• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
17 تامىز, 2017

تاۋەلسىزدىك دەگەنىمىز – ماڭگىلىك كۇرەس

780 رەت
كورسەتىلدى

كەشكىلىك اللەيادا سەرۋەندەيتىن وسى ءبىر كىشىپەيىل, مادەنيەتتى كىسىنى ءجيى كورىپ قالامىن. العاشىندا باس يزەسىپ قانا جۇردىك. بىرتە-بىرتە ءتىل قاتىسىپ, تروتۋاردىڭ جيەگىندەگى ساكىگە تىزە بۇگىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇراتىن بولدىق.

ول كىسىنىڭ ويلارى كوبىنە-كوپ كوكە­يىمە قونا كەتەدى. ايتالىق, انەۋ­كۇنگى ءبىر ءسوزى: «ۇلتىڭا جاساعان ەكىجۇزدىلىك جاقىنىڭا جاساعان ەكىجۇزدىلىكتەن ءجۇز ەسە اۋىر كۇنا. اناۋ ءبىر قارياعا قاراڭىزشى... كەمپىرىنىڭ قاسىندا كەڭك-كەڭك ك ۇلىپ, باسىن شالقايتىپ وتىر عوي. انە, سول قارياعا ۇلت تۋرالى, ءتىل تۋرالى, ءدىن تۋرالى ايتساڭىز, قوشتاي كەتەدى. كەيدە ءتىپتى, سۋىرىلىپ سويلەپ, ءتىل باسقارماسىن سوگە جونەلەتىنىن قايتەرسىز. ال سودان سوڭ ءوزى... جانىنا جۇگىرىپ كەلىپ, ەتەگىنەن تارت­قىلاي باستاعان كىشكەنتاي نەمەرەسىنە قاراپ: «سىنوچەك, پودوجدي. تى جە ۆيديش, چتو دەدۋشكا رازگوۆاريۆاەت», دەپ ەسكەرتۋ جاسايدى. بۇل... بۇل دەگەنىڭىز سوراقىلىق قوي!»

كەلىسپەي كورىڭىز. اينا-قاتەسىز شىندىق. تاعى بىردە... تاعى بىردە دەيمىن-اۋ, تاياۋدا عانا: «ۇلتتىق كود ءبىر عانا تسيفردان تۇراتىن بولسا, ول – ءتىل, – دەدى. – سەبەبى, ۇلتتىڭ ءتىلىن بىلگەن ادام عانا ونىڭ جان دۇنيەسىن اشا الادى. كەلىسەسىز بە؟» مەن ارينە, باسىمدى شۇلعيمىن. ويت­كەنى, ونىڭ ايتىپ تۇرعانى – اقيقات. دەگەنمەن...  «ال ەگەر بىرنەشە تسيفردان تۇراتىن بولسا شە؟» دەيمىن.

«وندا ۇلتتىق ونەر, سالت-ءداستۇر دەپ, تاعىسىن-تاعى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. بىراق, ۇلتتىڭ جانىن ءتىلىن ۇق­قاندا عانا تۇسىنەسىڭ», دەيدى ول. مىنە, وسى كىسىمەن كەشە تاعى دا جولىعىپ قالدىم. بۇل جولى, نەگە ەكەنى, ءبىرتۇرلى جالتاقتاپ, مەنىڭ كوزىمە تۋرا قاراي الماي, جانارىن الىپ قاشا بەرگەندەي كورىندى.

«مەن... مەن ءبىر نارسەنى انىق ءتۇسىن­دىم, – دەيدى تەرەڭ كۇرسىنىپ. – تاۋەلسىزدىك دەگەنىمىز – ماڭگىلىك كۇرەس ەكەن! بىلەسىز بە, نەمەرەمنىڭ ءتىلى ورىسشا شىعىپتى. ءتىپتى, سونى ءوزىم دە باي­قاماي قالدىم. وسىدان ءبىراز كۇن بۇرىن ساياباققا ەرتىپ بارىپ ەم. ءبىر كەزدە الگى باتۋتقا قاراي تۇرا ۇمتىلىپ: «اتاشكا, پوشلي بىسترەە!» دەپ سۇيرەي جونەلمەسى بار ما مەنى.

اۋزىم اشىلدى دا قالدى. ء«اي, بۇنىڭ ءتىلى قالاي-قالاي شىققان-ەي؟!» دەيمىن اڭ-تاڭ بولىپ. سودان كەپ اكە-شەشەسىنە شۇيلىگەيىن. ولار بولسا, ازار دا بەزەر بوپ: «جوق, ءبىز ۇيدە قازاقشا عانا سويلەيمىز», دەيدى. سونسوڭ اندا-ساندا بالاباقشادان الىپ كەتەتىن ناعاشى اپاسىنا تەلەفون سوعايىن. و كىسى دە: «مەنىڭ بالامەن ورىسشا سويلەسكەنىمدى قاشان كورىپ ەدىڭىز؟» دەپ رەنجيدى.

اۋ سوندا... بۇل بالاعا ءتىل ۇيرەتىپ جۇر­گەن كىم دەيمىن عوي. سويتسەم, كەلىن بالا بىردەڭەنى بىلەدى ەكەن. «كۇنى بويى «تي-جي» كورەدى بالاڭىز. مۇمكىن, سودان ۇيرەنگەن بولار», دەيدى.

ال «تي-جي» دەگەنىڭىز الگى كۇندىز-ءتۇنى مۋلتفيلم كورسەتەتىن تەلەارنا ەمەس پە.  مىنە, سول ءبىزدىڭ بالانى...» 

مەن وسى ساتتە شىداي الماي ونىڭ ءسوزىن ءبولىپ: «بۇل ءسىزدىڭ عانا پروبلەماڭىز ەمەس,» دەپ قالدىم. ول ماعان تاڭدانا قاراپ, قاباعىن ءتۇيدى. «راس ايتام, – دەدىم. – تاياۋدا عانا ءبىر جۋرناليست كەلىنشەكتىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىنان وقىدىم. ول دا: ء«بىزدىڭ بالالارىمىزعا بۇل كۇندە ءتىل ۇيرەتىپ, تاربيە بەرىپ جاتقان – كۇندىز-ءتۇنى ورىس تىلىندە مۋلتفيلم كورسەتەتىن ارنالار», دەپ جازادى.

 «سودان بەرى, – دەدى ول اڭگىمەسىن جالعاپ, – نەمەرەمە ءوزىم ءتىل ۇيرەتىپ ءجۇرمىن. ول ءبىر اۋىز ورىسشا ءسوز اي­تا قالسا, تابان استىندا قازاقشاعا ءتارجى­مالايمىن. كەيدە ءوزى دە سۇرايدى. مى­سا­لى, «چەلوۆەك پاۋك» دەگەندى قالاي ايتام؟» دەيدى. مەن وعان: «ور­مەكشى ادام» دەپ تۇسىندىرەمىن. ال كەيدە, اۋدارا الماي قالاتىن كەزدەرىم دە بولادى. ايتىڭىزشى, وسى مۋلتفيلمدەردى اۋدارۋعا بولا ما ءوزى؟..»

«بولادى عوي. بىراق, سول قاجەت پە ەكەن؟» دەيمىن قارسى ساۋال قويىپ.

«بىلمەيمىن. بىراق, مىنا بالالار ىلعي دا سونى كورەدى. باسقا ارناعا اۋىستىرساڭ, كوزىنەن جاس پارلاپ شىعا كەلەدى... قايتسەك ەكەن؟»

«بالاپان» ارناسى اشىلعاندا قۋانىپ ەك...»

«بىراق, ول از بولىپ تۇر عوي. الگى «تي-­جيمەن» سالىستىرعاندا ءبىزدىڭ ارنالار مۋلتفيلمگە مۇلدە كەندە. ءاي, بولماس... بولماس بۇلاي. تاۋەلسىزدىك دەگەنىمىز – ماڭگىلىك كۇرەس قوي, كۇرەس.» 

نۇرعالي وراز,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار