قىرعىزستاندا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ اياقتالىپ, ەلدىڭ جاڭا باسشىسى بەلگىلى بولعان سوڭ, كوپ ۋاقىت وتپەي-اق قىرعىزستان پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى چىنىباي تۇرسىنبەكوۆ كۇتپەگەن جەردەن وتستاۆكاعا كەتتى.
پارلامەنت توراعالىعىنا سايلاعانىنا ءبىر جارىم جىل بولعان ونىڭ وتستاۆكاعا كەتۋىنە بايلانىستى ءارتۇرلى پىكىرلەر مەن بولجامدار ايتىلۋدا. بىرقاتار ساراپشىلار مۇنى ەل پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتىڭ «تەپكىسى» دەسە, كەيبىر ساياساتكەرلەر چ.تۇرسىنبەكوۆ توراعالىقتان ءوز ەركىمەن كەتتى دەگەن پىكىردە.
قىرعىزستاندىق ساراپشىلاردىڭ جاساعان بولجامدارىنا قاراعاندا, چىنىباي تۇرسىنبەكوۆ جوگوركۋ كەنەش توراعالىعىنان ءوز ەركىمەن كەتپەگەن سياقتى. ونىڭ جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەن باس تارتۋىنا ا.اتامباەۆتىڭ قاتىسى بار كورىنەدى. ساراپشىلار بۇعان سەبەپ رەتىندە چ.تۇرسىنبەكوۆ پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ناۋقانى باستالار قارساڭىندا سوورونباي جەەنبەكوۆتىڭ قىرعىزستان سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسى اتىنان سايلاۋعا تۇسۋىنە قارسى بولعانىن كەلتىرەدى. ال وسى جىلعى شىلدەنىڭ ورتاسىندا وتكەن قىرعىزستان سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ سەزىندە چ.تۇرسىنبەكوۆ پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا پارتيا اتىنان ءوزى تۇسۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەگەن ەدى. سونداي-اق, ول س.جەەنبەكوۆتى ء«وز بەتىنشە شەشىم قابىلداي المايتىن ساياساتكەر» دەپ, نامىسىنا تيەتىن سوزدەر دە ايتىپتى.
پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ناۋقانىندا دا, پارلامەنتتىك سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە دە ۇمىتكەر-كانديداتتار ءبىر-بىرىنەن كەمشىلىك ىزدەپ, ونى جالپاق جۇرتقا جاريا ەتىپ جاتاتىنى بەلگىلى. اناۋ-مىناۋ وتىرىستاردا ەمەس, بيلىكتەگى پارتيانىڭ سەزىندە پارلامەنت سپيكەرىنىڭ الگىندەي سوزدەرى ەل پرەزيدەنتى ا.اتامباەۆقا ۇناماۋى ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى قىرعىزستان سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنا مەرزىمى اياقتالىپ قالعان ا. اتامباەۆتىڭ ءوزى جەتەكشىلىك ەتەدى جانە ول س.جەەنبەكوۆ ء«وزىنىڭ ادامى» ەكەنىن سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە سەزدىرىپ تە ءجۇردى. مۇمكىندىگىنشە قولداۋ كورسەتىپ وتىردى. سونىڭ ارقاسىندا س.جەەنبەكوۆ سايلاۋدىڭ ءبىرىنشى تۋرىندا-اق جەڭىسكە جەتتى.
كەيبىرەۋلەر پارلامەنت سپيكەرىنىڭ قىزمەتتەن كەتۋى بيلىك باسىنداعى كادرلىق وزگەرىستەردىڭ باسى بولۋى مۇمكىن دەگەندى ايتادى. سونداي-اق قازىرگى كەزدە ەل پارلامەنتى تاراتىلادى دەگەن اڭگىمە دە شىعا باستادى. بۇل جاي ايتىلا سالعان ءسوز ەمەس سياقتى. سەبەبى بۇگىندە قىرعىزستان پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى «رەسپۋبليكا-اتا-جۇرت», «ونۋگۋ-پروگرەسس», «اتا-مەكەن» پارتيالارىنىڭ وكىلدەرىنەن تۇرادى. بۇل پارتيالار قازىرگى بيلىككە وپپوزيتسيالىق باعىتتاعى ساياسي ۇيىمدار جانە ولار حالىق اراسىندا بەدەلدى. بۇعان مىسال رەتىندە پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا «رەسپۋبليكا-اتا-جۇرت» پارتياسىنان ۇسىنىلعان كانديدات ومۋربەك بابانوۆتىڭ 34 پايىزعا جۋىق سايلاۋشىلار داۋىسىن يەلەنىپ, ەكىنشى ورىن الۋىن كەلتىرۋگە بولادى.
