الماتىدا تولە بي كوشەسى كۇنى اتالىپ ءوتتى

ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن ۇلتتىق جاڭعىرۋ جولىنداعى ماقساتتار مەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اۋدان جاستارىن رۋحاني-ادامگەرشىلىك پەن پاتريوتتىق باعىتتا تاربيەلەۋدى, تولە بي بابامىزدىڭ ءومىرى مەن حالقىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى تۋرالى جاستارعا كەڭىنەن ايتۋدى, تۇرعىندارعا كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇي سىيلاپ, ىنتىماق-بىرلىكتى نىعايتۋدى ماقسات تۇتقان شارا مەدەۋ اۋدانى اكىمى اپپاراتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى الدىنداعى الاڭدا ءوتتى.

1978-1985 جىلدارى الماتى وبلىستىق كوميتەتتىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولعان كەڭەس اۋحاديەۆ, قر حالىق ءارتيسى ءسابيت ورازباەۆ, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ جەتەكشىسى ءسابيت ابدىحالىقوۆ ارنايى قاتىسقان مەرەكەلىك شارا اياسىندا «بالالار كىتابىنىڭ الەمى», «قالا كوشەلەرىمەن كورىكتى», «بالالار الەمىنىڭ ەلشىسى», «جاستار كىتاپ وقۋدى تاڭدايدى», «تولە بي كوشەسىنىڭ تاريحي بەتتەرى», «قول ونەر شەبەرلەرى بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى» دەگەن اتاۋمەن جۇمىس ىستەگەن شاتىرلاردا كىتاپ كورمەلەرى, فوتوكورمەلەر, شەبەرلىك سىنىپتارى, تولە بي كوشەسى تاريحىنىڭ كورمەسى ءوتىپ, ۇلتتىق جانە حالىقتىق سپورت تۇرلەرىنەن سپورتتىق ويىندار ۇيىمداستىرىلدى.

«حالقىمىز ايتىپ كەتكەن «وتكەنگە بۇرىلىپ باسىڭدى ءيىپ, ەرتەڭگە قاراپ بىلەگىڭدى ءتۇر» دەمەكشى, ايرىقشا سەرپىندىلىكپەن جىلجىپ جاتقان مىنا زىمىران ۋاقىتتا  جاڭا جاعدايداعى رۋحاني جاڭعىرۋ اسا جاۋاپكەرشىلىك پەن ۇمتىلىستى قاجەت ەتەدى. وسكەلەڭ ۇرپاقتى رۋحاني ازىقتاندىرۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعدارى بولعاندىقتان, بۇل باستاما الداعى ۋاقىتتا دا ءوز جالعاسىن تاباتىن بولادى. جىل باسىنان بەرى 150-دەن استام شارا وتكىزىلىپ, 20 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلدى. ماسەلەن, «اتامەكەن» جوباسى اياسىندا – 125, «تاربيە جانە ءبىلىم» جوباسى بويىنشا – 18, «رۋحاني قازىنا» جوباسى اياسىندا 15 جوبا ىسكە استى. جاسالعان جۇمىستار قاتارىندا سالىنعان جاڭا اۋلالار, جوندەلىپ جاتقان جولدار, ساياباقتار, جاڭادان اشىلعان بالاباقشالار, سپورت الاڭدارى جانە وزگە دە نىساندار بار», – دەدى مەدەۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ەرجان جىلقىباەۆ.

مەرەكەلىك شاراعا جينالعان ەكى مىڭنان اسا اۋدان تۇرعىنى, وقۋشىلار, ستۋدەنت جاستار مەن قالا قوناقتارى تولە بي كوشەسىنىڭ تاريحى جايىندا تىڭ دەرەكتەر مەن ءۇش عاسىر بۇرىنعى مالىمەتتەرگە قانىعىپ, اۋداندىق شىعارماشىلىق ۇجىمدارىنىڭ مەرەكەلىك كونتسەرتىن, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ «بازارىڭ تارقاماسىن» اتتى اتاقتى قوياندى جەرمەڭكەسىنە ارنالعان مۋزىكالىق دراما قويىلىمىن تاماشالاپ, تەگىن تاراتىلعان كوجە, باۋىرساقتان اۋىز ءتيدى. 

ايتا كەتسەك, ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ايتىلعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اۋىلدى جەرلەردىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, حالىق اراسىندا ەلدى مەكەندەردىڭ تاريحىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا, بۇعان دەيىن قالا اكىمدىگىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن شاھارداعى اباي جانە دوستىق كوشەلەرىنىڭ كۇندەرى دە اتالىپ وتكەن بولاتىن.

ميرا بايبەك,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى