايتتى. رۋحانيات سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاعدايىن جاساۋ, ولاردىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ وسى سالا جۇمىسىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنى انىق. ويتكەنى ونەردىڭ وركەن جايۋى مادەنيەت سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جاعدايىنا, ولاردىڭ كوڭىل كۇيىنە تىكەلەي بايلانىستى. ەلباسىنىڭ اۋزىنان شىققان ەكى اۋىز ءسوز, اسىرەسە مادەنيەت توڭىرەگىندە جۇرگەن ازاماتتارعا ۇلكەن مەدەۋ بولىپ جاتقانىن ەرەكشە اتاپ ايتقىم كەلەدى.
ءتۇسىپحان تۇسىپبەكوۆ, قوعام قايراتكەرى, سالالىق مادەنيەت, سپورت جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى وسكەمەن
تسيفرلاندىرۋ — باستى ماسەلەءبىز ەڭ الدىمەن ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنا قاتىستى مالىمدەمەسىن ەرەكشە ىنتامەن تىڭدادىق. اقيقاتىن ايتساق, ودان تىڭ جاڭالىقتار, جاقسى وزگەرىستەر نىشانىن كۇتتىك. ال جولداۋمەن تانىسقان ساتىمىزدە ونىڭ ءاربىر جولىنداعى ىلگەرىلەۋگە باستايتىن ىزگى نيەتتەردى ايقىن سەزىندىك.
ءبىرىنشى مىندەت قاتارىندا «ەلىمىزدىڭ بىرنەشە ونەركاسىپتىك كاسىپورنىن تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرىپ, بۇل تاجىريبەنى كەڭىنەن تاراتۋ كەرەك. تسيفرلى جانە باسقا دا يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ازىرلەۋشىلەردىڭ ءوز ەكوجۇيەسىن دامىتۋى اسا ماڭىزدى ماسەلەگە اينالىپ كەلەدى» دەپ اتاپ كورسەتىلدى.
بۇل, مەنىڭ بايقاۋىمشا, ماڭىزدى دا اۋقىمدى جوبانىڭ باستاۋى. ونىڭ ءمانى, مالىمدەمەدە اتاپ كورسەتىلگەندەي, ونەركاسىپتەگى ەڭبەك ونىمدىلىگى دەڭگەيىن كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىندىگىندە.
ماعان ۇناعانى – جاڭالىقتى ەنگىزۋدىڭ ناتيجەلەرىنە ساراپتاما-بولجامدار جاسالۋى. ماسەلەن, «ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ تابىس اكەلگەنىمەن, جۇمىس كۇشىنىڭ كوپتەپ بوساپ قالۋ قاۋپىن دە تۋدىرادى. بوسايتىن جۇمىس كۇشىن ەڭبەكپەن قامتۋ ءۇشىن كەلىسىلگەن ساياساتتى الدىن الا تياناقتاۋ كەرەك» دەگەن تۇجىرىم ادامدارعا دەگەن قامقورلىقتى سەزدىرەدى.
ەڭ باستىسى, جاڭا 2018 جىلى مەملەكەتىمىزدە اتقارىلاتىن ماڭىزدى ىستەر ناقتى اتاپ ايتىلدى. ەلباسىمىز ون نەگىزگى ماسەلەگە نازارىمىزدى اۋداردى.
مەن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىسى جانە عىلىم ادامى رەتىندە بۇل باعدارلامالىق قۇجاتتى ويعا توقي وقىپ شىقتىم. الداعى كۇندەردە دە جۇمىس بارىسىندا بىرنەشە مارتە قايتا اينالىپ قاراپ, ءاربىر سويلەمنىڭ استارىنا تەرەڭ ءۇڭىلىپ, زەردەلەپ وتىرۋ قاجەتتىگىن جانە سەزىنەمىن. جولداۋداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن كوتەرۋ, ونى جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى ناقتى شارالار كوڭىل اۋدارادى. ۇستازدارعا قۇرمەت لەبى ايقىن سەزىلەدى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىن ەكونوميكانىڭ جەكە تارماعى رەتىندە قاراۋ تۋرالى ۇسىنىس كوڭىلگە قونادى. جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاساۋعا كوبىرەك قۇقىق بەرۋ جونىندەگى مىندەت زامان تالابىنا ساي كەلەدى دەپ بىلەمىز. ال وقىتۋشىلاردى قايتا دايارلىقتان وتكىزۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا شەتەلدىك مەنەدجەرلەردى تارتۋ, الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كامپۋستارىن اشۋ – ءبىزدىڭ بىلىمگە ۇمتىلعان جاستارىمىز ءۇشىن جاسالىپ جاتقان قامقورلىق, كەلەر كۇننىڭ قامىن ويلاۋ دەپ ۇعىندىق.
التاي تايجانوۆ, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
جاڭا تەحنولوگيالار جەتىستىك كەپىلىمەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىنىڭ «اقىلدى تەحنولوگيالار – اگروونەركاسىپ كەشەنىن قارقىندى دامىتۋ مۇمكىندىگى» بولىمىندە الداعى ۋاقىتتاردا ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاقسى, جاڭا جولدارىن كورسەتتى.
