• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 05 قاڭتار, 2018

امىرە ءارىن: ەلدىكتىڭ تۋىن كوتەرگەن تۋىندى

740 رەت
كورسەتىلدى

ادامزات كەرۋەنى شەجىرەسىنىڭ ادەتتە كەمەل كوشباسشى, جار­قىن تۇلعالار قولىمەن جاسالىنارىن كارى تاريح دايەكتەيدى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» اتتى ەلدىك تۋىن كوتەرگەن كەڭ تىنىستى تۋىندىسىن وقىپ وتىرىپ وسىعان قايىرا ءبىر كوز جەتكىزەسىز. 

جاڭا كىتاپ جاسىمىز بار, جاسامىسىمىز بار, وتانىمىزدى سۇيەر پاتريوتتاردىڭ كۇندەلىكتى پاراق­تار باستى شىعارماسىنا, باعىت-باع­دار الار شىراعدانىنا اينالۋى شارت دەپ ەسەپتەيمىز. مۇنداعى قاعي­دات­تى تۇجىرىمدار جاستار تاربيە­سىن­دە, ورتا جانە جوعارى ءبىلىم بەرۋدە اسىرەسە, مەم­لە­كەتتىك قىز­مەت جۇيەسىندە كەڭىنەن تالقىلا­نىپ, عيبراتتى قاينارعا الىنسا – ۇتقانىمىز دەر ەدىك.

ءيا, وسى شىعارمادا ايتىل­عانداي, ءبىز ەلباسىمەن بىرگە قاسيەتتى جەرىمىزگە ۇيىسقان ۇلت­تاردى ۇيىتىپ, ەل تاتۋلىعىن, ءتۇر­لى ءدىن وكىلدەرىنىڭ ءوزارا تۇسى­نىس­تىگىن قامتاماسىز ەتتىك. وتتان دا ىستىق وتانىمىزدىڭ وش­پەس شىراعىن جارقىراتا جاعا بىلدىك. مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن اتا مۇ­رامىزدى اسپەتتەپ, كەلەر ۇر­پاق ميراس تۇتار ۇلتتىق قۇن­دى­لىقتارىمىزدى ايشىق­تادىق. اسۋ بەرمەس رەفورمالاردى اۋىز­دىقتاپ, ەلدىڭ تۇرمىستىق ءال-اۋقا­تىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەردىك, ەكو­لوگياعا ءوڭ بەرىپ, دەموگرافيا­نى دامىتتىق. كوپ ۇزاماي-اق, الەم­دەگى دامىعان وتىزدىقتى ايتاسىز, العاشقى وندىقتىڭ كوشىنە ەركىن ەنەرىمىزگە بەك سەنەمىز. سەبەبى ەلىمىزدە ءبارىمىزدىڭ دە زور شابىتپەن ءونىمدى ەڭبەك ەتۋىمىزگە بارلىق جاعداي تۋعىزىلعان. باي-قۋاتتى, تاي-تۇياقتىمىز. ەلباسى تۇعىرى – ەلىمىزدىڭ عۇمىرى. ءبىز ەرتەڭىنە ۇكىلى ءۇمىت ارتقان بايتاق جۇرتپىز!

بۇل تۋىندى, تۇپتەپ كەلگەندە, ەلباسىمىزدىڭ ازات ەلى مەن تۋعان حالقىنا دەگەن پەرزەنتتىك شەكسىز سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ كورىنىسى دەر ەدىك. ەلدىڭ ەرتەڭى مەن كەشە­گىسى وي-ساناسىنان ءبىر ساتكە دە شىقپايتىنىن اڭعاراسىز. بۇل رەتتە ايتار پىكىرىن كەز كەلگەن قولايلى ساتتە ىركىلمەي اقتارىپ سالاتىندىعى دا سودان. اتالمىش كىتاپ وسى ءسوزىمىزدىڭ جاندى ايعاعى!

دانا حالقىمىز: «قۇداي جاق­قان شىراقتى شايتان ۇرلەپ وشىرە المايدى» دەمەۋشى مە ەدى. مىڭداعان جىلدار مۇعدارىندا مەنمۇندالاعان شىراعىمىز­دىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تىپ­­تەن جارقىراي ءتۇسۋى, ءسوز جوق, ەلىن سۇيگەن, جەرىن سۇيگەن, جانىم ارىم­­نىڭ ساداعاسى دەپ قازاق ەلى­­­نىڭ كەلەشەگى جولىندا ەرتەگى­گە پارا-پار ەرلىك جاساپ جۇر­گەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ كەمەڭ­­گەر­لىكپەن پىشىلگەن كەنەن سايا­ساتىنىڭ ارقاسى! ەلباسى­نىڭ مەك­كەدەگى قاعبا قاقپاسىنىڭ الدىن­دا تۇرىپ تاۋەلسىز تۋعان حالقىمدى باقىتتى ەتە گور دەپ ءۇش مارتە تىلەگەنىن بىلەمىز. قۇدىرەتتى اللا قابىل الدى شىن نيەتتى. ەڭسەمىز كوتەرىلدى – ەلدىگىمىزدى قاس­تەرلەدىك. بەدەلىمىز ارتتى – باس­ە­­كەلەستىككە بەل بۋدىق. سانا­مىز جاڭعىردى – تاريحىمىز­دى تا­را­زىلادىق. رۋحىمىز ءوستى – حا­لىقتىق قالپىمىزدى بەدەرلەدىك. 

اۆتور وتانىمىزدىڭ شەڭبە­رىندەگى تىندىرىلعان, ەندى قولعا ساتىمەن الىنىپ جاتقان شىرايلى شارۋالاردى ساۋساقپەن ساناپ تۇرىپ ءدان ريزا كۇي كەشەدى. ءبارىنىڭ اق باستاۋىندا بارشا ەتنوس وكىلدەرى ءبىر اتانىڭ بالالارىنداي بەلسەندىلىك تانىتىپ وتىرعاندىعىن ەرەكشە تولعانىس ۇستىندە جەتكىزەدى. راسىندا, وسىناۋ شيرەك عاسىر مەملەكەتىمىزدىڭ بار-جوعىن تۇگەندەۋمەن, ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن شەكارامىزدى شەگەندەۋمەن ءوتىپتى. وزگەلەرمەن بوي تەڭەستىرۋدى ايتاسىز, عاسىرلار بو­يى­نا ەلدىگىن ءتۇزىپ كەلگەن كوپ مەملەكەتتەردەن مەرەيىمىز اسىپ ءتۇستى. 

كارى تاريحتىڭ ارعى-بەرگى يىرىمدەرىندە الەمدى اۋزىنا قا­رات­قان نەبىر الپاۋىت ەلدەردىڭ ىشتەن ءىرىپ, ۇيىندىگە اينالعاندىعى سانالى جانعا ساباقتىڭ تورەسى. ەلباسىمىز كىتاپتىڭ ءون بويىندا قول جەتكەن تولاعاي تابىستارمەن قاتار ورىن العان ولقىلىقتاردى, تىڭ رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ­د­اعى قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگى مەن بەرەكەلى ىستەرىن دە جۇرەك تۇبى­نە سىر جاسىرماستان تولعايدى. ناقتىلى مىسالدار الدىڭىزعا تارتىلادى. جان دۇ­نيەڭىزبەن بەرىلە يلاناسىز. سونداي جاسامپاز­دىق شەرۋىنە ميلليونداعان زامان­داس­تارىمىزبەن بىرگە ءوزىمىزدىڭ دە اق­جا­رىلا اتسالىسقانىمىزدى ماق­تانىش تۇتامىز! 

قازاق ەلىنىڭ جاپپاي قىرىپ-جوياتىن يادرولىق الاپات قارۋ­دان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, بەي­بىت­شىلىكتىڭ سيمۆولىنا اينالۋى, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى اتانىپ, ادامزات­تىڭ اقبەرەن اراشاشىسى بەينەسى­­نە ەنۋى, ءسوز جوق, مىڭجىلدىقتار تولقىنىندا تۇزىلگەن العاۋسىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ وتەۋى دەر ەدىك! 

بۇگىندە دوڭگەلەنگەن دۇنيەدە شيرەك ميللياردتان استام تۇر­كىلەر ءتۇتىنىن ءتۇزۋ شىعارىپ جاتىر دەسەك, سولاردىڭ بارشاسى­نىڭ كوشباسشىسى تۇعىرىنا تۇركىتەكتەس مەملەكەتتەر باسشىلارى پاتيحاسىمەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوتەرىلۋى مارتە­بە­نىڭ مۇزارت شىڭى ەمەس پە؟! كەمىندە ءتورت مىڭ جىلدىقتىڭ شەڭبەرىندە الدىنان قۇس ۇشىرتىپ, جان قاراتپاعان تۇراندىقتاردىڭ قارا ورمان جۇرتىندا ءبورىلى بايراقتى قولعا ۇستاپ قالۋىمىز – ميلليونداعان قانداستارىمىز شابىتىنىڭ شالقارى, مەرەيىنىڭ اسقارى! ۇلى قاعانداردىڭ اسىل تاقتارىنان قۇرىشتاي قۇيىلعان ءتول تابيعاتىمىز تورىنەن ماڭگىلىك ەلدىڭ ءمارت وعلاندارىنا ساي جاسىنداي جارقىلداي ءبىلۋىمىز – ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتى, جاسام­پازدىعىمىزدىڭ جارقىن بەلگىسى! ال اللانىڭ اتقان ءار اق تاڭىندا تاۋەلسىزدىك شاپاعاتىنا شومىلۋ – شەكسىز باقىت!

امىرە ءارىن,  اقىن, الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار