ازاماتتىق ىستەردى تالاپقا ساي جۇرگىزۋدى ىزگىلەندىرۋ جالعاسۋدا. سول ارقىلى زاڭدارىمىز جەتىلدىرىلىپ, ازاماتتىق, قىلمىستىق ءىستى قاراۋ بارىسى وڭتايلاندىرىلا تۇسپەك. ءسويتىپ كەز كەلگەن ءىستىڭ قۇرامىندا قىلمىس فاكتىلەرىنىڭ بار-جوعى انىقتالادى. مۇنىڭ ءبارى كۇتكەندەگىدەي جۇزەگە اسىپ جاتسا, كەز كەلگەن ادامنىڭ قۇقى ويداعىداي قورعالادى دەگەن ءسوز.
بۇگىندە بۇل ىزگىلىكتىڭ دە اۋىلى الىس ەمەس ەكەنى بەلگىلى بولدى. تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ادام قۇقىن قورعاۋ سالاسىنداعى دامۋ بارىسى اسا قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. قازىر ونىڭ قارقىنى تىپتەن ارتتى. بۇل باعىتتا, ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ايانباي تەر توگىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە پروكۋراتۋرا ورگاندارى ۇسىنعان جوبالار كوڭىلدەن شىعۋدا. سوعان سايكەس, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايىندا مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. زاڭنامانى تالقىلاپ, ودان كەلەر پايدا مەن سوڭعى ناتيجەنى سارالاعان ساراپشىلار دا وڭدى پىكىر ءبىلدىرىپ وتىر.
وسىعان وراي بۇگىندە ازاماتتىق ىستەر بويىنشا شىعارىلعان سوت شەشىمدەرىنە شاعىمدانۋ تارتىبىنە بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىنداعى 435-بابىنا سايكەس باس پروكۋرور ىسكە قاتىسۋشىلاردىڭ وتىنىشتەرى نەگىزىندە كاسساتسيالىق نارازىلىقتى تەك قانا پروكۋروردىڭ قاتىسۋىمەن قارالعان ازاماتتىق ىستەر بويىنشا سوت اكتىلەرىنە كەلتىرە الادى. ازاماتتىق پروتسەسستىك كودەكستىڭ 54-بابىنىڭ 2-بولىگىنىڭ تالابىنا سايكەس پروكۋرور 3 جاعدايدا ازاماتتىق ىسكە قاتىسۋعا مىندەتتى بولدى. ولار ەگەر سوتپەن قارالاتىن داۋ مەملەكەتتىڭ, قوعامنىڭ جانە ءوز-ءوزىن قورعاي المايتىن ازاماتتىڭ مۇددەسىنە قاتىستى بولسا عانا. ياعني, باس پروكۋراتۋرا باسقا داۋلار بويىنشا زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت شەشىمدەرىنە كاسساتسيالىق نارازىلىقتى كەلتىرۋ تۋرالى وتىنىشتەردى قارامايدى. سوندىقتان ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالار زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىنە داۋ ايتۋدى كوزدەگەن ءوتىنىشتى جوعارعى سوتقا عانا بەرە الادى. سونداي-اق تاعى ءبىر ايتارىمىز, ەرەكشە جاعدايدا سوت اكتىلەرى جوعارعى سوت توراعاسى ەنگىزگەن ۇسىنىس نەگىزىندە دە قارالۋى مۇمكىندىگى جوققا شىعارىلمايدى.
اتالعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا بۇدان باسقا دا كوپتەگەن وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنى بەلگىلى. ال بۇل وزگەرىستەر بارىسى, ەڭ الدىمەن, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە قاتىستى دەيمىز. ويتكەنى مۇنداعى باستى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى اكىمشىلىك ىستەر بويىنشا زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىنىڭ جوعارعى سوتتا قارالۋ ءتارتىبى وزگەرۋىندە بولىپ تۇر. نە وزگەردى؟ وزگەرگەنى سول, ەندى سوتتىڭ قاۋلىلارى جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى مەن جوعارعى سوتتىڭ مامانداندىرىلعان سوت القاسى توراعاسىنىڭ باستاماسىمەن قايتا قارالۋى مۇمكىن.
بۇل ءۇشىن اكiمشiلiك جاۋاپتىلىققا تارتىلعان تۇلعا, جابىرلەنۋشى, ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرى, قورعاۋشىلارى, زاڭدى تۇلعالاردىڭ وكىلدەرى جوعارعى سوتقا ۇسىنىس ەنگىزۋ تۋرالى ءوتىنىشحات بەرۋگە قۇقىلى. بۇل جەردە تاعى ءبىر ەرەكشە توقتالار جايت, اتالعان مۇنداي قۇقىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا دا بەرىلگەن. الايدا, ۇسىنىستى ەنگىزۋ تۋرالى ءوتىنىشحات اكىمشىلىك كودەكستىڭ 848-بابىندا كوزدەلگەن تالاپتارعا سايكەس بولۋى ءتيىس. بۇل رەتتە پروتسەسكە قاتىسۋشىلار مىندەتتى تۇردە ءوتىنىشحاتتاردا مىنالاردى كورسەتۋى قاجەت: قابىلدانعان قاۋلىنى ورىنداۋ ادامداردىڭ ومىرىنە, دەنساۋلىعىنا, نە ەلدىڭ ەكونوميكاسى مەن قاۋىپسىزدىگىنە ورنى تولماس اۋىر زارداپتار الىپ كەلۋى مۇمكىن ەكەندىگىن; قاۋلى ادامداردىڭ بەلگىسىز توبىنىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن نەمەسە وزگە دە جاريا مۇددەلەردى بۇزاتىنى دالەلدەنىپ كورسەتىلۋى ءتيىس.
دەمەك, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قۇقىق قورعاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ جان-جاقتى تالاپتارعا ساي قاراستىرىلىپ كەلەدى دەگەن ءسوز. سونىمەن قاتار اتالعان نەگىزدەر اكىمشىلىك كودەكستىڭ 851-بابىنىڭ 5-بولىگىنە سايكەس, جوعارعى سوتتىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ ءۇشىن ەرەكشە جاعدايلار بولىپ تابىلاتىندىعىن نازارعا سالعىمىز كەلەدى.
الەكساندر تاسبولات, «ەگەمەن قازاقستان»