دۇنيەدە قازاق حالقىنداي تۇرمىس-تىرشىلىگىندە ەرەكشە قاستەرلەيتىن جىلقىنىڭ قىر-سىرىنا قانىق, پسيحولوگياسىن جەتىك مەڭگەرگەن ۇلت جوق تا شىعار. جىلقىنىڭ قۇيرىق-جالىن تاراپ, ەر-تۇرماندارىن ەرەكشە كۇتىممەن قاراپ, ايالايتىن قازاقتىڭ سوعان بايلانىستى ىرىمى مەن تىيىمى دا جەتەرلىك.
مىسالى, «ۇزەڭگى باۋى سەگىز قابات, ات ۇستىندە شىرەنىپ» سىندى تۇراقتى تىركەستەر, «التىن ەرىڭ اتتىڭ ارقاسىنا تيسە, التىنىن ال دا وتقا جاق», «اتىڭا جانىڭ اشىسا, شاپ ايىلىن قاتتى تارتىپ ءمىن» دەگەن اتالى سوزدەر دە ەرەكشە كۇتىمنىڭ بەلگىسىن بىلدىرەدى. ياعني اتا-بابالارىمىز ات ابزەلدەرىنىڭ جىلقىعا جايلى دا كوزگە كورىكتى بولعانىن قالاعان.
الدىڭعى بۋىننىڭ جىلقىعا سۇيىسپەنشىلىگىن بىلدىرەتىن ات ابزەلدەرىنە دەگەن وزگەشە كوزقاراسىنا بۇگىنگى بۋىن كۋا بولىپ كەلەدى. تۇركىستانداعى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىندە ەرەكشە كورمەنىڭ اشىلۋى دا بابالار مۇراسىن ۇرپاققا امانات ەتۋدىڭ ءبىر كورىنىسى دەر ەدىك. كورمەنى ۇيىمداستىرۋشىلار ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان – «جاڭعىرۋ جولىندا بابالاردان ميراس بولىپ, قانىمىزعا سىڭگەن, بۇگىندە تامىرىمىزدا بۇلكىلدەپ جاتقان ىزگى قاسيەتتەردى قايتا تۇلەتۋىمىز كەرەكتىگىن» باسشىلىققا الىپتى. مۋزەيگە قاراستى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ «كىتاپحانا» بولمەسىندە قويىلعان «تۇلپار سۇلۋ كورىنەر ابزەلىمەن» كورمەسىندە حالقىمىزدىڭ باي تاريحى جايلى باياندايتىن, كوزدىڭ جاۋىن الاتىن جادىگەرلەر كوپشىلىك قاۋىمعا ۇسىنىلدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىنان جانە الماتى مەن استانا قالالارىنان حالىقارالىق «ياساۋيتانۋ» بايقاۋىنا قاتىسۋشى وقۋشىلار مەن ۇستازدار كورمەنىڭ العاشقى كورەرمەنى بولدى. وسىنداي يگى شارالار ۇلتتىق قولونەرiمiزدi ناسيحاتتاۋعا, سالت-داستۇرلەرiمiز, تiلiمiز بەن دiنiمiز, مادەنيەتiمiز بەن ادەبيەتiمiز, ءجون-جورالعىلارىمىز, بiر سوزبەن ايتقاندا, ۇلتتىق رۋحىمىزدى بويىمىزدا ماڭگi ساقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. اتا-بابادان كەيiنگi ۇرپاققا ميراس بولىپ كەلە جاتقان رۋحاني دۇنيە, ونەر تۋىندىلارىن, ياعني مادەني مۇرانى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدى ماقسات ەتكەن كورمەدە ات ابزەلدەرى مەن بابالارىمىزدىڭ تۇرمىسىنان سىر شەرتەتىن كونە بۇيىمدار اراسىندا ەسكى قورىمداردان تابىلعان زاتتار دا بار. تۇرمىستىق, ساندىك, جاۋىنگەرلىك ماقساتقا وراي پايدالانىلىپ وتىرعان ات ابزەلدەرىنىڭ سان ءتۇرى قازاق حالقىنىڭ تۇرمىسى جىلقى مالىمەن بايلانىسىپ جاتقانىن بىلدىرەدى. كورمە ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, ارحەولوگيالىق بىرەگەي بۇيىمدار قالپىنا كەلتىرىلمەي, سول كۇيى قويىلعان.
عالىمجان ەلشىباي, «ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى