ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى تاريحي-باعدارلامالىق ماقالاسىندا 2025 جىلعا دەيىن قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ كەرەكتىگى ايتىلدى. بۇل دا ەلدى كوپتەن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلە ەدى. ەندى مىنە, سوزدەن ىسكە كوشەتىن كەز دە كەلىپ جەتتى.
ۇلكەن جۇمىستىڭ باستالعانىن كورىپ وتىرمىز. وتكەن عاسىرلارعا كوز جۇگىرتسەك بەرگىسى الاش, ارعىسى بارلىق تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق ءتىلىمىز بولعان. تۇركى تىلدەس ەلدەر تۇرىكمەنستان, وزبەكستان, ازەربايجان كەڭەس وكىمەتى تاراعان 1991 جىلدىڭ وزىندە-اق لاتىن ارپىنە كوشىپ, بىرقاتار قيىندىقتارعا تاپ بولعانىن جاقسى بىلەمىز. ءبىز ءالىپتىڭ ارتىن باقتىق. الدىمەن «ەكونوميكامىزدى تۇزەپ, سودان سوڭ ساياساتقا» كىرىستىك. ەندى مىنە, ەلباسىمىزدىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءالىپبيىمىزدىڭ لاتىن قارپىنە كوشۋ ماسەلەسىنىڭ ناقتىلانۋى, ءسوز جوق, تاريحي ادىلەتتىلىكتىڭ سالتانات قۇرۋى دەپ بىلەمىن. ناتيجەسىندە, 1940 جىلعا دەيىن قولدانىستا بولعان لاتىن ءالىپبيى جاڭارىپ, قايتا ورالىپ, كەڭەستىك قىزىل يمپەريانىڭ وتارشىلىق ساياساتپەن ەنگىزگەن كيريلليتساسىمەن بىرتىندەپ قوش ايتىسامىز. كەيبىر ارىپتەستەرىمدى كيريلل ارىپتەرىمەن باسىلعان كىتاپتار, تۋىندىلار, عىلىمي ەڭبەكتەردى قايتا باسۋ ماسەلەسى الاڭداتادى. مەنىڭشە ودان قورقاتىن تۇك تە. قازىرگى كومپيۋتەرلەندىرۋ زامانىنىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەر ءتۇرلى كولەمدەگى ماتىندەردى دە ترانسليتەراتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىر تىلدەن ەكىنشى تىلگە اۋدارۋ ۇيرەنشىكتى دۇنيەگە اينالعانىن ينتەرنەت قولدانىپ جۇرگەن ادامدار جاقسى بىلەدى. زاماناۋي ءىت-تەحنولوگيالار بۇل تۇرعىدان ءبىزدىڭ جاقتا.
جاڭا ۇلتتىق ءالىپبي – قازاقستان حالقىنىڭ ورتاق تاڭداۋى. بىرىنشىدەن, لاتىن قارپى – بارلىق تۇركى حالىقتارىنىڭ باسىن قوسىپ, باۋىرلاستىعىمىز بەن ىنتىماعىمىزدى ودان ءارى كۇشەيتە تۇسەدى. ەكىنشىدەن, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەت ءتىلىن جەتىك يگەرۋىنە ىقپال ەتپەك. ۇشىنشىدەن, ەڭ ماڭىزدىسى لاتىن ءالىپبيى – قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە جاڭعىرتۋعا جاعداي جاسايدى دەپ بىلەمىن. ءوز ەلىمنىڭ پاتريوتى, جوعارى ساناتتى ۇستاز رەتىندە لاتىن الىپبيىنە ءوتۋ – زامان تالابى دەپ بىلەمىن. بۇل ءوز كەزەگىندە حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن سۋبەكتىلىگىن نىعايتادى. ءبىز تالاي قيىندىقتاردى جەڭگەن دارا دا دانا حالىقپىز! بۇل جولى دا الىنبايتىن قامال جوق. ىسكە ءسات!
ميربول ءادايالى, مۇعالىم, «نۇر وتان» پارتياسى «قوشانكول» باستاۋىش ۇيىمىنىڭ توراعاسى, قوعامدىق كەڭەس مۇشەسى بقو, كازتالوۆ اۋدانى