قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2000 جىلعى 3 ساۋىردەگى №369 “مادەنيەت سالاسىندا مەملەكەتتىك ستيپەنديالار تاعايىنداۋ تۋرالى” جارلىعىنا سايكەس ادەبيەت پەن ونەردىڭ 50 قايراتكەرىنە ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتىنەن مەملەكەتتىك ستيپەنديالار بەرىلىپ كەلەدى.
مەملەكەتتىك ستيپەنديالار قازاقستاننىڭ ادەبيەتى مەن ونەرىن جاساۋعا جانە دامىتۋعا زور ۇلەس قوسقان كورنەكتى قايراتكەرلەرگە, سونداي-اق جوعارى شىعارماشىلىق مۇمكىندىككە يە تۇلعالارعا ماتەريالدىق كومەك ەسەبىندە بەرىلەدى.
2010 جىلدىڭ 25 قاڭتارىنداعى “2009 جىلى مادەنيەت سالاسىندا مەملەكەتتىك ستيپەنديالار بەرۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ №399 وكىمىمەن 2009 جىلعى مەملەكەتتىك ستيپەنديا الۋشىلار ءتىزىمى بەكىدى.
مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى تولەۋگە 2009 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە 003 “مەملەكەتتىك سىياقىلار مەن ستيپەنديالار” بيۋدجەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 14016 مىڭ تەڭگە سوماسىندا قاراجات كوزدەلگەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ ىشكى ساياسات ءبولىمى.
بىرلەسە قيمىلداۋعا مۇددەلىلىك
“نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين “نۇر مەديا” حولدينگىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن “استانا” تەلەارناسىندا بولىپ, ونىڭ تىنىسىمەن تانىستى جانە جۋرناليستەر اراسىندا “نۇر سۇڭقار” رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىنىڭ جاريالانعانىن ءمالىم ەتتى.
ن.نىعماتۋلين ۇجىمعا ونىڭ جاڭا باس ديرەكتورىن تانىستىردى. ول قىزمەتكە سەرىك ساليەۆ تاعايىندالدى. “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تەلەارنا جۇمىسىمەن تانىسۋ بارىسىندا ارنا مەن پارتيا اراسىندا بىرلەسە اتقاراتىن جۇمىستار جايىن اڭگىمە ەتتى. پارتيا تاراپىنان “نۇر مەديا” حولدينگىنە بارىنشا كومەك كورسەتەتىنىن ايتقان ن.نىعماتۋلين تەلەارنا ۇجىمىنا پارتيالىق قۇرىلىمدارمەن بىرلەسىپ, كورەرمەندەر قالايتىن سپيكەرلەردىڭ, تانىمال ەسىمدەردىڭ ارنا باعدارلامالارىندا كورىنۋىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ كەرەكتىگىنە جانە كوتەرىلەتىن ماسەلەلەردىڭ قوعام ءۇشىن وزەكتى بولۋى مەن جۋرناليستەردىڭ وتكىرلىگىن ۇستارتا ءتۇسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
“نۇر وتان” حدپ قابىرعاسىندا مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەلەردىڭ قالاي شەشىلۋىنە مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ وتىرادى, بۇل ەل تامىرىنىڭ سوعىسىن ءبىلىپ وتىرۋ, سول سەبەپتەن بىزبەن قويان-قولتىق جۇمىس جاساۋ ارقىلى سىزدەر دە ءوزدەرىڭىزگە قاجەتتى تاقىرىپتاردى مولىنان تاۋىپ وتىراسىزدار. شىنداپ كەلگەندە, ءبارىمىز دە وتانىمىزدىڭ كوركەيۋىنە مۇددەلى ەمەسپىز بە, دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
“نۇر سۇڭقار” اتتى رەسپۋبليكالىق سايىستىڭ باستالعاندىعىن جاريا ەتكەن ن.نىعماتۋلين بۇل كونكۋرسقا ەلىمىزدەگى بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جۋرناليستەرى, فوتوتىلشىلەرى, بەينەوپەراتورلارى قاتىسا الادى, كونكۋرس پارتيانىڭ قىزمەتىن جان-جاقتى كورسەتۋگە باعىتتالىپ وتىر. ونى وتكىزۋ بارىسىندا ءبىز جۋرناليستەردىڭ پارتيا قىزمەتىن كورسەتۋدەگى ىقىلاسىن ارتتىرۋدى عانا ەمەس, ايماقتارداعى فيليالدارىمىزدىڭ جۇمىستارىن پارتيا نازارىندا ۇستاۋدى دا كوزدەپ وتىرمىز, دەدى. سايىستى 18 اتالىم بويىنشا, ياعني ونىڭ 9-ى – قازاق, سونداي-اق قالعان 9-ى ورىس ءتىلدەرىندە وتكىزۋ جوسپارلانىپتى. كونكۋرس شارتتارى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانادى.
