ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ءىرى رەفورمالار ناتيجەسى قازىر ءوز جەمىسىن بەرۋدە. قولعا الىنعان زور مىندەتتەردىڭ نەگىزگى ءمانى – قازاقستاننىڭ جان-جاقتى دامۋى, كوركەيۋى بولاتىن. سوندىقتان بۇل رەفورمالار اياق استىنان پايدا بولا قويعان جوق. زاماننىڭ ديدارى و+زگەرۋىنە وراي, مەملەكەتتىك سالالاردىڭ جۇگى دە, ءىسى دە وزگەرۋى ءتيىس ەدى.
مىنە, سونىڭ ءبىر ايقىن كورىنىسى ەلىمىزدىڭ ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا دامۋ بيىگىنە كوتەرىلۋى بولدى. ونى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالقىنا ارناعان كەزەكتى جولداۋىندا جاريا ەتىپ, ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن سارالاپ بەردى. بۇل ەلدىڭ مۇددەسى مەن زامان تالابىنان تۋىندايتىن, ۇرپاقتىڭ بولاشاعى ءۇشىن جۇزەگە اسۋى ءتيىس كەلەلى مىندەتتەر. ونىڭ يگىلىگىن حالىق كورەدى. ەل داميدى. دەمەك, قازاقستاننىڭ دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باسقاندىعى ەندى ايقىن اڭعارىلىپ وتىر. مۇنىڭ نەگىزى وسى ۋاقىتقا دەيىنگى بايىپتى دا بايسالدى جۇرگىزىلگەن ءتيىمدى رەفورمالاردىڭ ناتيجەسى.
ال ەلدى وركەندەۋدىڭ, حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋدىڭ جولىن ەلباسى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا-اق ايقىنداپ بەردى. اۋەلى ەكونوميكا, سوسىن ساياسات جولى اداستىرمادى. سونىڭ ارقاسىندا قازاقستان الەمدەگى ءتۇرلى سىناقتارعا توتەپ بەرىپ, قارقىندى ەكونوميكالىق ورلەۋ جولىنا ءتۇستى. بارلىق سالادا وڭ وزگەرىستەر بولىپ, حالىقتىڭ احۋالى جاقساردى. قول جەتكەن جەتىستىكتەردى ودان ءارى جالعاستىرا بەرۋ ءۇشىن قازىرگى كۇنى ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى ۇزاق مەرزىمدى دامۋ ستراتەگياسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. 100 ناقتى قادام – ۇلت جوسپارى اياسىندا, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, جاڭا كەڭ اۋقىمدى رەفورمالار قولعا الىندى. سونىڭ اياسىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورما جۇزەگە استى. رۋحاني جاڭعىرۋ باعىتى بويىنشا كەشەندى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. مۇنىڭ ءبارى بىرلىك پەن ىزگىلىكتىڭ جەمىسى.
ەندى جاڭا جولداۋ اياسىندا ەكونوميكامىزدى ودان ءارى وركەندەتۋ ءۇشىن ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك ۇدەرىستەر ىسكە اسىرىلۋى قاجەت. الايدا ەلباسى «جەمقورلىقپەن كۇرەس جانە زاڭنىڭ ۇستەمدىگى» اتتى توعىزىنشى مىندەتتە اتاپ وتكەندەي, قاي سالادا بولماسىن زاڭنىڭ ۇستەمدىگى ورىن الماي بىردە-ءبىر ءىس ناقتى شەشىمىن تاپپايدى. سوندىقتان ەلىمىزدە زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋ, الا جىپتەن اتتاماۋ جولىندا قولىندا بيلىگى بار ادامداردىڭ ادال جۇمىس ىستەۋى ءاۋ باستان-اق ەرەكشە نازارعا الىندى. «جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان كۇرەس جالعاسا بەرەدى. كوپ جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. سوڭعى 3 جىلدا عانا جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەر مەن مەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ باسشىلارىن قوسا العاندا, جەمقورلىق ءۇشىن 2,5 مىڭنان استام ادام سوتتالدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ولاردىڭ 17 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە كەلتىرگەن زالالى وتەلدى», دەدى پرەزيدەنت.
جەمقورلىق جوق ەلدە كەز كەلگەن جۇمىس جاقسى جۇرەدى. سونىڭ ءبىرى رەتىندە, مەملەكەت باسشىسى ەلدى تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى كەزىندە بارلىق سالادا جوعارى دامۋعا قول جەتەتىنىن ايتتى. «مەملەكەتتىك ورگاندارداعى پروتسەستەردى, سونىڭ ىشىندە ولاردىڭ حالىقپەن جانە بيزنەسپەن قارىم-قاتىناسىن تسيفرلاندىرۋ ماڭىزدى بولىپ سانالادى. اتاپ ايتقاندا, ازاماتتار ءوز وتىنىشتەرىنىڭ قالاي قاراستىرىلىپ جاتقانىن كورىپ, دەر كەزىندە ساپالى جاۋاپ الۋعا ءتيىس» دەدى. بۇل ءتارتىپتىڭ, زاڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى ارقاسىندا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ارتاتىنىن بىلدىرەدى. سوندىقتان دا قازىرگى كۇنى سوت جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەلەرىن ينستيتۋتتىق تۇرعىدان وزگەرتۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. زاڭناماعا قىلمىستىق پروتسەستەگى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءىسىن كۇشەيتۋدى, ونىڭ اسىرە قاتاڭدىعىن باسەڭدەتۋدى كوزدەيتىن نورمالار ەنگىزىلدى.
ودان ءارى پرەزيدەنت قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىگى مەن جاۋاپكەرشىلىك شەگى ايقىندالعانىنا نازار اۋدارادى. بۇل ورايدا كوپتەگەن يگىلىكتى ىستەر تىندىرىلعانىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. ەڭ باستىسى, قىلمىستىق ساياساتتى ىزگىلەندىرۋ ۇدەرىسى جولعا قويىلدى. بىراق مۇنىمەن شەكتەلىپ, توقمەيىلسىپ قالۋعا بولمايدى. زامانعا قاراي زاڭداردىڭ دا, زاڭ ۇستەمدىگىن ورناتۋ جولى دا دامىپ وتىرۋى قاجەت. سوندىقتان ەلباسى «ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنا كەپىلدىكتى نىعايتۋ, قۇقىق ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن ىزگىلەندىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ قاجەت», دەدى. مىنە, بايقاساڭىز, حالقىمىزدىڭ ىرگەتاسى قالانعان رۋحاني دا, ماتەريالدىق تا قۇندىلىقتارىنىڭ التىن قابىرعاسىن ودان ءارى كەدەرگىسىز قالاۋ ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيانىڭ نەگىزى رەتىندە زاڭ ۇستەمدىگىن تولىقتاي ورناتۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلا بەرمەك.
الەكساندر تاسبولات, «ەگەمەن قازاقستان»