چىنىباي تۇرسىنبەكوۆ توراعالىق ورىندى بوساتقانىمەن, پارلامەنت دەپۋتاتى بولىپ قالا بەرەتىنىن مالىمدەگەن ەدى سوندا. ونىڭ ورنىنا كىم كەلەتىنى قازىرگە بەلگىسىز... ال بۇگىندە قىرعىزستاندىقتاردى «اتامباەۆتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىن جاڭا پرەزيدەنت سوورانباي جەەنبەكوۆ جالعاستىرا ما؟» دەگەن سۇراق كوبىرەك تولعاندىراتىنداي. كەيبىر اقپاراتتارعا قاراعاندا, بۇعان دەيىن اتامباەۆتىڭ پىكىرلەرىنە قۇلاق اسىپ كەلگەن جەەنبەكوۆ ەندى ونىڭ ايتقاندارىنا قارسى پىكىرلەر دە ايتا باستاپتى. وسىدان بىرەر اپتا بۇرىن ا.اتامباەۆ ۇكىمەتكە قىرعىزستان تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق (ەاەو) ەلدەرى مەن قازاقستاننان باسقا ەلدەرگە ساتۋدىڭ جولىن قاراستىرۋدى تاپسىرعانى كوپشىلىكتىڭ ەسىندە. جاڭا پرەزيدەنت س.جەەنبەكوۆ ەاەو ەلدەرىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستى نىعايتۋعا باسا نازار اۋداراتىنىن ءبىر ەمەس, بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى.
قىرعىزستاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, «ەسكى» پرەزيدەنت پەن جاڭا پرەزيدەنتتىڭ كوزقاراس-ۇستانىمدارى الشاقتاپ بارادى. س.جەەنبەكوۆ ا. اتامباەۆتىڭ جولىمەن جۇرمەيتىنى, ونىڭ ايتقاندارىنا قۇلاق اسپايتىنى قازىردىڭ وزىندە بايقالىپ وتىر. ويتكەنى جاڭا پرەزيدەنتتىڭ «ەسكى جولمەن» جۇرمەۋىنە ءاددىسى جوق. قىرعىزستاندى اتامباەۆ باسقارعان جىلدارى ەلدىڭ سىرتقى ساياساتى ناشارلادى. ەلدىڭ ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناسى ۋشىعىپ كەتتى. ءتىپتى, قىتايمەن دە «سوزگە كەلىپ» قالدى. ەندى وسىنىڭ بارلىعىن س.جەەنبەكوۆ قايتا رەتكە كەلتىرۋى كەرەك.
باۋىرلاس كورشىمىزدىڭ ىشكى ساياسي جاعدايى تۇراقتى دەپ ايتا المايمىز. ەل اۋماعىنداعى اسىرەسە, تالاس وبلىسىنداعى احۋال قيىنداۋ. سايلاۋ اياقتالعانىنا ەكى-ءۇش اپتا وتسە دە ونداعى حالىق تىنشىماي تۇر. بىرنەشە مارتە شەرۋلەر وتكىزدى, ءوڭىردىڭ بىرقاتار بەلسەندىلەرى ەل استاناسى – بىشكەككە ارنايى كەلىپ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن ۇيىمداستىردى. پرەزيدەنت ا. اتامباەۆقا سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە ايتقان سوزدەرى ءۇشىن وبلىس جۇرتشىلىعىنان جانە قازاق حالقىنان كەشىرىم سۇراسىن دەگەن تالاپ قويدى.
اتاپ وتەيىك, بۇرىنعى پرەزيدەنت قۇرمانبەك باكيەۆتى بيلىكتەن تايدىرعان باس كوتەرۋلەر العاشىندا ءدال وسى وبلىستا باستالعان ەدى...
ءاليسۇلتان قۇلانباي, «ەگەمەن قازاقستان»