قازاقستان – اگرارلى ەل. ءبىز دۇنيەجۇزىلىك نارىققا اگروكەشەندەرىمىزدى زامان تالابىنا ساي ۇيلەستىرە الساق ەركىن شىعاتىنىمىز ايقىن. جۇمىس ساپارىمەن شەتەلگە شىعۋىما كوپ مۇمكىندىك بولدى. سوندا بايقاعانىم, عىلىمى ىلگەرىلەگەن ەلدەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى دا قارىشتاپ دامىپ كەلەدى. ماسەلەن, اقش فەرمەرلەرىنىڭ قولىندا ءبىر-ءبىر پلانشەت جۇرەدى. جەرىنە قانداي داقىل ەككەن قولايلى, توپىراقتىڭ قۇنارى قانداي, ول باس اۋىرتىپ ويلاناتىن ماسەلە ەمەس. ءبىر ۋىس توپىراعىن قاعاز قالتاعا سالىپ, جەر ماسەلەسىمەن اينالىساتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا بەرەدى. بار بولعانى سول. بىزدەگىدەي كەلسىن-كەلمەسىن ۋلى حيميكاتتاردى بەرىپ, جەرىن ازدىرىپ المايدى. ءبارى عىلىمعا نەگىزدەلگەن. سۋدى دا, قاجەتتى مينەرالدى دا ورنىمەن پايدالانادى.
امەريكادا ماقتا وسىرەتىن ديقاندارمەن پىكىرلەسىپ قالدىق. ءبىر شارۋانىڭ 20 گەكتار سۋارمالى جەرى بار ەكەن. باباسى ماقتا ەككەن, اتاسى ەككەن, اكەسى ەككەن. بالاسى دا ەگەدى ماقتانى. بىزدە اۋىسپالى ەگىستىك بولماسا جەر توزاتىنداي كورەمىز. ال عىلىمى ورلەپ تۇرعان ەلدە ولاي ەمەس. تىڭايتۋدىڭ تەحنولوگياسىن ساقتاساڭ بولعانى جەر جارىقتىق توزبايدى. ياعني بۇل تۋرالى ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان.
«اگرارلىق ساياسات ەڭبەك ونىمدىلىگىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋعا جانە وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا باعىتتالۋى كەرەك. ءبىز ەگىن ەگىپ, ءداندى داقىلداردى ءوسىرۋدى ۇيرەندىك. ونى ماقتان تۇتامىز. الايدا قازىر ول جەتكىلىكسىز. شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتىپ, الەمدىك نارىقتارعا جوعارى ساپالى دايىن ونىممەن شىعۋىمىز قاجەت. بۇل ماسەلەنى شەشۋگە بارلىق اگرارلىق كەشەننىڭ تۇبەگەيلى بەت بۇرۋى ماڭىزدى. اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسى باستى نازاردا بولۋعا ءتيىس. ول ەڭ الدىمەن جاڭا تەحنولوگيالاردى ترانسفەرتتەۋمەن جانە ولاردى وتاندىق جاعدايعا بەيىمدەۋمەن اينالىسۋى قاجەت», دەگەن جولدار وتە ورىندى دەپ سانايمىن.
ەلباسىمىز قايتا وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتىپ, الەمدىك نارىققا ساپالى دايىن ونىممەن شىعايىق دەگەندە ءوزىمىزدىڭ وتاندىق عالىمدارعا زور ءۇمىت ارتىپ وتىر.
اگرارلىق عىلىمدى تۇبەگەيلى دامىتۋ كەرەكتىگى كۇن تارتىبىنە شىقتى. كەتپەننىڭ ءداۋىرى ءوتىپ بارادى. ول ۇيىرگەلىك جەردى وڭدەۋگە عانا جارايدى. ديقان اتامنىڭ كوزى عوي دەپ ءالى دە كوز ساتا بەرسەك ەشبىر مەملەكەت قازاقستان قاتارىمىزعا قوسىلسىن دەپ توسىپ تۇرمايدى.
ماسەلەن, شەتەلدىكتەر رەسەيدى كوپ مويىنداي بەرمەيدى. ال وسى رەسەي عالىمدارى جۇرگىزۋشىسى جوق, ورتالىقتان باسقارىلاتىن تراكتور ويلاپ شىعاردى. ادام فاكتورى جوق, ەڭبەك ونىمدىلىگى جوعارى. «اديداس» سياقتى مىقتى فيرمالار تىگىنشىلەردى روبوت-تىگىنشىلەرگە اۋىستىرىپ جاتىر. كۇنى-ءتۇنى شارشامايدى. وسىنداي كەزگە كەلدىك.
ەلباسى جول كورسەتتى. ەندىگى ءسوز وتاندىق عالىمدار مەن اگروكەشەندى باسقارىپ وتىرعان ازاماتتاردا. عىلىمعا نەگىزدەلگەن جاڭا تەحنولوگيالار مەملەكەتىمىزدى جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋعا سەپتەسەدى.
سەرىك تۇربەكوۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى