دۇنيە جۇزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتەلىگىنەن ءار ونىنشى ەمدەلۋشى زارداپ شەگەدى ەكەن. ءتىپتى دارىگەرلەردىڭ نەمقۇرايلىلىعىنان پاتسيەنتتەردىڭ قايتىس بولۋ جاعدايلارى جيتس, تۋبەركۋلەز سەكىلدى قاۋىپتى جۇقپالاردان ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشىمەن قاتار 14-ءشى ورىندا تۇر.
البەتتە, ماسەلەنىڭ باستى سەبەبى – دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ ساپاسىندا ەكەنى ءمالىم. سوندىقتان ساراپشىلار بارلىق اۋرۋحانا مەن كلينيكالار حالىقارالىق ستاندارتقا ساي اككرەديتتەۋدەن ءوتىپ, پروبلەمانى شەشۋدى قاراپايىم سانيتارلىق تالاپتاردان باستاۋدى ۇسىنىپ وتىر.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق ورتالىعى ۇيىمداستىرعان «مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى, پاتسيەنتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە اككرەديتتەۋ» تاقىرىبىندا وتكەن القالى جيىندا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ارنايى وكىلى, دوكتور اگنەس لەوتساكوس الەمدە ءاربىر ونىنشى پاتسيەنتكە مەديتسينالىق قاتەلىك جاسالاتىنىن ايتا كەلىپ, مۇنىڭ باستى سەبەبى دارىگەرلەر نەمەسە مەدبيكەلەر قاراپايىم تازالىق ەرەجەلەرىن ساقتامايتىنىنان تۋىندايتىنىن العا تارتتى. «اسىرەسە اۋرۋحانا- ىشىلىك ينفەكتسيا – كۇللى الەمدە وزەكتى پروبلەماعا اينالىپ وتىر. مىسالى, اۋرۋحانالارعا كوبىنە شۇعىل مەديتسينالىق كومەكتى قاجەت ەتەتىن ناۋقاستار جەتكىزىلەتىنى بەلگىلى. سولاردىڭ ءبىر- ازىنا كۇردەلى وتالار جاسالىپ, دارىگەرلەر اق تەر, كوك تەر بولىپ, الگى پاتسيەنتتىڭ جانىن امان-ەسەن الىپ قالادى. بىراق وتانىڭ ءساتتى وتكەنىنەن نە پايدا, اۋرۋحانادا جاڭاعى پاتسيەنت مەدبيكەنىڭ سالاقتىعىنان, قاراپايىم تازالىق ەرەجەسىن ساقتاماعانىنان ينفەكتسيا جۇقتىرىپ, قايتىس بولىپ جاتادى. مۇنداي وقيعالار وتە ءجيى كەزدەسەدى. سوندىقتان مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ بارلىعى اككرەديتتەۋ تالاپتارىنان ءوتىپ, الەمدىك ستاندارتقا ساي قىزمەت ەتۋى كەرەك», دەيدى امەريكالىق ساراپشى.
جالپى, اككرەديتتەۋ ماسەلەسى – ءار دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەركىندەگى شارۋا. بۇل دەگەنىڭىز الەمدىك ستاندارتقا ساي قىزمەت كورسەتىپ, پاتسيەنتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن بارلىق قۇقىن ساقتاۋ دەگەن ءسوز. دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى اينۇر ايىپحانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ۇلتتىق اككرەديتتەۋ جۇيەسى 2010 جىلدان باستاپ ەنگىزىلە باستاعان. بىراق قازاقستاندىق مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ 30-40 پايىزى عانا بۇل جۇيەگە قاتىسۋعا ىقىلاس بىلدىرگەن. ونىڭ پىكىرىنشە, اككرەديتاتسيادان ءوتۋ ساپانىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە ەكەنىن بىلدىرەدى. سوندىقتان ەمدەلۋشىلەر دە ق ۇلىقسىزدىق تانىتپاي, اككرەديتاتسياسى بار كلينيكالاردى تاڭداۋعا كوبىرەك دەن قويۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى.
قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا 7 كلينيكا حالىقارالىق ستاندارتقا ساي كەلەتىن امەريكالىق JCI-سەرتيفيكاتىن يەلەنىپتى. ونىڭ 6-ۋى – استانادا بولسا, بىرەۋى – الماتىدا. ولاردىڭ ءبارى دە – رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي ورتالىقتار. «ۇلتتىق اككرەديتتەۋ جۇيەسىنەن ءوتۋدىڭ باستى ارتىقشىلىعى – مەديتسينالىق قاتەلىكتەردى بولدىرماۋ. مىسالى, بىزدە مەديتسينا تاراپىنان قانداي دا ءبىر قاتەلىك كەتسە, كىنانى ءبىر ادامنان عانا ىزدەيدى. سول دارىگەرگە نەمەسە مەدبيكەگە جازا قولدانىلادى, جۇمىستان شىعارىلادى, وسىمەن ءىس بىتەدى. الايدا قاتەلىك تۇزەلمەيدى, كەلەسى جولى تاعى قايتالانادى. سوندىقتان قاتەلىكتى ءبىر ادامنان ەمەس, بۇكىل جۇيەدەن ىزدەۋ كەرەك, ونى تۇزەتۋگە كۇللى ۇجىم بولىپ كىرىسۋ قاجەت», دەيدى ا.ايىپحانوۆا.
حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مەديتسينالىق قاتەلىكتەردى تۇزەتىپ, پاتسيەنتتەردىڭ دەنساۋلىعىن, قۇقىن قورعاۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى شاشۋدىڭ قاجەتى جوق. دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى مەديتسينالىق قاعيداتتاردى ەسكەرسە جەتكىلىكتى. «مىسالى, بىزدە حيرۋرگتار قاجەتتى زاتتارىن تۇگەندەپ جاتپاي, وپەراتسيانى باستاپ كەتەدى. وتا بارىسىندا قايشىنى, باسقا دا قۇرىلعىسىن ۇمىتقانى ەسىنە تۇسەدى دە ونى الىپ كەلۋگە بىرەۋدى جۇمسايدى. مۇنىڭ ءوزى پاتسيەنتكە ينفەكتسيا جۇقتىرۋدىڭ ءبىر جولى. حالىقارالىق ستاندارت بويىنشا, حيرۋرگ-دارىگەر وتانىڭ الدىندا كەرەكتى زاتتارىنىڭ ءتىزىمىن وقىپ, ونى مەدبيكە تۇگەندەۋى كەرەك. بارلىعى دايىن بولعاندا عانا وپەراتسيا باستالۋى قاجەت. ۇلتتىق اككرەديتتەۋ جۇيەسىنەن وتكەن اۋرۋحانالار قازىر وسىنداي قاراپايىم قاعيداتتى قاتاڭ ساقتايدى», دەيدى ا.ايىپحانوۆا.
كونفەرەنتسيادا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلايتىن كەيبىر فۋنكتسيالارىن الداعى ۋاقىتتا بىرلەسكەن ساراپشىلار كوميسسياسىنا بەرەتىنى بەلگىلى بولدى. بۇل مينيسترلىككە دە, باسقاعا دا باعىنبايتىن تاۋەلسىز كوميسسيا بولماق. ولار مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلاپ, پاتسيەنتتەردىڭ قۇقىن قورعاۋعا كۇش سالاتىن بولادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى نادەجدا پەتۋحوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ جۇيەسىندە وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قۇرىلدى. ەندى سالانى قارجىلاندىرۋعا مەملەكەت قانا ەمەس, ەل ازاماتتارى دا اتسالىسادى. قارجىسىن تولەپ وتىرعاننان كەيىن حالىققا سوعان ساي جوعارى قىزمەت كورسەتىلۋى ءتيىس. «بۇرىن دارىگەرلەرگە دەگەن ەمحانا مەن اۋرۋحانالاردىڭ ساپاسىنا دەگەن پاتسيەنتتەردىڭ سەنىمى جوعارى ەدى. قازىر ءبىز وسى سەنىمدى جوعالتىپ الدىق. ەندى سونى كەرى قايتارىپ الۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن دارىگەرلەرىمىز بىلىكتى, ەمدەۋ مەكەمەلەرى تالاپقا ساي بولۋى ءتيىس. تاۋەلسىز بىرلەسكەن كوميسسيانىڭ ماقساتى دا سول – ساپانى جاقسارتۋ», دەيدى ن.پەتۋحوۆا.
جالپى, مەديتسينالىق ۇيىمداردى اككرەديتتەۋ, ساپانى باقىلاۋ دەگەن ۇعىمدار ەلىمىزدىڭ زاڭدارىندا العاش رەت 2009 جىلى, كەيىن 2015 جىلى كورىنىس تاپتى. ەندى مينيسترلىكتىڭ كەيبىر فۋنكتسيالارىن بىرلەسكەن كوميسسياعا بەرۋگە بايلانىستى نورماتيۆتىك قۇجاتتارعا تاعى دا وزگەرىستەر ەنگىزىلمەك.
قىمبات توقتامۇرات, «ەگەمەن قازاقستان»