استانا قالاسى تەلەۆيزياسى جۋرناليستەرى ءۇشىن تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق – ول قالاماقى مەن ايلىق جالاقى مولشەرىنىڭ ءوسۋى بولدى. پارتيا دا, حولدينگ باسشىلىعى دا جۋرناليستەر ءۇشىن كوتەرەتىن تاقىرىپتار اياسىن تارىلتۋدى, قايسىبىر شەك قويۋدى كوزدەمەيدى, بارلىق ماتەريالدار زاڭ شەڭبەرىنەن شىقپاي, ەتيكاعا قارسى كەلمەسە بولدى. قازاقستاننىڭ دامۋ جولىندا پارتيانىڭ ءرولى ايتارلىقتاي, وسى جۇمىس ءوز دەڭگەيىندە, شىندىقپەن كورسەتىلىپ, قالىڭ كوپشىلىك نازارىندا بولسا دەيمىز. پارتيا باق-تارمەن بىرلەسە قيمىلداۋعا مۇددەلى. “نۇر سۇڭقار” رەسپۋبليكالىق سايىسىن وتكىزۋدەگى باستى ماقساتتىڭ ءبىرى وسى. سايىس جەڭىمپازدارىن, ارينە, باعالى سىيلىقتار كۇتىپ تۇر, دەپ ويىن قورىتىندىلادى ن.نىعماتۋلين.
دامۋ مەجەلەرى بەلگىلەندى
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 2010-2015 جىلدار ارالىعىن كوزدەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ ماقساتتارىنا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى نەگىزدەمەلىك باعدارلاماسىنىڭ (يۋنداف) تۇساۋكەسەر ءراسىمى بولىپ ءوتتى. بۇل شاراعا ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ, پارلامەنتىنىڭ جانە بۇۇ جۇيەسى اگەنتتىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
اتالعان باعدارلاما قازاقستان ۇكىمەتى مەن بۇۇ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ “قازاقستان-2030” باعدارلاماسىن جانە مىڭجىلدىق دەكلاراتسياسىنىڭ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن 3 باسىمدىقتى كوزدەيدى. ولار – بارشانىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك باقۋاتتىلىعى, مەملەكەتتى ناتيجەلى باسقارۋ جانە قورشاعان ورتانىڭ تۇراقتىلىعى.
باسقوسۋ كەزىندە ءسوز العان سىرتقى ىستەر مينيسترىنىڭ ورىنباسارى قايرات وماروۆ بۇل باعدارلاما قوعامنىڭ ەڭ ءالسىز توپتارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە ايەل ازاماتشالار مەن بالالاردىڭ, ميگرانتتار مەن بوسقىنداردىڭ, جاستاردىڭ, قارتتار مەن مۇگەدەك جانداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋدى كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, اتالعان باعدارلاما سونداي-اق ينستيتۋتتىق دەڭگەيدىڭ كوتەرىلۋىنە, ازاماتتىق قوعام جانە باق-تىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە, ادام قۇقىقتارىنا دەگەن ايرىقشا نازاردى ارتتىرۋعا جانە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى تۋىندايتىن كەرى وزگەرىستەردىڭ الدىن الۋعا دا سەپ بولماق.
“بۇل باعدارلامانى دامىتۋ بارىسىندا بۇۇ-نىڭ باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن اراداعى ارىپتەستىگى جاندانىپ, ءوزارا تاجىريبە الماسۋ جاعى نىعاياتىن بولادى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, ول مۇنداي باعدارلاماعا قۇيىلاتىن قارجىنىڭ بۇۇ اگەنتتىكتەرىنىڭ تىكەلەي رەسۋرستارى تاراپىنان ازايىپ, ەل ۇكىمەتى تاراپىنان مولايۋى دەر ەدىم. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە قازاقستان ەكونوميكاسى دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلگەندىگىن كورسەتەدى. جالپى, بۇل جاڭا باعدارلاما نەگىزىندە ءبىز بۇۇ-نىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن دۇرىس پايدالانا الامىز. سەبەبى, ءبىزدىڭ ءارىپتەستىگىمىز قازاقستاننىڭ 2015 جىلعا دەيىنگى دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن”, دەدى قايرات ەرمەك ۇلى ءوز سوزىندە.
ال بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى, بۇۇ رەزيدەنت-ۇيلەستىرۋشىسى حاوليان شۋ اتالعان باعدارلاما قازاقستاننىڭ ۇلتتىق باسىمدىقتارى مەن قاجەتتىلىكتەرىن بۇۇ ارقىلى جانداندىرۋعا جول اشادى دەگەن ويىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, باعدارلاما مىڭجىلدىقتار دەكلاراتسياسىنىڭ نەگىزگى ماقسات-مىندەتتەرى مەن قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى بەلگىلەگەن باسىمدىقتارى نەگىزىندە ازىرلەنگەن. “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2024 جىلعا دەيىن تۇراقتى دامۋعا كوشۋ تۇجىرىمداماسى مەن قازاقستان باسشىسىنىڭ جىل سايىنعى حالىققا جولداۋى دا بۇل باعدارلامانىڭ دايىندالۋىنا وڭ اسەر ەتتى. ونىڭ, اسىرەسە, قازىرگى تاڭدا الەمنىڭ ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعاتىن كەزدە دە ماڭىزى ارتا تۇسۋدە”, دەدى ح. شۋ. ونىڭ ايتۋىنشا, 2010-2015 جىلدار ارالىعىن كوزدەيتىن بۇل باعدارلاماعا قۇيىلاتىن قارجىنىڭ جالپى كولەمى 79,39 ملن. اقش دوللارىن قۇرايدى دەپ كوزدەلىپ وتىرعان كورىنەدى.
“قازاقستانمەن اراداعى ارىپتەستىك قارجىلىق رەسۋرستارمەن ولشەنبەيدى. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – بىرلەسكەن باستامالارعا قۇرىلعان ارىپتەستىك, جەرگىلىكتى باسىمدىقتاردى ارتتىرۋ جانە ءوزارا تاجىريبە الماسۋ. قازاقستان – قارجىلىق جانە ادامزاتتىق رەسۋرستارعا باي ەل. سول سەبەپتى, بۇل مەملەكەتتىڭ جان-جاقتى دامۋىنا مول مۇمكىندىك بار. بىراق تا بۇۇ-نىڭ قولداۋىمەن بەلگىلى ءبىر دامۋ مەجەلەرىنە تەز جەتۋگە بولادى. بولاشاقتا قازاقستانمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق بايلانىس ءوز جەمىسىن بەرەدى دەپ سەنەمىن”, دەدى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى.
جيىنعا قاتىسۋشىلار يۋنداف – قازاقستاننىڭ 2010-2015 جىلدارعا دەيىنگى كوزدەگەن ۇلتتىق ستراتەگياسى مەن جوسپارلارىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا, قازاقستانداعى ازاماتتىق دامۋعا ايرىقشا نازار اۋدارۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەگەن ءوز وي-پايىمدارىن جەتكىزدى. ماسەلەن, اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە ەلدەگى سالاماتتى ءومىر سالتىن ساقتاۋ, تابيعي ەكوجۇيەنى قالپىنا كەلتىرۋ, تابيعي جانە انتروپوگەندىك اپاتتار ورىن العان جاعدايدا قوعام مەن ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنىڭ مولدىرلىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى سان-سالالى ماسەلەلەر ءبىر جۇيەگە كەلەتىن بولادى.
ءلايلا ەدىلقىزى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ
م ءا ل ءى م د ە م ە س ءى
سوڭعى كەزدەرى بىرقاتار قوعامدىق بىرلەستىكتەر, ساياسي پارتيالار جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قحر-عا ەكسپورتتاۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وسىرۋگە جەردى ۇسىنۋ تاقىرىبىنا قاتىستى الىپساتارلىق اڭگىمەلەر تاراتۋعا ارەكەت جاساۋدا.
ونداي مالىمدەمەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرىپ, ولارعا كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋدارۋ ماقساتىندا ناقتى ساندارعا, “انىق اقپارات كوزدەرىنە” جانە شەتەل باسپاسوزدەرىنە سىلتەمە جاسالىپ ءجۇر.
اتاپ ايتقاندا, كەيىننەن جەرگىلىكتى باق تاراتقان فرانتسۋزدىق “Le Monde” گازەتىنىڭ الاكول ايماعىنداعى قازاق-قىتاي بىرلەسكەن كاسىپورنىنىڭ سويا مەن بيدايدى ءوسىرۋ جونىندەگى قىزمەتى تۋرالى جاريالانىمى ايتىلادى.
جاريالانىمدا كاسىپورىن يەلىگىندە 7000 گەكتار جەر بولعاندىعى جانە وسى ايماققا 3000 قىتاي شارۋالارى جىبەرىلگەندىگى تۋرالى ايتىلعان.
الايدا, 2003 جىلدىڭ وزىندە-اق ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مۇنداي اقپاراتتى جوققا شىعارعان بولاتىن. باس پروكۋراتۋرا 2010 جىلى الماتى, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا ارنايى ءتيىستى تەكسەرۋلەر ءجۇرگىزىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرى دە فرانتسۋز گازەتى ماتەريالدارىنىڭ اقيقاتقا ساي كەلمەيتىندىگىن راستادى.
سونىمەن قاتار, ونداي مالىمدەمەلەردىڭ قولدانىستاعى زاڭناماعا جانە ناقتى جاعدايعا سايكەس كەلمەيتىندىگى جونىندە پرەمەر-مينيستر, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى جانە باس پروكۋراتۋرا ايتقان بولاتىن.
وسىعان قاراماستان, جەكەلەگەن تۇلعالار اتالعان ماسەلە بويىنشا الىپساتارلىق پەن ارانداتۋشىلىق اقپارات تاراتۋدى, ونىڭ ىشىندە جاپپاي نارازىلىق شارالارىنا شاقىرۋدى جالعاستىرىپ, زاڭعا قارسى ارەكەتتەردىڭ جاسالىنۋىن ۇشقىنداتىپ وتىر.
قازىرگى تاڭنىڭ وزىندە ونداي ارەكەتتەردىڭ ۇلتارالىق قاتىناستار جاعدايىنا جاعىمسىز اسەر ەتۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. ۇلتارالىق نەگىزدەرمەن داۋ-جانجال شىعارۋ ارەكەتتەرى ءۇشىن كىنالى تۇلعالار قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
وسىعان وراي, زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جانە مۇمكىن زارداپتاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا باس پروكۋراتۋرا كونستيتۋتسيانىڭ 39-بابىنا سايكەس ۇلتارالىق تاتۋلىقتى بۇزاتىن كەز كەلگەن ارەكەت كونستيتۋتسيالىق ەمەس دەپ تانىلاتىندىعىن قايتالاپ تۇسىندىرەدى.
نەگىزگى زاڭنىڭ 20-بابىنا ساي, مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋدى, الەۋمەتتىك جانە ۇلتتىق استامشىلىقتى, سونداي-اق, قاتىگەزدىك پەن زورلىق-زومبىلىققا باس ۇرۋدى ناسيحاتتاۋعا نەمەسە ۇگىتتەۋگە جول بەرىلمەيدى.
كونستيتۋتسيانىڭ 5-بابىمەن ماقساتى نەمەسە ءىس-ارەكەتى رەسپۋبليكانىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋگە, ونىڭ تۇتاستىعىن بۇزۋعا, مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋگە, الەۋمەتتىك, ۇلتتىق ارازدىقتى قوزدىرۋعا باعىتتالعان قوعامدىق بىرلەستىكتەر قۇرۋعا جانە ولاردىڭ قىزمەت ەتۋىنە تىيىم سالىنعان.
ازاماتتىق كودەكستىڭ 49-بابىنا سايكەس زاڭ قۇجاتتارىندا تىيىم سالىنعان قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ, نە قىزمەتتى زاڭداردى بىرنەشە رەت نەمەسە ورەسكەل بۇزا وتىرىپ جۇرگىزۋ زاڭدى تۇلعانى سوت تارتىبىمەن تاراتۋعا نەگىز بولىپ تابىلادى.
“بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى” زاڭمەن جۋرناليسكە كەلىپ تۇسكەن اقپاراتتى تەكسەرۋ قۇقىعى بەرىلە وتىرىپ, شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن اقپاراتتى تاراتپاۋ مىندەتى جۇكتەلگەن.
اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكسپەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا كورىنەۋ جالعان مالىمەتتەر مەن ماتەريالدار بەرۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەنگەن.
الەۋمەتتىك, ۇلتتىق, رۋلىق, ناسىلدىك, ءدىني ارازدىقتى نەمەسە الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا, ناسىلدىك قاتىستىلىعى بەلگىلەرى بويىنشا ولاردىڭ ايرىقشىلىعىن, ارتىقشىلىعىن نەمەسە كەمدىگىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان قاساقانا ءىس-ارەكەتتەر قر قك 164-بابىمەن قاراستىرىلعان قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەپ سوعادى.
بەيبىت جينالىستار, ميتينگىلەر, شەرۋلەر, پيكەتتەر جانە دەمونستراتسيالار ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ ءتارتىبى تۋرالى زاڭنامانى بۇزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكسىنىڭ 373-بابىمەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 334-بابى بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە دە اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن.
باياندالعانداردى ەسكەرە كەلە, باس پروكۋراتۋرا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن مالىمەتتەر مەن جالالى سوزدەردى تاراتۋ ءۇشىن پايدالانۋدى قوسا العاندا, ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن مەملەكەتارالىق قاتىناستارعا نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن كەز كەلگەن ارەكەتتەرگە جول بەرىلمەيتىندىگىنە قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ساياسي پارتيالار وكىلدەرىنىڭ جانە وزگە دە مۇددەلى تۇلعالاردىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارادى.
جوعارىدا اتالعان نورمالاردى بۇزعان تۇلعالار زاڭ قاتالدىعى ساقتالا وتىرىپ جەكە جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىن بولادى.
جەڭىس - 65
مايداننان جەتكەن حاتتار
ۇلتتىق مۇراعات جاڭا ءبىر ماڭىزدى قۇجاتپەن تولىقتى. تاتارستان حالىقتارى اسسامبلەياسى كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ساعيت جاقسىبەكوۆ اقىن مۇزافار الىمباەۆتىڭ مايداندا ءجۇرىپ, تاتار دوسى, كومپوزيتور ماقسۋت لاتىپوۆقا 1943 جىلى جازعان حاتتارىنىڭ توپتاماسىن ۇلتتىق مۇراعاتقا تابىس ەتتى.
كىشى لەيتەنانت مۇزافار الىمباەۆتىڭ سارعايعان حاتتارىن 60 جىل بويىنا ماقسۋت لاتىپوۆتىڭ قارىنداسى ليديا اپاي ساقتاپ كەلىپ, ونى 1993 جىلى قازان قالاسىنداعى قازاق قاۋىمداستىعىنا اكەلىپ تابىستاپتى. ىشىندە كىشى لەيتەنانت الىمباەۆتىڭ “بەلارۋس قىزىنا” دەگەن ولەڭىنە ءان جازۋدى سۇراعان ءوتىنىشى بار ەكەن.
ءبىر كەزدەرى الىپ ەلدىڭ قۇرامىندا بولعان تۋىسقان ەكى حالىقتىڭ شىعارماشىل ادامدارىنىڭ دوستىعىن, كەڭەس وداعى ادامدارىنىڭ قانقۇيلى جاۋمەن سوعىستاعى ەرلىگىنىڭ كورىنىسىندەي بۇل حاتتار قازاق مادەنيەتى ءۇشىن قۇندى ارتەفاكت, ول حالقىمەن قاۋىشۋى ءتيىس, دەگەن قازاندىق تۋىس اكەلگەن ءجادىگەردى قابىلداعان ۇلتتىق مۇراعات ديرەكتورى رىستى ساريەۆا: “بۇل حاتتار ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىن تويلاۋعا ارنالعان ەكسپوزيتسيادان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن بولادى”, دەدى.
الىستان جەتكەن سارعايعان ۇشكىل حاتتاردى تابىس ەتۋ ءراسىمىنە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتىنىڭ توراعاسى باۋىرجان وماروۆ قاتىستى.
انار تولەۋحانقىزى.