جاھاندانۋ جالىنىنا شىرمالعان جاستىقتىڭ بالاعىنا باتىستىڭ بالدىرى ورالىپ, ادىمىن اشتىرماي الەك. ەرەسەكتىڭ ءوزىن ەسەڭگىرەتەتىن ەكپىنى ەرەن, بوس قالبىرداي داڭعىرلاعان مۋزىكاعا مايداي ەرىپ ەنتەلەگەندەردىڭ بەتىن سۋ سەۋىپ ازەر بەرى قاراتقانمەن, ءدىنىمىز بەن داستۇرىمىزگە كەرەعار ءدۇبارا دۇنيەلەر – فيلمدەر, سەريالدار, بەينەكليپتەر, باسقا دا قاپتاعان سۇرەڭسىز ادەت-داعدى جاسىل قۇراقتى بەلىنەن ءۇزىپ, كۇش قولدانباستان باعىندىرىپ جاتىر, ورەندەرىمىزدىڭ ورەسىن ۋلاۋدا. ەۋروپاعا ەلىكتەيمىن دەپ ءوزىنىڭ ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىن, ادەپ-عۇرپىن قاراداي جوعالتىپ الۋدا دەگەن دابىلىمىز مىڭنىڭ بولماسا دا وننىڭ قۇلاعىنا جەتسە ەكەن دەگەن ۇمىتپەن تاعى دا وسى ماسەلەگە قايتا اينالىپ سوعۋعا ءماجبۇرمىز.
مۇندايدا ءبىر قاسكويدىڭ: «ۇلتتىڭ كوزىن جويۋ ءۇشىن قارا كۇش جۇمساپ قاجەتى جوق, تەك سول ەلدىڭ جاستارىنا ۇدايى ۇزبەستەن ازعىن, ارزان مۋزىكانى تىڭداتا بەرۋ كەرەك», دەگەن قاعيداسىنىڭ ار جاعىندا قانداي جىمىسقى نيەت بوي تاسالاپ جاتقانىن ەسكە تۇسىرۋىڭە تۋرا كەلەدى. بۇل رەتتە اسىرەسە, تەلەارنالار ونىمدەرىنىڭ اسەرى الابوتەن.
باعىپ-قاعىپ, بەتىنە قاراپ وتىرعان تولعان ايداي تولىقسىعان ۇل-قىزدارىڭنىڭ ادەت-ادەبى مەن مادەنيەت-مانەرىن قالىپتاستىرۋدا «كوگىلدىر ەكران» ۇلكەن ءرول اتقارسا, ەندى بۇعان الەۋمەتتىك جەلى قوسىلعاندا قاۋىپ ەكى ەسە ۇلعايدى.
ۇرپاعىنىڭ تاربيەسىن كىم كوزدەن ءبىر ءسات تە تاسا قالدىرماي, كۇندىز-ءتۇنى قاداعالاپ وتىر دەيسىز؟ ءار ءجاسوسپىرىمنىڭ قولىندا قازىر ءبىر-ءبىر قىمبات ۇيالى تەلەفون. ولار ينتەرنەتتەن كۇندەلىكتى نەنى تىڭداپ, كورىپ جۇرگەنىن قايدان بىلەسىز؟ مۇندا ولار تەك جاقسىلىق يىرىمدەرىمەن سۋسىنداپ جاتسا مەيلى-اۋ, سونىمەن قاتار زياندى, تەرىس ادەتتەردى يەمدەنەدى, سپۋتنيكتىك تەلەارنالارداعى كۇلدىبادام دۇنيەگە قاراپ وي تۇزەيدى. كوشەدە كەلە جاتقاندا, ۇستەل باسىندا تاماق ءىشىپ وتىرعاندا ۇيالى تەلەفوننان كوزىن المايتىن ۇرپاقتىڭ بۇگىنگى ينتەرنەتتەگى كۋميرلەرى كىم, كىمدى ءپىر تۇتادى, كىمگە ەلىكتەپ-سولىقتايدى؟ وسى تۋرالى ويىمىزدى ورتاعا سالعىمىز كەلەدى.
الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازبالارعا نازار اۋدارىپ, وقي جونەلسەڭىز, ولاردىڭ دا وزىنە ءتان ءومىر-وزەنى سىرعي جوڭكىپ, ۋاقىت كوشىمەن بىرگە اعىپ بارا جاتقانى سەزىلەدى.
ماسەلەن, كەڭەس وداعى تۇسىنداعى جاستاردىڭ كۋميرى ۆيكتور تسويدى ءپىر تۇتقان فاناتتارى ءالى كۇنگە دەيىن ونىڭ سول اسقاق رۋحتا شىرقالاتىن داۋىلپاز اندەرىن ورىنداپ, رۋحىن شالقىتادى. ءانشىنىڭ بەينەسى, ەركىندىك اڭساعان اندەرى وكتەمدىك پەن وزبىرلىققا قارسى قوعامنىڭ ورتاق قارسىلىعى, شىندىقتىق شىرىلداعان ءورشىل ءۇنى رەتىندە قابىلدانادى. «وتان-انا» انىمەن كۇللى قازاققا ءمالىم باتىرحان شۇكەنوۆتىڭ كۋميرلەرى دە ءانشىنىڭ مەزگىلسىز قازاسىنا سولاي كۇيزەلىپ, ەسترادا جۇلدىزىنىڭ تانىمال اندەرىن قايتا-قايتا الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى قامىعا ءبولىستى.
ءتىپتى ماسكەۋلىك دوستارى ارنايى تەلەباعدارلاما ازىرلەپ, ارداقتاپ ازا تۇتتى... بىراق سوڭعى ۋاقىتتا كوڭىلگە وعاش تۇيىلەتىن باسقا جايتقا ءجيى تاپ بولۋدامىز. ماسەلەن, لاۋازىمدى قىزمەت اتقاراتىن ادامداردى ءپىر تۇتۋ, جاعىمپازدانۋ, مانساپ پەن اتاعىنا قاراي قۇرمەتتەۋ, باسشىنىڭ الدىندا قۇرداي جورعالاپ, جانى قالماي جالباقتاۋ, جاعىنۋ ءتارىزدى داڭعوي داعدىلار ءار-ءار تۇستان تىشقاننىڭ كوزىندەي جىلت ەتكەن ساتتە كوڭىلىڭدى كىربىڭ شالادى. سول سياقتى كۋميرىن بايلاردىڭ, باسشىلاردىڭ اراسىنان ىزدەيتىن جاندار بار. ء«بىزدىڭ ماڭدايىمىزعا سىزدەي جاننىڭ تاپ كەلگەنىنە قۋانامىز, وزىڭىزدەي حالىقتىڭ قامىن جەيتىن ادال, ءادىل جاندار جاساي بەرسىن» دەپ وزىنەن لاۋازىمى جوعارى ادامنىڭ جاسىنا قاراماي جالپاقتاپ, استىنا كوپشىك قويا سويلەۋدى ادەتكە اينالدىرعان جاسامىس جانتىقتاردىڭ دا كەزدەسىپ قالىپ جاتاتىنى جانعا باتپاي قويمايدى. بىراق وندايلاردىڭ الگى كىسى اتتان ءتۇسىپ قالعان كۇنى-اق ءاپ-ساتتە وزگەرىپ, باستاپقى ويىنان تەز تايقىپ شىعا كەلەتىنىن ايتساڭشى بارىنەن.
بۇلارعا قاراعاندا تەك ونەر جۇلدىزدارىن, بەلگىلى سپورتشىلاردى, تانىمال تۇلعالاردى كۋميرى سانايتىن جاستاردىڭ ادامدىق ايناسى الدەقايدا شۋاقتى ءارى كوش ىلگەرى تۇراتىنى ءمالىم. ىلگەرىدە اۋىلدىڭ قارا دومالاق بالالارىنان: «وسكەندە كىم بولاسىڭ؟» دەپ سۇراعاندا, تاڭدايلارى تاقىلداپ: «يۋري گاگارين سياقتى ۇشقىش بولامىن», – دەيتىن. ايعا, اسپانعا, جۇلدىزدارعا قاراپ قيالداناتىن. بالعىن سانا كوككە ورلەپ, بيىكتەردى باعىندىرعىسى كەلەتىن, اسقاق ارمانى اق بۇيرا بۇلتتاردىڭ ار جاعىنان جارق ەتە قالارداي قياعا قيماي كوز تىگەتىن. ينتەرنەتتىڭ يلەۋىندەگى كەيىنگى جاس ۇرپاقتىڭ ارمانى ودان باسقاشالاۋ. نەگە بۇلار: «كەلەشەكتە وسكەندە توقتار اۋباكىروۆ سياقتى عارىشكەر بولعىم كەلەدى» دەمەيدى. ايشۋاق اسپانعا قول سوزىپ, كوكجيەكتەن كوسىلە ورنەك ىزدەيتىن ارمانشىل جاندار قاي قيىرلاردى شارلاپ ءجۇر ەكەن-اي, ءا!
بۇگىنگى كۇندە توك-شوۋ جانرىنداعى جوبالاردىڭ كوپتىگى سونداي, كەيبىر تەلەۆيزيالىق جەڭىل ونىمدەر جۇرتتى ىعىر ەتىپ, زىعىردانىن قايناتىپ ءبىتىردى.
كەيبىر بالالارعا ارنالعان تەلەباعدارلامالاردى جۇرگىزۋشى بالعىنداردىڭ باتتاستىرا بويالعان بەت-الپەتتەرىن, ۇستەرىندەگى كيىم ۇلگىلەرىن كورگەندە مىنالارعا قاراپ كىمدەر ەلىكتەيدى ەكەن ءوزى دەگەن ويدىڭ ويپاڭىنا وماقاسا قۇلاپ كەتە جازدايسىڭ... باياعىدا اۋەزوۆ تەاترىنان ءسابيرا, بيكەن, شولپان, فاريدا اپالارىمىزدى ءبىر كورۋ, اسەم دە قوڭىر داۋىستارىن ەستۋدىڭ ءوزى ادامعا ءبىر ەرەكشە سەزىم سىيلايتىن. ول كەزدىڭ جاستارى كۋميرىن تەاتردان, كينودان ىزدەيتىن. ونەر جۇلدىزدارىنا, تانىمال مۋزىكانتتار مەن اكتەرلەرگە, سپورتشىلارعا جالپى رۋحاني ورتاعا ءمالىم تۇلعالارعا ەلىكتەپ-سولىقتايتىن. بەۋ, دۇنيە-اي دەسەڭشى!