• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 25 قىركۇيەك, 2017

الەمدىك قوعامداستىق مويىنداعان قازاق ەلى

1084 رەت
كورسەتىلدى

جاھاندىق ماسەلەلەرگە قاتىستى قازاقستان ساياساتى تورتكۇل دۇنيەنىڭ جوعارى باعاسىن يەلەنىپ كەلەدى. كۇنى كەشە اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ قازاق­ستان مەن پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ۇلكەن ريزاشىلىعىن بىل­دىرگەنىنە كۋا بولدىق. 

رەكس تيل­لەر­سون­نىڭ ءسوزى كەزدەيسوق ەمەس ءھام قازاق­ستان­نىڭ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنان باس تارتۋى جونىندە كەل­تىرگەن ونىڭ دەرەك­تەرىنىڭ ىرگەتاسى بەرىك. كەيىنگى جىل­دارى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى حالىقارالىق قو­عام­داستىقتى الاڭداتا باستادى. مامان­داردىڭ پىكىرىنشە, الەم ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ, يادرولىق اي­قاستىڭ الدىندا تۇر.  كەيىنگى جارتى جىلدا بايقا­عان­ى­مىز­داي, اقش پەن كحدر اراسىنداعى ءسوز قاق­تىعىسى كەڭ تارالىپ, بىتىمگە كەلمەي­تىن­دەي دەڭگەيگە جەتتى. ەكى تاراپ تا كەرى شە­گىنەيىن دەپ وتىرعانى جوق. وسىنداي جاعدايدا بەيبىت كەلىس­سوزدەر زور ماڭىز­عا يە بولادى. سون­دىقتان وسى ماسە­لەنى تالقىلاۋ جو­نىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى ارا­سىندا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ شا­قى­رىلىمى بولدى. 

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ سوزىنەن ەكى جاعداي انىق بايقالادى. اۋەلى حالىقارالىق قوعامداستىق ن.نازارباەۆ باستاعان قازاقستاننىڭ ارە­كەتتەرىن شىنىندا جوعارى باعا­لايدى. يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, بەيتاراپ جانە بەيبىت سايا­سات ۇستانۋدىڭ ماڭىزى زور. ەكىن­شىدەن, اقش باستاعان الەم ەلدەرى قازاقستاننىڭ انتيادرولىق قوزعا­لىستى دامىتۋ جانە كەڭەيتۋ جو­نىن­دەگى تاجىريبەسىن حالىقارالىق دەڭ­­گەيدە قابىلداۋعا ءازىر ەكەنىن كورسە­تەدى. 

ياعني, ن.نازارباەۆتىڭ ان­تي­يادرولىق قوزعالىسقا قاتىستى بۇكىل باستامالارى الپاۋىت ەلدەر تارا­پىنان وڭ باعالاندى. ەل­باسى توق­سا­نىنشى جىلداردىڭ ورتا­سىندا كوتەرگەن ماسەلە جوعارى دەڭگەي­دەگى تۇ­سى­نىستىك پەن قولداۋعا يە بولدى. پرە­زي­دەنتىمىز بۇكىل الەمدە يادرولىق قا­رۋسىز ايماق قۇرۋ باعىتىن ۇسىنادى.

 قازاقستاننىڭ ءوز ەركىمەن قۋاتتى ياد­رولىق قارۋ ارسەنالىنان باس تارت­قانى بەلگىلى. الەمدە العاش بولىپ سەمەيدەگى ياد­رولىق سىناق پوليگونىن جاپتى. ال 2006 جىلعى تامىزدا سەمەيدە قول قو­يىلعان ورتالىق ازيادا يادرولىق قا­رۋسىز ايماق قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىم قا­زاقستان باسشىسىنىڭ جاپپاي قى­رىپ-جويۋ قارۋىنان باس تارتۋداعى تەڭ­دەسسىز ەرلىگىن كورسەتەدى. سول كەزدە ور­تالىق ازيا تاعى ءبىر مارتە الەم ەل­دەرىنىڭ نازارىن يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ماسەلەسىنە اۋدارعان بولاتىن. 

ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار قۇرعان ن.نازارباەۆتىڭ انتيادرولىق قوزعالىسى حالىقارالىق دەڭگەيگە شىقتى. وسىلايشا, قازاقستان يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, بەي­بىت الەم قۇرۋداعى ساياسي ەرىك-جىگەر­دىڭ ناعىز ۇلگىسىن كورسەتتى.  سوندىقتان ر.تيلەرسوننىڭ ن.نازارباەۆ­­­تىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعا­­لاۋى كەز­­دەيسوق ەمەس. ەلباسىمىز الەم ەلدەرى اراسىندا سارابدال ساياساتكەرگە اينا­لىپ, ديپلوماتيالىق جا­نە دوستىق ارە­­­كەتتەر ارقىلى قالىپ­تاساتىن بەيبىت الەم قۇرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارا باس­تا­دى.  وسى ورايدا, ن.نازارباەۆتىڭ بەي­­بىت­­شىلىك جونىندەگى نوبەل سىيلى­عىنا بىر­نەشە رەت, ءتىپتى امەريكالىق كون­گرەسمەن­دەر تاراپىنان ۇسىنىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. 

رۋسلان ءىزىموۆ, ساياساتتانۋشى

سوڭعى جاڭالىقتار