قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىن وقىپ, بۇل اسا ماڭىزدى باعدارلاماعا بايلانىستى ءوز ويىمدى ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىم.
قانداي ءىستىڭ بولماسىن كوزدەگەن الداعى مەجەسى ايقىن بولسا, وعان جەتەتىن جولى اشىق, تابىسى دا مول بولادى. ولاي بولسا بۇل جولداۋدا 2015 جىلى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس اسسامبلەياسىنان ۇسىنعان الەمنىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن قازاقستاندا جۇزەگە اسىرۋعا ۇلەس قوساتىن جانە قازىرگى جاhاندانۋ زامانى مەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ تالابىنا ساي ناقتىلى ءارى جاڭا مەجەلەر قويىلىپتى.
قازاقستاننىڭ جاhاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى ونەركاسىپ سالاسىنا رەۆوليۋتسيالىق وزگەرىس جاساۋ جانە رۋحاني جاڭعىرتۋ ماسەلەسى بولىپ تابىلادى. ن.نازارباەۆتىڭ وسى جولعى جولداۋىندا ۇسىنعان 10 مىندەتتىڭ العاشقى بەسەۋى ونەركاسىپتى قارقىندى دامىتۋعا (ونەركاسىپكە ەڭ جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنىن جاڭا تەحنولوگيالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ, كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, قۇرىلىس جانە كوممۋنالدىق سەكتورعا زاماناۋي تەحنولوگيا قولدانۋ) باعىتتالسا; ودان كەيىنگى بەسەۋىندە سول بەلەسكە جەتۋدىڭ جولدارى (قارجى سەكتورىن جاڭالاۋ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, مەملەكەتتىك ءىستى ءتيىمدى باسقارۋ, جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ, تىرشىلىك ورتاسىنا «اقىلدى تەحنولوگيا» ەنگىزۋ) ايقىن بەلگىلەنگەن.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 4%, ونەركاسىپ ءونىمى 7%-عا ارتىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9% تومەندەگەنى ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا الەمىنە بەيىمدەلۋدىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك نەگىزدەرى قازىردىڭ وزىندە قالانا باستاعانىن دالەلدەيدى. سونىمەن قاتار جولداۋدا تەك قازبا بايلىققا تاۋەلدى بولماي, ەل دامۋىنىڭ جاڭا ساپاسىن, جاڭا جولىن قاراستىرۋ جونىندە مىندەتتەر قويىلعان. يندۋستريالاندىرۋ ماقساتىن جۇزەگە اسىرۋعا جاڭا تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانىڭ قوساتىن ۇلەسىن ارتتىرۋ ءۇشىن تەحنولوگيالار ترانسفەرتىن ىنتالاندىرۋ, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى تسيفرلاندىرۋ جوبالارىنىڭ ماڭىزى زور بولماق.
كاسىپورىنداردىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگى مەن ۇنەمدىلىگىن جانە ەكولوگيالىق تازالىعىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ارتتىرۋ قاجەتتىگى كۇننەن-كۇنگە وزەكتى بولا تۇسۋدە. بۇل تالاپتار دا جولداۋدا ءوز ورنىن تاپقان.
اۋىلشارۋاشىلىق شيكىزاتتارىن قايتا وڭدەۋ, الەمدىك نارىقتارعا جوعارى ساپالى دايىن ءونىم شىعارۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنىن قارقىندى دامىتۋدا اگرارلىق عىلىم مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اتقاراتىن مىندەتتەرىنە باسا نازار اۋدارىلعان.
اسىرەسە وسى زامانعى عىلىم مەن تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ «قازاقستاندا جاسالعان» تابيعي ازىق-ت ۇلىك برەندىن جاساپ, حالىقارالىق نارىققا شىعارسا, ەل ەكونوميكاسىنا تيگىزەتىن ىقپالى زور بولادى.
جولداۋداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت – ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسىن ەنگىزۋ, ينفراقۇرىلىمنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. وسى ورايدا حالىقارالىق جول تورابىندا قازاقستاننىڭ ماڭىزىن ارتتىرۋعا ارنالعان قارجى كولەمىن ۇلعايتۋ كەلەشەكتە حالىققا پايداسىن تيگىزبەك.
قۇرىلىس سالاسىنا دا زاماناۋي جاڭا ادىستەر, تەحنولوگيالار مەن ماتەريالداردى قولدانۋ ارقىلى ساپانى, ەكولوگيالىق تازالىقتى جانە ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ باعىتى ايقىندالىپتى.
جولداۋدا ادام كاپيتالىنىڭ جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋ ماقساتى شەڭبەرىندە ەكونوميكالىق قاجەتتىلىگى مەن زامان تالابىنا ساي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭالاپ, وقىتۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ولاردىڭ قادىر-قاسيەتىن بارىنشا ارتتىرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار قولدانۋ, ولاردىڭ اكادەميالىق ەركىندىگىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ ەرەكشە اتاپ كورسەتىلگەن. ۇلتتىڭ ءتول تاريحىن, ءتىلىن, مادەنيەتىن جەتىك ءبىلىپ قاستەرلەيتىن, سونىمەن قاتار شەت تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەن, وزىق كوزقاراستى ازامات قالىپتاستىرۋ بۇگىنگى زامان, قوعامنىڭ باستى تالابى بولىپ تابىلاتىنى دا كەڭىنەن قامتىلعان.
قورىتا ايتقاندا, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بيىلعى جولداۋى زامانا كوشىنىڭ بەتالىسىن تامىرشىداي تاپ باسىپ, ەلدى وسىعان ساي ودان ءارى قارقىندى دامىتۋعا باستايتىن ايقىن دا ناقتى جوسپار ەكەنى ءسوزسىز.
باكەي اعىپار ۇلى, موڭعوليا عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, موڭعوليا اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى