«دەنساۋلىق» باعدارلاماسى ەڭ الدىمەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتىپ, ولاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋدى كوزدەيدى.
ءۇش جىلعا جوسپارلانعان باعدارلامانىڭ باستى 7 باعىتى بار. ونىڭ ءبىرىنشىسى – قوعامدىق دەنساۋلىقتى قورعاۋ. بۇل باعىت بويىنشا مينيسترلىك ۇلت ساۋلىعىن نىعايتۋدى كوزدەيتىن قوعامدىق دەنساۋلىق قىزمەتىن قۇرعان. ەل وڭىرلەرىندە اشىلىپ جاتقان مۇنداي قىزمەت تۇرلەرى ءارتۇرلى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جولدارىن ىزدەستىرىپ, حالىققا نەعۇرلىم قولجەتىمدى ءارى ءتيىمدى تەتىكتەرىن قاراستىرادى. ونىڭ العاشقى لەگىندە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدى تۇراقتى ساقتاۋ, سىرقاتتاردى ەمدەۋ بارىسىندا زاماناۋي تاسىلدەردى قولدانۋ ماسەلەسى تۇر.
ل.اقتاەۆانىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, وسى جىلدىڭ العاشقى جەتى ايىندا 10 ينفەكتسيالىق اۋرۋ بويىنشا ەشقانداي دا ناۋقاس كورسەتكىشى تىركەلمەپتى. 27 جۇقپالى اۋرۋدىڭ تارالۋ دەڭگەيى تومەندەپ, سونىڭ ىشىندە قىزىلشا – 55 ەسە, تريحينەللەز – 20 ەسە, مەنينگوكتىق ينفەكتسيا 3,8 ەسەگە ازايعان. سوڭعى ون جىلدا ادامنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 6 جىلعا ۇزارسا, انا ءولىمى – 4 ەسەگە, ءسابيدىڭ شەتىنەۋى 1,6 ەسەگە قىسقارعان. قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى دا اۋىزدىقتالىپ, 20 پايىزعا تومەندەپتى. ۆيتسە-مينيستر ونكولوگيالىق اۋرۋلاردان ءولىم كورسەتكىشى ازايىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, بۇعان اۋرۋلاردى باستاپقى ساتىسىندا انىقتاۋ دا سەپتىگىن تيگىزگەنىن اتاپ ءوتتى. ەندى وسى سالاداعى ەمدەۋ تاسىلدەرىنە جاڭاشا مازمۇن بەرۋ, زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ءۇردىسى جالعاسىپ جاتىر. وسى ماقساتتا استاناداعى ۇلتتىق ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا عىلىمي ورتالىعىندا جاڭا ەمدەۋ جوبالارى ازىرلەنىپ جاتىر ەكەن. بۇل ادىستەردىڭ ءبارى سىرقاتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, عۇمىرىن ۇزارتۋعا ىقپال ەتەدى.
باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى – حالىققا مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك شەڭبەرىندەگى قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, جەدەل مەديتسينالىق جاردەمدى دامىتۋ, بارلىق دەنساۋلىق قىزمەتتەرىن بىرىكتىرەتىن ارنايى مەديتسينالىق كومەكتى دامىتۋ.
باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى نەگىزىندە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ساپانى قاوداعالايتىن بىرلەسكەن كوميسسيا قۇرىلعان. بىلتىر اتالعان كوميسسيا ەمدەۋ مەن دياگنوز قويۋدىڭ 281 كلينيكالىق حاتتاماسىن, 40 مەديتسينالىق تەحنولوگيانى, مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ 8 ستاندارتىن ماقۇلداعان. ال بيىلعى جارتىجىلدىقتا 59 كلينيكالىق حاتتاما بەكىتىلسە, 14 مەديتسينالىق تەحنولوگيا راستالعان. ەندى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تاعى 180 كلينيكالىق حاتتامانى ازىرلەپ ءارى قاراي جەتىلدىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى, مەديتسيناداعى كلينيكالىق پروتوكول دەگەنىمىز – بەلگىلى ءبىر اۋرۋلاردى ەمدەۋدىڭ عىلىمي دالەلدەنگەن تاسىلدەر جيىنتىعى. ول – ۇزاق جىلعى زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە ءتيىمدى دەپ تانىلعان حالىقارالىق ەمدەۋ جۇيەسى, ياعني وندا بەلگىلى ءبىر اۋرۋدى انىقتاۋعا قاتىستى قانداي ساراپتامالار جۇرگىزۋ كەرەكتىگى, نەندەي ءدارى-دارمەكتەر قولدانىلۋ قاجەتتىگى جانە ءتيىمدى دەپ تانىلعان ەمدەۋ تاسىلدەرى كورسەتىلەدى. دەمەك, ارنايى كوميسسيا بەكىتكەن حاتتامالار نەگىزىندە ەمدەۋ – اۋرۋدى نەعۇرلىم دۇرىس ەمدەۋگە جول اشادى.
ءتورتىنشى باعىت – ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇلتتىق ساياساتى بولسا, بەسىنشىسى – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ارقىلى مەديتسينانى دامىتۋ. التىنشىسى – وسى سالاداعى ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. مەديتسينا سالاسىنىڭ باستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى – كادر تاپشىلىعى. اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەردە دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەردىڭ جەتىسپەيتىنى انىق بايقالادى. ءارى كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى دا كوڭىل كونشىتپەيدى. سوندىقتان سالا مينيسترلىگى شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىك نەگىزىندە مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋدى قايتا جاڭعىرتۋدى قولعا العان. بەس جىلعا جاسالعان دامۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكالاردى قۇرۋ, پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, اكادەميالىق باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ سەكىلدى جۇمىستار قولعا الىنا باستاعان. قازىردىڭ وزىندە مەدبيكەلىك ءبىلىمدى جاڭعىرتۋدىڭ فين مودەلى ەنگىزىلىپ, بۇل قاناتقاقتى جوبا بويىنشا 320 ادام وقىپ جاتىر.
«دەنساۋلىقتىڭ» جەتىنشى باعىتى – مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ, قازىرگى زامانعى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار نەگىزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ. مينيسترلىكتىڭ مالىمەتى بويىنشا بۇگىندە 10 مەديتسينالىق نىسان بويىنشا سەنىمدى باسقارۋ شارتى جاسالعان.
مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنە بايلانىستى جۋرناليستەردىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ۆيتسە-مينيستر 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان قولدانىستاعى جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ نەگىزىندە 7 وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى جەكەشەلەندىرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىنگە دەيىن جالپى سوماسى 12 ملرد تەڭگە بولاتىن 11 جوبا بويىنشا كەلىسىمشارت جاسالىپتى. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, «دەنساۋلىق» باعدارلاماسى اياسىنداعى شارالار مەملەكەت باسشىسى قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوسپار بويىنشا, قازاقستان 2050 جىلعا قاراي الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋى ءتيىس. وسى ورايدا ەلىمىزدىڭ دە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دامىپ, تۇرعىنداردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ جاسى 80 جاسقا دەيىن ۇزارماق.
قىمبات توقتامۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»