• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەكسپو-2017 01 قىركۇيەك, 2017

ايەلدەر بولاشاقتىڭ ەنەرگياسىن قولدايدى

450 رەت
كورسەتىلدى

استانادا «ايەلدەر بولاشاقتىڭ ەنەرگياسىن قولدايدى» اتتى حالىقارالىق فورۋم ءوز جۇمىسىن باستادى. فورۋمدا تازا ەنەرگەتيكاعا كوشۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى, سونداي-اق مەملەكەتتىڭ, بيزنەستىڭ جانە ازاماتتىق قوعامنىڭ ءتيىمدى سەرىكتەستىگى نەگىزىندە بالامالى ەنەرگەتيكا مەن جاسىل ەكونوميكا سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى ىلگەرىلەتۋ ىسىندە ايەلدەردىڭ اتقاراتىن ءرولى مەن ۇلەسى تالقىلاندى.

شاراعا مەملەكەتتىك حاتشى, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەل­دەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دە­موگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ءتورايىمى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا قاتىس­تى. اشىلۋ سالتاناتىندا مەملە­كەت­تىك حاتشى ارۋلاردىڭ «جاسىل ەنەرگيا» وندىرۋدەگى رولىنە توق­تالدى.  «وسى كولەمدى شارانى تالانتتى ونەرتاپقىش يلون ماسكتىڭ ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز الەمنىڭ ەنەرگيانى قولدانۋىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋىمىز كەرەك» دەگەن سوزىمەن باستاعىم كەلىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا ادامزات 4.0 يندۋسترياسىنىڭ ترانسفورماتسيالىق كەزەڭىنە اياق باستى. تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيا مەن تسيفرلىق ونىمدەردىڭ دامىعاندىعىنان, الەمدە قۇ­رى­لىمدىق وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. ولار «جاسىل» ەكونوميكانى جاھاندىق دەڭگەيدە تۇبىرىمەن وز­گەرتەدى», دەدى گ.ابدىقالىقوۆا.

مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, «جاسىل» ەنەرگيانىڭ دامۋىنا اسەر ەتىپ وتىرعان الەمدىك بەس ءۇردىس بار. اۋەلى, ەنەرگيانى جيناۋ مەن ونىڭ قۇنىنىڭ ءوسۋى. ەكىنشى, قارجىلاي قول­داۋدى اشىق تۇردە جۇرگىزۋ. كەلە­سى باعىت اتالعان سالانى دامى­تۋعا ارنالعان ساياسي باستامالار. كليمات وزگەرۋىنە قاتىستى تۋىندايتىن اپاتتاردىڭ الدىن الۋ – ءتورتىنشى ماسەلە. سوڭعىسى – دامۋشى ەلدەردەگى ەنەرگياعا دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ ارتۋى. 

سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك حات­شى كەلەشەكتە ەنەرگەتيكاعا دەگەن سۇرانىستىڭ وزگەرۋىنە توق­تالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2050 جىلعا قاراي الەمدە «جاسىل» ەنەر­گيا كوزدەرىنە دەگەن سۇ­را­نىس ۇلعايادى. سوندىقتان, ونى وندى­رەتىن قۇرىلعىلاردىڭ باعاسى ارزاندايدى.

«تاياۋدا ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى «فورسايت-2050» جاڭا الەم ەنەرگياسى جانە قازاقستاننىڭ سونداعى ورنى» دەپ اتالاتىن زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, 139 ەلدەن جينالعان 6 ميلليونعا جۋىق دەرەك تالداندى. وندا 2050 جىلعا قاراي ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىس 3 پايىزعا ازاياتىنى ايتىلعان. كومىر تۇتىنۋ كولەمى 2 ەسەگە دەيىن ازايادى. ال مۇنايعا قاجەتتىلىك كۇنىنە 95 ميلليون باررەلگە دەيىن جەتەدى», دەدى گ.ابدىقالىقوۆا.

جيىندا ءسوز العان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراح­مانوۆ نازىك جاندىلاردى ەنەرگەتيكا سالاسىندا بەلسەندى بولۋعا شا­قىردى. ونىڭ پىكىرىنشە, ارۋ­لار­دىڭ «جاسىل ەنەرگياعا» ارالاسۋى ولاردىڭ ءتيىمدى بيزنەس-مودەل قۇرۋىنا جاعداي جاسايدى. مينيستر كەيبىر دامۋشى ەلدەردىڭ «جاسىل» ەنەرگيا كوزدەرىنە وتۋىنە قارجى تاپشى بولاتىنىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىردىڭ وزىندە 3 ميللياردقا جۋىق ادام ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيانى پايدالانبايدى ەكەن. سولاردىڭ كوبى – نازىك جاندى ادامدار. 

«اۋىلدىق جەرلەردە ايەل­دەر­دىڭ تۇتىنۋعا قاجەتتى ەنەر­گياعا وڭاي قول جەتكىزۋىنە جاع­داي جاسالۋى ءتيىس. بۇل سالاعا نا­زىك جاندىلاردىڭ قاتىسۋى بۇكىل دەڭگەيدە ءجۇرۋى كەرەك. ءبىز ادام­زات­تىڭ جارتىسىن قۇرايتىن ايەل زاتى بەلسەندى ارەكەت ەتەتىن ەنەر­گەتيكالىق رەۆوليۋتسيا جاساۋىمىز قاجەت. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ گەندەرلىك تەپە-تەڭ­دىكتى, ساياساتتا, ەكونوميكادا جانە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستە ايەلدەر مەن ەرلەر اراسىنداعى تەڭدىكتى تولىق قولدايدى. بۇگىنگى فورۋم ارۋلاردىڭ بارشا قيىندىقتى جەڭىپ, بالامالى ەنەرگيا كوزىنە قولجەتىمدى بولۋىنا مۇمكىندىك جاساپ وتىر. الەم بويىنشا ايەلدەر وسى قوزعالىستىڭ ال­دىڭ­عى قاتارىندا ءجۇر», دەدى ق.ءابدى­راحمانوۆ. 

سونىمەن قاتار, شارا اياسىندا مەملەكەتتىك حاتشى شە­تەل­دىك رەسمي دەلەگاتسيالار مەن حالىقارالىق ۇيىمدار باسشىلارىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, «جاسىل» ەكونوميكاداعى جانە بالامالى ەنەرگەتيكاداعى ايەل­دەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەي­تۋ سالاسىنداعى قارىم-قاتى­ناستى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى.

فورۋم جۇمىسىنا الەمنىڭ 25 ەلىنەن 300-دەن استام دەلەگات كەلدى. ولاردىڭ اراسىندا رە­سەي فەدەرالدى جينالىسى فەدە­راتسيا كەڭەسى ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى گالينا كارەلوۆا, بەلارۋس پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ناتاليا كوچانوۆا, جاھاندىق ايەلدەر ءسامميتىنىڭ پرەزيدەنتى يرەن ناتيۆيداد, ونەرتاپقىش جا­نە كاسىپكەر ايەلدەردىڭ دۇنيە­جۇ­زى­لىك قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزي­دەنتى مي-يونگ-حان سەكىلدى بىرقا­تار تانىمال تۇلعالار بار.  ءىس-شارا قورىتىندىسى بو­يىن­شا, الەمدىك قوعامداستىقتى قور­شاعان ورتاعا قىسىمدى تو­مەن­دەتۋگە, كليماتتىق وزگەرىس جانە تابيعات رەسۋرستارىنىڭ ازايۋىن باسەڭدەتۋ جونىندەگى حالىق­ارالىق قاعيدالاردى ساق­تاۋ­عا شاقىرعان, «جاسىل» ەكو­نو­ميكاعا كوشۋ ءىسىن جەدەلدەتىپ, حالىق­تىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن قارار قابىل­داندى.

جيىننان كەيىن ارنايى شا­قىرىلعان مەيماندار ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ پاۆيلوندارىن, استانا قالاسىنىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ, ۇلتتىق مۋزەيگە, «استانا وپەرا» تەاترىنا بارادى. 

اباي اسانكەلدى ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار