بۇگىن پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن قر ۇكىمەتىنىڭ وتىرىسىندا قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ «2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭنىڭ نەگىزگى پارامەترلەرىن تانىستىردى. بۇل تۋرالى primeminister.kz حابارلادى.
ءوز سوزىندە قارجى ءمينيسترى اتاپ وتكەندەي, جوبانىڭ نەگىزگى سيپاتتامالارى جاڭا بيۋدجەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنا جانە 2022 جىلعا دەيىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا سايكەس ايقىندالعان.
ماسەلەن, بولجامداردىڭ كەرىتارتپالىعىنا قاراماستان, بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەر قۇرىلىمى ساپالىق تۇرعىدان وزگەردى.
ب. سۇلتانوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, مۇناي ەمەستىك تۇسىمدەر كولەمى 2018 جىلى 5 271,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, بۇل بيىلعى جوسپاردان 19,3% ارتىق.
ءوسىمنىڭ نەگىزگى فاكتورلارى ەل ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋ, ىشكى جانە سىرتقى ماكروەكونوميكالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ جانە سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جاقسارتۋ بولدى.
بيۋدجەتكە مۇناي تۇسىمدەرىنىڭ كولەمى بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 1 901,3 ملرد تەڭگەگە تومەندەدى, ول مىنالار ەسەبىنەن:
كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن تومەندەتۋ, ۇلتتىق قوردان ماقساتتى ترانسفەرتتى تارتۋدان باس تارتۋ; مۇناي باعاسىن ءبىر باررەلى ءۇشىن 50-دەن 45 دولل. دەيىن تۇزەتۋ ناتيجەسىندە ەسا تۇسەتىن تۇسىمدەر كولەمىن ازايتۋ.سونىمەن قاتار مينيستر شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ جۇرگىزىلگەنىن ايتتى, بۇل تۇستا بيۋدجەت جوباسى ۇكىمەت الدىنا قويىلعان بارلىق مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى:
شىعىنداردىڭ الەۋمەتتىك باعىتتىلىعىن كۇشەيتۋ جانە بۇرىن قابىلدانعان بارلىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ارقىلى ادام كاپيتالىن دامىتۋ; ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ جانە تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ, اگرارلىق سەكتوردى, كولىك جانە لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ; مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ.ب. سۇلتانوۆ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىندارى 2018 جىلى 9 217,9 ملرد قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى, بۇل بيىلعى جوسپاردان 134,6 ملرد تەڭگەگە ارتىق.
«شىعىندار قۇرىلىمىندا باسىم بولىگىن نەمەسە 44,5% الەۋمەتتىك سەكتور شىعىندارى قۇرايدى, ولار بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 400 ملرد تەڭگەدەن استامعا ءوستى», — دەدى ب. سۇلتانوۆ.
ماسەلەن, ءوسىمنىڭ نەگىزگى قۇراۋىشى زەينەتاقى مەن بالا تۋعاندا تاعايىندالاتىن جاردەماقى كولەمىن ءوسىرۋ, ونىڭ ىشىندە ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ قۇرىلىمى مەن زەينەتاقى تاعايىنداۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى.
2018 جىلى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا 1,4 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان. بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا شىعىندار كولەمىن تومەندەتۋ ەكى نەگىزگى فاكتورمەن سەبەپتەلگەن:
باعدارلامانى قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن ۇلتتىق قوردىڭ ماقساتتى ترانسفەرىنەن مۇناي ەمەس كىرىستەرگە وزگەرتۋمەن; بيىلعى جانە كەلەسى جىلعى بيۋدجەت قاراجاتىن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورلار سۋبەكتىلەرىنىڭ يگەرۋ بولجامىمەن.«نۇرلى جول» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋعا 512,6 ملرد تەڭگە سوماسى كولەمىندەگى شىعىندار قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە 2018 جىلعا — 243,3 ملرد تەڭگە.
«نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىنا 208,8 ملرد تەڭگە باعىتتاۋ ۇسىنىلادى, ونىڭ ىشىندە 125,2 ملرد تەڭگەسى - 2018 جىلعا.
اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2018 جىلعا قارجى قىزمەتتەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ (سۋبسيديالار), سۋ شارۋاشىلىعى مەن ۆەتەريناريانى دامىتۋ, فيتوسانيتارلىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ شارالارىنا 195 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋعا 232,9 ملرد تەڭگە سوماسى كولەمىندەگى شىعىندار قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە 2018 جىلعا - 76,1 ملرد تەڭگە.
2018 جىلى كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا 292,6 ملرد تەڭگە باعىتتالادى.
مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا جانە ىشكى تۇراقتىلىقتى قولداۋعا جۇمسالاتىن شىعىندار 2018 جىلى 1 088,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.
ب. سۇلتانوۆ اتاپ وتكەندەي, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعى ءجىو قاتىستى 2018 جىلى 1,1%-دان 2019-2020 جىلدارى 1,0% دەيىن تومەندەتىلدى, بۇل مەملەكەتتىك قارىز كولەمىن ورتاشا دەڭگەيدە ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
زاڭ جوباسىن ۇكىمەت مۇشەلەرى قولدادى. زاڭ جوباسى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ۇسىنىلادى.