• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
بيزنەس 25 شىلدە, 2017

اگرارلىق سەكتورعا ەرەكشە سەرپىن

260 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستان ەكونوميكاسىندا اگرو­ونەركاسىپ كەشەنىنىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. وسى سالانى دامىتۋ ارقىلى حالىقارالىق نارىقتاردا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ – باستى ۇستانىمىمىز. قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن پوزيتسيالار بويىنشا شيكىزات وندىرىسىنەن ساپالى وڭدەلگەن ونىمدەر شىعارۋعا قابىلەتتىمىز. ۇلان-عايىر دالامىزدا اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋگە بارلىق جاعداي بار. وسى مۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلامالارى ۇسىنىلىپ, 2021 جىلعا تامان ازىق-ت ۇلىك تاۋارى ەكسپورتىن 40 پايىزعا كوبەيتۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر.

جولداۋدا ايتىلعان وسى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن سۋبسيديالاردى ءبولۋدى قايتا قاراستىرۋ, جەكە ءۇي شارۋاشىلىقتارى مەن شاعىن فەرمەرلەردى كووپەراتيۆتەرگە تارتۋعا جاعداي جاساۋ, ءونىمنىڭ وڭدەۋ ساپاسىن جاقسارتىپ, تاۋارلاردى ساقتاۋدىڭ, تاسىمالداۋدىڭ جانە وتكىزۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ, سۇرانىسقا يە اگرارلىق عىلىمي زەرتتەۋلەرگە سالىناتىن ينۆەستيتسيا مولشەرىن ارتتىرۋ جونىندەگى قاعيداتتارىن ورىنداۋ – ءبارىمىز ءۇشىن بۇلجىماس تالاپ. بۇل اتالعان مىندەتتەر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» اياسىندا دا ىسكە اسىرىلاتىن بولادى.

ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ باسىم بولىگى اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىنىن ەسكەرسەك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان اگرارلىق سالانى بۇگىنگى زامانعا بەيىمدەۋ, نەگىزىنەن, قاراپايىم شارۋا ادامدارىنا ايتارلىقتاي قولداۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. راسىندا, بۇل سالاعا ايرىقشا قامقورلىقتى اۋىلدىقتار ەرەكشە سەزىنۋدە. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى تەرىسكەيدىڭ تاۋەكەلدى اۋا رايىمەن, تابيعي ەرەكشەلىكتەرىمەن ۇيلەستىرۋ كوپ ماسەلەنى شەشەرى ءسوزسىز. وسى ورايدا, ءوڭىرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ قوسىپ وتىرعان جەتىستىكتەرىن اتاپ وتپەسكە بولمايدى. سالانىڭ ۇلەسىنە وڭىرلىك جالپى ءونىمنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى تيەسىلى. بىلتىر اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ كولەمى 1,8 پايىزعا ءوسىپ, 416,7 ميل­ليارد تەڭگەنى قۇرادى. گەكتار بەرەكەلىلىگى ورتا ەسەپپەن 17,2 تسەنتنەردەن اينالىپ, 5,5 ميلليون توننا استىق جينالدى. بۇگىندە جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان 52 ەلەۆاتور جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ استىق قابىلداۋ مەن ساقتاۋ سىيىمدىلىعى 6,6 ميلليون تونناعا جەتەعابىل. ءوڭىر ديقاندارى الىس جانە جاقىن شەتەلدەرگە جىلىنا 300 ميلليون اقش دوللارىنىڭ ونىمدەرىن ەكسپورتتاپ ءجۇر. بۇل 1,5 ميلليون توننا بيداي, 250 مىڭ توننا ۇن, 150 مىڭ توننا مايلى داقىلداردىڭ تۇقىمى دەگەن ءسوز. اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىسىنە مەملەكەت تاراپىنان 31,0 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قارجى ءبولىنىپ, اگرارشىلار زور قولداۋ تاپتى. بۇل الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسە كوپ. 32 ميلليارد تەڭگەگە 1342 بىرلىك جوعارى ءونىمدى تەحنيكاسى ساتىپ الىنىپ, 56,8 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى.

ەڭبەك ونىمدىلىگىن بەلسەندى تۇردە ارتتىرىپ, ءوندىرىس شىعىندارىن تومەندەتۋ اسا ماڭىزدى. ۇساق شارۋا قوجالىقتارىن ىرىلەندىرىپ, ۇلكەن كۇشكە اينالدىرۋدا «اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى تۋرالى» زاڭعا سۇيەنەتىن بولامىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەكى جۇزگە جۋىق اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى قۇرىلىپ, ءسۇت قابىلداۋ بەكەتتەرى مەن مال بورداقىلاۋ الاڭدارى اشىلدى. ماقسات – ساپالى ەت, ءسۇت ونىمدەرىن كوپتەپ ءوندىرۋ. ءبىر قۋانتارلىعى, «يگىلىك», «بىرلىك» جانە «ىنتىماق» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنا سۇيەنۋشىلەر قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. وسىلايشا, جاڭا زاڭ شەڭبەرىندە وڭىرىمىزدە ىرىلەندىرىلەتىن 30 مىڭعا جۋىق ۇساق شارۋاشىلىقتار ايماقتىق ەت, ءسۇت كلاستەرىنىڭ تىنىسىن كەڭەيتەتىن بولادى.

وبلىستا شيكىزاتتى وڭدەۋ باعىتىندا دا تىڭ سەرپىلىستەر پايدا بولىپ, جىلىنا ورتا ەسەپپەن 500 مىڭ توننا ءسۇت وندىرۋگە قول جەتتى. بۇل ىسپەن 120 شارۋاشىلىق اينالىسادى. 14 ءىرى ءسۇت كەشەنى قاجەتتى شيكىزاتپەن تولىق قامتىلعان. «بەكەت», «پرەكراسنوە» شارۋا قوجالىقتارىندا, «مامبەتوۆ جانە ك», «اكسا سەۆەر» سەرىكتەستىكتەرىندە 2 مىڭ سيىرعا ارنالعان 4 ءسۇت كەشەنىن قۇرۋ جوسپارلانعان. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ ءوندىرىسى 83,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇراسا, ونىڭ ىشىندە سارىماي ءوندىرىسى – 1,6, ۇن – 32,7, ىرىمشىك پەن سۇزبە – 6,6, كونديتەرلىك ونىمدەر 12,0 پايىزعا ۇلعايدى. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جانە تاماق ونەركاسىبى بويىنشا ارنايى كارتا جاسالىپ, 20 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قويىلدى. 270 جۇمىس ورنى اشىلدى. ەندىگى ماقسات – 2020 جىلعا دەيىن ءۇش مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ. ول ءۇشىن 191,4 ميلليارد تەڭگەنىڭ 64 ينۆەستيتسيالىق جوباسى قولعا الىنادى.

وبلىستىڭ اگروقۇرىلىمدارى جىل سايىن 20 مىڭ باستان استام ءىرى قارا مالىن ساتىپ الىپ ءجۇر. «سىباعا» باعدارلاماسىمەن – 2261 ءىرى قارا, «قۇلان» باعدارلاماسى بويىنشا – 1691 جىلقى, «التىن اسىق» باعدارلاماسى اياسىندا 4704 قوي اكەلىندى. ءويتىپ, ءىرى قارا مالى – 1,1, ۇساق مال مەن جىلقى 2 پايىزعا كوبەيدى. جەردى پايدالانۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ اركەز نازارىمىزدا. الداعى ءۇش جىلدا سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمىن 28 مىڭ گەكتارعا دەيىن ارتتىرۋ بەلگىلەنگەن. بۇل ماقسات ءۇشىن وبلىس قازىناسىنان 38 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان.

اگروونەركاسىپ كەشەنىن جۇيەلى دامىتا وتىرىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىن قامتاماسىز ەتۋ ساياساتى جەمىسىن بەرەتىنى ەش كۇمان تۋدىرمايدى. «بولاشاق – اگرارلىق سەكتوردا...», دەگەن ەلباسى تالابى قىزىلجار وڭىرىندە دە دايەكتىلىكپەن ورىندالىپ كەلەدى.

قايرات وماروۆ,  وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار