كۇن سۋىتا باستاعاننان ەلوردانىڭ اسپانىن قارا بۇلت باسا باستايدى. كادۋىلگى قارا مۇرجادان شىققان كوك ءتۇتىننىڭ قولقانى قابار ىسى قالا كوشەلەرىن الىپ كەتەدى. استانانىڭ قارا سۋىققا جالعاسار كۇزى ەرتە تۇسەتىنىن, ارقاداعى اق جامىلعى جامىلار قىستىڭ سوڭى ۇزارىپ كەتەتىنىن ەسكەرسەك, قالا تۇرعىندارىنىڭ كەڭسىرىگىن جارعان اششى ءيىس التى اي تىنىسىمىزدى تارىلتادى ەكەن.
بۇل ماۋسىمدا جەكە سەكتورداعى كومىر جاعۋ ۇدەي تۇسەدى دە, ورتالىق قازاندىقپەن جىلىتىلۋى ءتيىس قالادا كوك ءتۇتىن دە ەسەلەنە تۇسەدى. ءتىپتى ەلوردانىڭ كوك اينەكتى جىلتىراعان ءزاۋلىم عيماراتتارىن دا ىس باسىپ قالاتىنىن اڭداۋعا بولادى. سوڭعى مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, استانا ەلىمىزدەگى اۋاسى لاستانعان قالالار قاتارىنا قوسىلعان. ويتكەنى شاھارداعى اتموسفەرانىڭ لاستانۋ يندەكسى 4,78 بىرلىكتى قۇرايدى. وسى ورايدا قالانى كوك تۇتىننەن قۇتقارىپ, ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتۋ ءۇشىن سۇيىق وتىنعا كوشۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنى بەلگىلى.
استانالىقتار جىلىنا 5,5 ملن گكال/ساع. جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنادى. ءبىر نازار اۋدارارلىعى, جىلۋ قازاندىقتارى ەلوردانىڭ 90-95 پايىزىن جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتىعانىمەن, زياندى زاتتاردىڭ 30-35 پايىزى اۋا قاباتىنا وسى ورتالىق ەنەرگەتيكا كوزدەرىنەن تاراپ وتىر ەكەن. كەرىسىنشە جەكە سەكتورداعى ۇيلەر جاعاتىن كومىردىڭ اتموسفەراعا اسەرى 10 پايىزدى عانا قۇرايتىن كورىنەدى. سونداي-اق اتموسفەراعا كەرى اسەرىن تيگىزەتىن باستى فاكتور – كولىك سانىنىڭ شامادان تىس كوپتىگى. قالالىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, استانالىق كولىكتەر اتموسفەراعا زياندى زاتتاردىڭ 53-55 پايىزىن شىعارادى.
استانا قالاسى تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتتى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ءابدىماناپ جۇمادىلداەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلوردا اۋاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 2016-2017 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار قابىلدانىپ, ونى ورىنداۋ ءتارتىبى بىرنەشە كەزەڭگە بولىنگەن. ايتالىق, ءبىرىنشى كەزەڭ بويىنشا زاۋىت, فابريكا سىندى ستاتسيونارلى نىسانداردان بولىنەتىن زياندى زاتتاردى تومەندەتۋ, ەكىنشى كەزەڭدە اۆتونومدى جىلىتۋ جۇيەسى مەن قازاندىق ورناتىلعان بارلىق مەكەمەلەردىڭ اۋاعا شىعاراتىن زياندى زاتتارىن ازايتۋ, ءۇشىنشى كەزەڭدە قالالىق كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە قوعامدىق كولىكتەردى گاز جابدىقتارىنا وتكىزۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى دەيدى ول.
وسىعان بايلانىستى بۇگىندە قالا تۇرعىندارىنىڭ جەكە كولىكتەن گورى قوعامدىق كولىكپەن قاتىناۋىن ارتتىرۋ, اۆتوبۋستاردىڭ ءجۇرۋ ۋاقىتىن جەدەلدەتۋ ماسەلەسى العا شىعارىلىپ وتىر. قوعامدىق جولاۋشى تاسىمالىنداعى اۆتوبۋستارعا ارنايى «Bus lane» جولاقتارى ءبولىندى. بۇرىن 1 ساعاتتا باراتىن جەرگە قازىر 20 مينۋت كولەمىندە جەتۋ مۇمكىندىگى تۋدى. بۇل حالىقتىڭ اۆتوبۋسقا دەگەن سۇرانىسىن ارتتىرا تۇسەدى دەگەن بولجام بار. بۇدان بولەك اسپالى كولىك ءتۇرى, ياعني اۋەجايدان باستاپ «ابۋ-دابي پلازا» كەشەنى مەن جاڭادان سالىنعان تەمىر جول ۆوكزالىنىڭ ارالىعىندا بولاتىن جەڭىل رەلستى LRT جوباسى قولعا الىندى.
سونىمەن قاتار قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىنە كەشەندى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, قوعامدىق جانە جەكە كولىكتەردى گازعا كوشىرۋ ەسەبىنەن سۇيىتىلعان تابيعي گاز بازاسىندا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ كوزدەلگەن. جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ سۇزگى جۇيەسىن جاڭعىرتۋ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى 2015 جىلى سالىنعان جىلۋ ورتالىقتارىنىڭ مۇرجالارى اۋاعا بولىنەتىن زياندى زاتتاردىڭ كولەمىن ازايتاتىن ەلەكترلى سۇزگىمەن جابدىقتالدى.
– بۇل تمد كولەمىندە ءالى ەنگىزىلمەگەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ءبىرى. ونى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ استانالىق جىلۋ جۇيەسى پايدالانىپ وتىر. ناتيجەسى جامان ەمەس, قالدىقتاردى ءسۇزۋ كورسەتكىشى 96 پايىزدى قۇرايدى, – دەيدى «استانا-ەنەرگوسەرۆيس» اق باسقارما توراعاسى ەركەعالي ەسەنجولوۆ.
ال استانا قالاسى ەنەرگەتيكا باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقتىبەك جاپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قالاعا گاز جەتكىزۋ جوباسىنىڭ ىشكى جەلىلەرىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى دايىن. ال سىرتقى جەلىلەرىنىڭ نەگىزدەمەسىن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ازىرلەپ جاتىر. ياعني الداعى 2-3 جىلدا گازدى قالاعا اكەلۋ, سايكەس جەلىلەردىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جۇزەگە اسىرىلماق. بۇل جوبالار جۇزەگە اسىرىلسا, قالا كوك تۇتىننەن قۇتىلىپ, استاناعا ارمان قۋىپ كەلگەن جاندار ارقانىڭ ءتۇپسىز جۇلدىزدى اسپانىمەن قايتا قاۋىشار ەدى.
ايجامال كوپەەۆا