توقسانعا كەلسە دە, تەمىر كوتەرەدى

قۇي سەنىڭىزدەر, قۇي سەنبەڭىزدەر, وسكەمەندە 91 جاسقا كەلسە دە سپورت زالىنان شىقپايتىن, شتان­گا عانا ەمەس, گىر تاسىن دا كوتەرە­تىن نيكولاي نەمچينوۆ دەگەن قاريا تۇرادى. تۇرىنە قاراساڭىز توق­سانعا كەلدى دەپ ايتپايسىز, تىڭ, سەرگەك كورىنەدى. جاقىندا وبلىس­تاعى ەڭ جاسى ۇلكەن سپورتشى­مەن جۇزدەسىپ, سپورت زالىنا بىرگە بارىپ, جاتتىعۋىن كوردىك. اقسا­قال اۋەلى 30 كيلولىق شتانگانى كوتەر­دى, سوسىن 40, وسىمەن توقتاي­تىن شى­عار دەگەنبىز. جوق, 50 كيلونى دا ەڭسەرىپ, ءبىر مارتە كوتەر­دى. تاڭ­عال­دىق. تاڭعالا تۇرىپ, سپور­ت زالىنا بار­ماي­تىنىمىز ءۇشىن ىڭ­عايسىز­دان­ع­انى­مىز دا راس.

ء«ار كۇن سايىن تاڭەرتەڭ 45 مي­نۋت بويى جاتتىعۋ جاسايمىن. گىر كوتەرە­مىن. 10 كەلىلىك گانتەلىم بار. كوبى­نە جاياۋ جۇرەمىن. مىنە, قۇداي­دىڭ قولداۋىمەن قازىر 91-گە كەلىپ وتىر­مىن. وسى جاسقا كەلگەندە كوزىم­­نىڭ ءبىر جەتكەنى, فيزيكالىق جات­­تىعۋ, توقتاۋسىز قوزعالىس ادام­نىڭ ور­­گا­نيزمىن نىعايتىپ, ءومىرىن ۇزار­­­تا­­دى ەكەن. ەڭ باستىسى, بۇلشىق ەت­تەر­­­دىڭ دەمالۋىنا مۇمكىندىك بەرمەۋ كە­رەك»,  دەيدى كوپ جاساعان قاريا.

«تىستەرىڭىزدىڭ كوپشىلىگى ساۋ ەكەن. جەڭىل قيمىلدايسىز. وسىنشا جاسقا جەتۋدىڭ سىرى نەدە؟» دەپ سۇرادىق. «مۇنىڭ ەشقانداي دا قۇپياسى جوق. كەزىندە مەنىمەن بىرگە سپورت زالىنا بارىپ ءجۇرىپ, مەيرامحاناعا دا ۋاقىت تاباتىن جىگىتتەردىڭ ءبارى بۇگىندە ارامىزدا جوق. ەڭ اۋەلى ادام وزىنە قۇرمەتپەن قاراۋى كەرەك. ءار ادامنىڭ ىشكى ءتارتىبى بولۋى قاجەت. باعالاي بىلسەك, ادام بويىنداعى قۋات دەگەنىڭىز عاجاپ دۇنيە. ءبىز ونى قالاي بولسا سولاي جۇمسايمىز دا كەيىن وپىق جەيمىز. سوندىقتان ءار ادام بويىنداعى كۇش-قۋاتىن ءوز ورنىمەن جۇمساۋدى ۇيرەنۋ كەرەك», دەيدى ن.نەمچينوۆ.

رەسەيدىڭ التاي ايماعىندا دۇ­نيە­گە كەلگەن كەيىپكەرىمىز شتانگا كوتەرۋمەن بالتىق جاعالاۋىندا اس­كەري بورىشىن وتەپ جۇرگەن كەزدەن بەرى كاسىبي تۇردە شۇعىلدانىپ, ءوز سال­ماعىندا بىرنەشە دۇركىن چەمپيون اتانىپتى. لاتۆيا كسر-ءىنىڭ 3 دۇر­كىن جەڭىمپازى بولىپ, كسرو حالىق­تارى سپارتاكياداسىندا بەس جىل قاتارىنان دەس بەرمەپتى. كەڭەس زامانىندا اۋىر اتلەتيكادان ەل چەمپيوناتىندا بەس مارتە توپ جارىپتى. 1957 جىلى كسرو چەمپيو­ناتىندا 3-ورىن الىپ, الەمنىڭ ۇزدىك 10 اتلەتىنىڭ ساپىنا ەنىپتى. ءبىر قىزىعى, قاريا گىر كوتەرۋمەن 68 جاسىنان باستاپ شۇعىلدانىپ, سول جىلى ءبىرىنشى رازرياد يەلەنىپتى. 70 جا­سىندا 24 كەلىلىك گىر تاسىن 15 رەت كوتەرىپ, 80 جاسىندا 142 كەلىنى با­عىن­دىرىپ, رەكورد ورناتىپتى.

توقسان ءبىر جاسقا كەلگەن سپورت­شى بۇعان دەيىن ءبىر توپ قاريا­لار­مەن بىرگە قالاداعى ب.الەكساندروۆ اتىنداعى سپورت سارايىن­دا جات­تىعىپ ءجۇرىپتى. الايدا سپورتسۇيەر زەينەتكەرلەر سوڭعى ءۇش-ءتورت ايدان بەرى جاتتىعاتىن ورىن تاپپاي, ءار جەردى ءبىر ساعالاپ جۇرگەن جايى بار. سپورت سارايىنا كەلگەن جاڭا باسشى 23 قارياعا جاتتىعۋ زالىن قيماعان سەكىلدى. دەگەنمەن دە نيكولاي نەمچينوۆ بۇل ماسەلەنى شەشۋگە وبلىستىق سپورت ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇقان اعزا­موۆ جاردەمدەسىپ جاتقانىن, وسكە­مەن­دەگى دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنان زال بەرىلەتىنىن ايتتى.

ايتپاقشى, وبلىس ورتالىعىن­داعى ەمحانالاردىڭ بىرىندە جۇمىس ىستەيتىن, ەسىمى وبلىسقا بەلگىلى بىلىكتى دارىگەر رايا راحيموۆا سالامات­تى ءومىر سالتىن ۇستانعان اقساقالدىڭ سۋرەتىن كىرەبەرىسكە ىلگىزىپ قويىپتى دەسەدى. مۇنداي ادامداردىڭ سۋرەتىن قالاداعى ءار مەكەمەگە ءىلدىرىپ قويسا دا ارتىقتىق ەتپەيدى-اۋ.

ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان»

وسكەمەن