• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 28 قىركۇيەك, 2017

وركەنيەتتىك تاڭداۋ ءورىسى

341 رەت
كورسەتىلدى

ۇلتىمىزدىڭ لاتىن ءارىپتاڭبالى جا­ڭا ءالىپبيىنىڭ جاسالۋى – رۋحاني جاڭ­عى­رۋ­دىڭ باستى تەمىرقا­زىعى. ۇلتتىق سانا­نىڭ كەمەلدەنۋى مەن ءبىلىم كوكجيەگىنىڭ كەڭەيۋى. لاتىن ءالىپبيى ارقىلى الاشتىڭ انا ءتىلىن التى قۇرلىققا تانىتۋعا بەتبۇرىس جاساپ وتىرمىز. ساياسي ماڭىزى بار تاريحي ساتكە كۋا بولۋ باقىتى بۇيىرعان ازامات رەتىندە مەن وسىعان قۋانامىن. 

لاتىنعا ورالۋ, ءالىپبيدى جا­ڭارتۋ – ۇلتتىق ماسەلە. ساياسي-مادەني, لينگۆيستيكالىق, الەۋ­مەتتىك, ەكونوميكالىق, تاعى باسقا تۇستارى بار لاتىن الىپ­بيىنە كوشۋ تۋرالى ەلبا­سى­نىڭ شەشىمىن جوعارى باعالاي­مىز, قولداپ قۋاتتايمىز. بولا­شاقتىڭ تۇتقاسى – ۇرپاقتىڭ ماق­تانىشىنا اينالار بۇل قا­دام جاڭا ومىرگە باستار باسپالداق. قا­زاق ەلىنىڭ ءبىلىم, عى­لىم سالا­سىنداعى ۇلتتىق ۇستا­نىمى, ومىر­لىك قولتاڭباسى. 

ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ 2006 جى­لى قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ ءحىى سەسسياسىندا: «لاتىن ءالىپبيىن قارايتىن كەز كەلدى. قالاي بولعاندا دا, لاتىن ءالىپبيى بۇگىندە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق سالالاردا باسىمدىققا يە بولىپ وتىر. ما­مان­دار وسى ماسەلەنى زەرت­تەپ, ناقتى ۇسى­نىس­­تارىن جاساۋى ءتيىس», – دەگەن بولاتىن. وسى تۇجىرىمنان-اق لاتىن الىپ­بيىنە كوشۋ ماسەلەسى تاۋ­ەل­سىزدىك العان ساتتەن بەرى كو­كەي­كەستى بولعانىن ايقىن اڭعا­رامىز. 

ن.ءا.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقا­لا­سىن­دا وزەكتى تاپسىرمالار بەردى, باعىت ايقىندالدى. قازاق حالقىنىڭ رۋحاني قۇندى­لىق­تارىن دارىپتەپ ناسيحاتتاۋ, ونى تۇگەندەپ سارالاۋ, زامان تالابىن ەسكەرە وتى­رىپ دامى­تۋعا ارنالعان كەلە­لى ويلاردى بۇگىنگى كۇنى قازاق ەلى بوي­تۇمار تۇتىنادى.ۇل­تىن سۇيگەن ەلباسىنىڭ بۇل ماقا­لاسى سا­ناعا سىلكىنىس سىيلاپ, ويعا تاع­دىر­شەشتى قوزعاۋ سالدى. حالىق لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن ۇلتتىق ءالىپبيىمىزدىڭ جاسالۋىن ۇلى جاڭالىق دەپ قا­بىلدادى. ۇسىنىلعان ءالىپبيدىڭ قىزۋ تالقىعا سالىنۋى دا حا­لىقتىڭ بولاشاققا بەيجاي قاراي المايتىنىن كورسەتتى. بۇل – سۇيسىنەرلىك ءىس.

جاڭا ءالىپبي – تۇركى تiلدەس حالىقتاردىڭ تاريحي مۇراجايىن ورتاق مادەني مۇراعا اينالدىرا وتىرىپ, كەدەرگىسىز تۋرا جولمەن الەمدiك اقپاراتتىق كەڭiستiككە ەنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن نەگىزگى قۇرال. ۇلتتى, مەملەكەتتى بىرىك­تى­رەتىن الىپ كۇش.

جاڭا الىپبيگە ءوتۋ – وركە­نيەتتىك تاڭداۋ. تۇركى تىلدەس ەل­دەردى جاقىنداستىراتىن ما­ڭىزدى شەشىم. لاتىن گرافيكاسىنا ءوتۋ دەگەنىمىز قازاق ءتىلىن تاڭبالاۋ. لاتىن ءالىپبيى قول­­دا­نىسقا ەنسە ءتىل وزگەرىسكە ۇشى­رايدى دەگەن جاڭساق پىكىر – اڭعال­دىق. ۇلتتىق دامۋدىڭ ۇلاعات­تى ۇلگىسى سانالاتىن بۇل رەفورما سانانى جاڭعىر­تۋ عانا ەمەس, بىلىمدىلىككە ۇمتى­لۋ. ۇلت تاريحىنداعى ۇلى بەلەستە بىرلىك تانىتىپ, قازاق حالقىنىڭ كەمەڭگەر ۇلت ەكەنىن كورسەتۋ بارىمىزگە اسقاق مارتەبە. بابالار باتاسى دارىعان, اتا اما­ناتىن ارقالاعان كەلەسى ۇرپاق­­قا قاجىماس, تاۋسىلماس قا­زىنا سىي­لاعانىمىز اعا ۇرپاققا ابىروي. ول قازىنا – لاتىن ءالىپبيى. 

بۇل ىستە كۇدىككە بوي الدىر­ماي, شۋاقتى ۇمىتكە ورىن بەرگەنىمىز ءجون. انا تiلiمiز – بiزدiڭ رۋحاني تۇپقازىعىمىز. تiلiمiزدiڭ حالىقارالىق دەڭگەي­دە بيiك مارتەبەگە يە بولۋى – ەلi­مiزدiڭ ءوسىپ-وركەندەۋى. لاتىن الiپ­بيiنە اۋىسا وتىرىپ قازاق ءوز رۋحانياتىنىڭ تiزگiنiن ءوزi ۇس­تايدى. بۇل باعاسى جوق, تەڭدەسسىز قۇدىرەت. بiر ءالiپبي, بiر تiل. اڭساعان ارمان قول سوزىم جەردە. 

كەلىسىم ءتۇبى كەلەلى ءىس ەكەنىن ەسكەرسەك, ۇلتتىق ورتاق مۇددەدە بىرىگۋىمىز شارت. ەلباسى ۇسىنعان بۇل شەشىم ءبىز ءۇشىن تاعدىرلى بەتبۇرىس. قازاق حالقى پرە­زيدەنتتىڭ كورەگەندىگىنە ساي بولىپ, ءىس-ارەكەتىن شيراتىپ, ءۇمىت ارتقان جاستار بىلىمپازدىققا ىسكەرلىكپەن ۇمتىلىپ, بۇگىننەن باستاپ لاتىن ءالىپبيىن يگەرۋگە كىرىسۋى ابزال. ەرتەڭگى كۇنى جاڭا ءالىپبي رەسمي قابىلدانعاندا بار قازاق لاتىن ءالىپبيىن قولدانىسقا ەنگىزۋگە ساقاداي ساي بولۋى كەرەك. بۇل جاۋاپكەرشىلىك ءبىز ءۇشىن ازاماتتىق پارىز.

وڭالباي اياشەۆ,  وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور

سوڭعى جاڭالىقتار