وقىرمان حاتى
اۋدان جاستارى قولعابىس ەتتى
«جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ «ارداگەرلەردى ارداقتايىق» جوباسى ماڭعىستاۋ اۋدانىندا دا ءساتتى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. جاسوتاندىق جاستار تەك شەتپە سەلوسىندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, قىزان, ۇشتاعان, جىڭعىلدى اۋىلدارىندا دا بەلسەندىلىك تانىتۋدا. وسىنداي يگى ءىس شەتپەلىك تىل ارداگەرى, جالعىزباستى سپانعالي بايدۋللاەۆتىڭ ۇيىندە جالعاسىن تاپتى. شارانىڭ ماقساتى –كەلەر ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە كورسەتكەن ارداگەرلەردى قۇرمەتتەپ, ولاردىڭ ەرلىكتەرىن دارىپتەۋ بولدى. اتالمىش شاراعا قاتىسقان شەتپەدەگى الشىن مەڭداليەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ بەلسەندى جاسوتاندىقتارى مەن ەرىكتىلەر توبى سپانعالي اتانىڭ ۇيىنە بارىپ, ىرگەلى ءىس تىندىرىپ قايتتى. جاستار سپانعالي اقساقالدىڭ ءۇي-جايىن, قورالارىن تازارتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا جاستار ارداگەرمەن سۇحبات جۇرگىزىپ, كوڭىلىن كوتەرۋ ءۇشىن كونتسەرتتىك باعدارلامالار ۇيىمداستىردى. ءان ايتىپ, كۇي شەرتىپ, قىزدار مىڭ بۇرالىپ بيلەپ بەردى. ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان ەلىمىزدىڭ بارلىق جاستارىن يگى ءىستىڭ باسىندا ءجۇرىپ, قاريالارعا قۇرمەت تانىتۋدا بەلسەندى بولۋعا شاقىرامىز.
اللابەرگەن قونارباەۆ, جاستار قاناتىنىڭ توراعاسى
ماڭعىستاۋ وبلىسى, ماڭعىستاۋ اۋدانى
بالاباقشادا بارلىق جاعداي بار
وسىدان ءبىراز بۇرىن اقمولا وبلىسىنىڭ بۋراباي اۋدانىندا 125 ورىندىق بالاباقشا اشىلىپ, ەل كۇتكەن يگى شارا جۇزەگە اسقان بولاتىن. بۇل «بالاپان» اتتى جارتى عاسىرعا جۋىق بۇرىن سالىنعان عيماراتقا وتكەن جىلى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, بالاباقشا رەتىندە قايتا جاساقتالدى. مەكەمە باسشىسىنىڭ ايتۋى بويىنشا, جوبانىڭ قۇنى 70 ميلليون تەڭگەنى قۇراسا, ونىڭ 60 ميلليون تەڭگەسى «دامۋ» كəسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى ارقىلى بولىنگەن. «قازىرگى زامانعا ساي جابدىقتالعان بالاباقشادا بالالاردىڭ مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەن تəربيە الۋىنا بارلىق جاعداي جاسالىنعان. وسى ماقساتتا 30 ميلليون تەڭگەنىڭ قۇرال-جابدىقتارى ساتىپ الىنىپ, ورناتىلدى. نىساندا 4 ويىن الاڭى, 4 جاتىن بولمە, 4 سانيتارلىق جەلى, سپورت جəنە مۋزىكا زالدارى بار. ۇستىمىزدەگى جىلى عيماراتتىڭ كارىز, سۋ جəنە جىلۋ جۇيەلەرىن جاڭارتۋ كوزدەلىپ وتىر», دەي كەلە مەكەمە باسشىسى, اۋىل تۇرعىندارى اتىنان قامقورلىق كورسەتكەن ەل ازاماتتارىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
اسلان وسپانوۆ
اقمولا وبلىسى
قاراۋسىز قالعان اقىن زيراتى
«وسىنداي جايسىز حاباردى ەستىپ, وندا ارنايى باردىم. كۇرە جولدان كەسەنەگە اپاراتىن جول شۇرق تەسىك, ەكى جيەگىن بەلۋاردان ءشوپ باسىپ, مولانىڭ يەسىز ەكەنىن ءاپ دەگەننەن كورسەتتى. جەتە بەرىستەگى كوپىردەن كوكتەمدە سۋ اسىپ كەتسە كەرەك, ءب ۇلىنىپ قالعان. كەسەنە قورشاۋىنان ءسال ءارى الدەكىم شلاگباۋم قويىپتى. ونىسى ءبىر جاعىنا قيسايىپ, وسى ماڭنىڭ سيقىن الىپ تۇر. قورشاۋ ىشىندەگى جاعداي دا تۇپ-تۋرا جول ۇستىندەگىدەي. سوناۋ جىلدارى مولا الدىنا گۇل وتىرعىزاتىن استاۋلار قويىلعانىن بىلەتىنبىز. ولاردىڭ دا سىنعانى سىنىپ, سىنباعانىنىڭ بوياۋى وڭىپ سۇرىقسىزدانىپتى. مۇندا دا ءشوپ بەلۋاردان. نەشە جىل شالعى تيمەگەنى انىق. وبلىس باسشىلارى ات باسىن بۇرماعانى وسىدان-اق كورىندى. كوڭىلىمىز ءتۇسىپ, سارا اپامىزدىڭ ارۋاعىنا ارناپ قۇران وقىدىق. ءبىزدىڭ قولدان كەلەر وسى عانا عوي.
قادىرجان مۇساعۇلوۆ
الماتى
مالاي ەلىنىڭ ماتاسى وسى جاسقا دەيىن ءتۇرلى سىيلىقتار دا, سالەمدەمەلەر دە الىپ ءجۇرمىن. بارلىعى دا شىن كوڭىلدەن بەرىلگەن تۋىستاردىڭ, دوستاردىڭ ۇسىنعان نارسەلەرى بولعاننان كەيىن كوپ ءمان بەرمەيدى ەكەنمىن. بيىل عانا مالايزيادان داريانىڭ بەرىپ جىبەرگەن كويلەكتىك ماتاسى كوزگە ەرەكشە ىستىق كورىندى. ءسال شەگىنىس جاسايتىن بولسام, داريا – قىزىم ايىمزادانىڭ قۇربىسى, جۇمىستاسى. داريا ءوزىنىڭ جىگەرلىلىگى, ىزدەنىمپازدىعى ارقاسىندا استاناداعى قازاق راديوسىندا 2 جىل قىزمەت اتقاردى. وتە باۋىرمال, قايىرىمدى. بىردە قىزىم حابارلاسىپ, «اپا, دارياعا جەتىسايدان ابزال دەگەن جىگىت قۇدا تۇسكەلى جاتىر. كۇزدە جۇمىس بابىمەن مالايزياعا كەتەدى, سول جاقتا ەلشىلىكتە ىستەيدى», دەدى. بۇگىندە ابزال مەن داريا سول جاقتا تۇرىپ جاتىر. كىشكەنتايلى بولعان, اتا-انالارى دا بارىپ تۇرادى. جاقىندا ەلگە كەلگەن قىزىمنان داريا سالەمدەمەگە مالاي ەلىنىڭ كويلەكتىك ماتاسىن بەرىپ جىبەرىپتى. بىرەۋلەرگە جاي ماتا بولۋى مۇمكىن, مەن ءۇشىن سالت-ءداستۇردى بويىنا سىڭىرگەن قاراپايىم قازاق قىزىنىڭ ەلگە دەگەن ساعىنىشى, ۇلتتى ۇيىستىرار تاربيەسى جاتقانداي. قازاقتا «سىيعا – سىي, سىراعا – بال» – دەگەن ناقىل ءسوز بار. ازىرگە ابزال مەن دارياعا, كىشكەنتاي تياراعا ەلىمىزدىڭ باس گازەتى ارقىلى ىستىق سالەمىمدى جولداپ, ءىسساپارلارىڭ ءساتتى اياقتالىپ, تۋعان جەرگە امان-ەسەن ورالىڭدار دەگەن تىلەكتەمىن.
گۇلجان توقمۋرزينا, مۇعالىم اتىراۋ وبلىسى, قىزىلقوعا اۋدانى, قاراباۋ اۋىلى
ليمونىمىز ءونىم بەرسە ەكەن ەكى جىل بۇرىن تۇركىستان قالاسىنا قاراستى ياسسى اۋىلدىق وكرۋگiندەگى «قانجiگiت» شارۋا قوجالىعىنىڭ جىلىجايىندا ليمون تالشىعى وتىرعىزىلىپتى دەگەن حاباردى ەستىپ ەلەڭ ەتە قالعانبىز. 2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەگiلگەن تسيترۋستى كوشەتتەر وسى جىلدىڭ كۇزىندە ءونiم بەرەدi ەكەن. وسىنداي جاڭالىقپەن بولىسكەن «قانجiگiت» شق اگرونومى ب.مومىنوۆ «ليمون 40-60 جىل جاسايتىن وسىمدىك. العاشقى جەمiسiن 2 نەمەسە 3 جىلدا بەرەدi. ويتكەنi بۇل باياۋ وسەدى. سوندىقتان ليمون وسىرۋدە اسقان شىدامدىلىق قاجەت. كەيدە وسىنداي كۇتىممەن بانان, كيۆي سياقتى تروپيكالىق جەمiستەردi دە جۇرەكسىنبەي جىلىجايلاردا وسiرۋگە بولاتىن سياقتى», دەپ جاڭاشىل ويلارىن جەتكىزگەن بولاتىن. ب.مومىنوۆ ليمون كوشەتتەرiنە كۇتiم جاساۋدى جاقسى مەڭگەرگەن. ارنايى كۋرستان ءدارiس العان اگرونوم 3 گەكتار جەرگە ەگىلگەن ليمون اعاشىنان الداعى ۋاقىتتا مول ءونiم الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتادى. ايتا كەتەرلىگى, «قانجiگiت» شق جىلىجاي كاسىبىن باستاعانىنا بەس جىلدان اسقان. 3 گەكتار جەرگە قىزاناق پەن قيار ەگىپ وتىرعان شارۋا قوجالىق وكىلىنىڭ ايتۋىنشا جىلىجاي اۋماعىن كەڭەيتiپ, ءونiم تۇرلەرiن كوبەيتپەك نيەتتە. بۇگiندە مۇندا 30-عا جۋىق اۋىل تۇرعىندارى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر.
امان بولسىن
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى