ەۋروكۋبوك: قازاقستاندىق كلۋبتاردىڭ قارسىلاستارى تۋرالى نە بىلەمىز؟

«استانا» – «سپارتاكس يۋرمالا»

سوڭعى ءۇش جىلدان بەرى چەمپيوندار ليگاسىندا ەل نامىسىن ابىرويمەن قورعاپ جۇرگەن «استانانىڭ» بۇل جولعى قارسىلاسى لاتۆيالىق جاس كلۋبتاردىڭ ءبىرى – «سپارتاكس يۋرمالا». بۇل ەلوردالىق كلۋبتىڭ بالتىق جاعالاۋىنداعى ەڭ جاقىن سەرىكتەس, دوستىق ورناتقان كلۋبى دەسەك بولادى. قوس كوماندا ۇنەمى ءبىر-بىرىمەن فۋتبولشى الماسىپ كەلەدى. مىسالى, «استانا» «سپارتاكس يۋرمالادان» گانالىق لەگيونەر پاتريك ءتۆۋماسيدى ساتىپ العان بولسا, لاتۆيالىق ءوز قۇرامىنا «استانا» ساپىنان سەرگەي گريديندى قوسىپ العان. سونداي-اق, جىل باسىندا ەلوردالىق كلۋبتان جاس قاقپاشى ابىلايحان دۇيسەندى جالعا العان بولاتىن.

2007 جىلى قۇرىلعان لاتۆيالىق «سپارتاكس يۋرمالا» 2012 جىلدان بەرى جوعارى ليگادا وينايدى. بىلتىرعى ماۋسىمدا ەل چەمپيونى اتانىپ, تاريحتا تۇڭعىش رەت چەمپيوندار ليگاسىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىنە شىعىپ وتىر. وتكەن جىلى ەۋروپا ليگاسىندا ويناپ, ەكىنشى كەزەڭگە دەيىن جەتكەن. 

«استانا» – «سپارتاكس يۋرمالا» اراسىنداعى العاشقى كەزدەسۋ 11 شىلدە كۇنى استانادا ءوتۋ كەرەك بولعان. بىراق, ەلوردالىق كلۋب چەمپيوندار ليگاسىنداعى بۇعان دەيىنگى العاشقى ويىندارىن سىرت الاڭدا وتكىزىپ جۇرگەن سوڭ, بيىل دا وسى ءداستۇردى ساقتاپ, سىرت الاڭدا وتكىزگەندى ءجون كورگەن. ءسويتىپ, «سپارتاكس يۋرمالامەن» كەلىسكەن تۇردە ويىن ۋاقىتتارى اۋىسقان. ەندى, العاشقى ويىن 11 شىلدەدە «سلوكا» ستاديونىندا وتسە, جاۋاپ كەزدەسۋى 18 شىلدەدە استانادا وتەدى. 

«ەرتىس» - «دۋناۆ»

ەۋروپا ليگاسى اراعا ءتورت جىل سالىپ پاۆلودارعا قايتا ورالدى. 2013 جىلى كەرەكۋلىك كوماندا ەۋروپا ليگاسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە قازاقستاندىق جانكۇيەرلەرگە جاقسى تانىس بوسنيالىق «شيروكي بريەگ» كومانداسىمەن ويناپ, ەكى ويىن قورىتىندىسى بويىنشا ۇتىلىپ قالعان ەدى. بۇل كوماندا تۋرالى ءسال كەيىنىرەك توقتالامىز. ەۋروكۋبوك باسەكەسىن العاشقى بولىپ «ەرتىس» كلۋبى باستايدى. پاۆلودارلىقتار ءوز ۇيىندە 68 جىلدىق تاريحى بار بولگاريالىق «دۋناۆ» كومانداسىن قابىلدايدى. «دۋناۆ» 2015/2016 ماۋسىمدا بولگاريانىڭ «ۆ» چەمپيوناتىندا ءبىرىنشى ورىن يەلەنىپ, ءبىرىنشى ليگاعا وتكەن. بيىلعى ەل چەمپيوناتىن ءتورتىنشى ورىنمەن اياقتاپ, ەۋروپا ليگاسىندا ەكىنشى رەت قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. بۇعان دەيىن بولگاريالىق كلۋب 1974/75 جىلعى ماۋسىمدا العاش رەت ويناعان. سول ۋاقىتتا ۋەفا كۋبوگى دەپ اتالعان جارىستا (قازىرگى ەۋروپا ليگاسى) يتاليانىڭ «روماسىمەن» كەزدەسكەن. ءوز الاڭىندا وتكەن ءبىرىنشى ويىندا بولگاريالىقتار 1:0 ەسەبىمەن تاريحي جەڭىسكە جەتكەن بولسا, سىرت الاڭداعى جاۋاپ ويىنىندا ەكى گول ايىرماشىلىعىمەن ۇتىلىپ, جارىسپەن قوش ايتىسقان. بۇل جولى دا ديميتار ديميتروۆ ءوز وتانداستارىن جارىستان ەرتە شىعارادى دەگەن سەنىمدەمىز. ەگەر, «ەرتىس» كەلەسى كەزەڭگە ءوتىپ جاتسا, «تسرۆەنا زۆەزدا» (سەربيا) جانە «فلوريانا» (مالتا) جۇبىنىڭ جەڭىمپازىمەن وينايتىن بولادى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىنى, بولگاريالىقتار ساپىندا نەبارى ەكى-اق لەگيونەر وينايدى. ولار: ماكەدونيالىق قورعاۋشى داركو ستويانوۆ پەن تاجىكستاندىق جارتىلاي قورعاۋشى نۋريددين داۆرونوۆ. كلۋبتىڭ قالعان وكىلدەرىنىڭ بارلىعى جەرگىلىكتى بولگار ەلىنىڭ ازاماتتارى. سونداي-اق, «دۋناۆتىڭ» قاقپاشىسى مارتين لۋكوۆ بولگاريا بىرىنشىلىگىندەگى 10 ويىندا قاقپاسىنا گول وتكىزبەگەن. قوس كوماندا اراسىنداعى ويىن ساعات 20:00-دە باستالادى. قارىمتا ماتچ 6 شىلدە كۇنى 20 مىڭ ورىندىق «گورودسكوي» ستاديونىندا وتەدى.

«قايرات» – «اتلانتاس»

ەۋروپا ليگاسىنداعى ەكىنشى ويىن الماتىلىق «قايرات» پەن ليتۆالىق «اتلانتاس» اراسىندا وتەدى. ليتۆالىق كلۋب تا قازاقستاندىق جانكۇيەرلەرگە جاقسى تانىس. ەۋروپا ليگاسىنىڭ 2014/2015 ماۋسىمىندا قاراعاندىلىق «شاحتەر» «اتلانتاسپەن» ەكىنشى ىرىكتەۋ كەزەڭىندە جولىعىپ, ەكى ويىن قورىتىندىسى بويىنشا 3:0 ەسەبىمەن جەڭگەنى ءالى ەسىمىزدە. 1962 جىلى «اتلانتاس» كلۋبىنىڭ نەگىزى قالانىپ, العاشىندا «گرانيتاس» دەپ اتالعان. اراعا سەگىز جىل سالىپ, بۇگىنگى اتاۋىن يەلەنگەن.

2000 جىلدان بەرى ەۋروكۋبوك ويىندارىنا ۇزدىكسىز قاتىسىپ كەلە جاتقان كوماندانىڭ ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى قاراعاندىلىق «شاحتەرمەن» وتكىزگەن ويىنى. سول جىلى ەۋروپا ليگاسىنىڭ ەكىنشى ىرىكتەۋ كەزەڭىنە شىققان. سونىمەن قاتار, 2011 جىلدان بەرى ليتۆانىڭ ا ليگاسىندا ويناپ كەلەدى. سوڭعى ماۋسىمدا ءتورتىنشى ورىن يەلەنىپ, ەۋروپا ليگاسىنىڭ جولداماسىنان قاعىلعان بولاتىن. بىراق, 2016 جىلعى ا ليگانىڭ چەمپيوندىعىمەن قوسا ليتۆا كۋبوگىن «جالگيريس» كومانداسى يەلەنگەن سوڭ, بىزدەگىدەي چەمپيوناتتا ءتورتىنشى ورىن العان كلۋب رەتىندە ەۋروپا ليگاسىنا جولداما العان. دەگەنمەن, قارت قۇرلىق تۋرنيرىندە جولى بولعان كوماندانىڭ ءبىرى دەسەك بولاتىن شىعار. ال, بيىلعى بىرىنشىلىكتىڭ 16-تۋرىنان كەيىن «اتلانتاس» كومانداسى 21 ۇپايمەن قازىرشە ءتورتىنشى ورىندا تۇر. چەمپيونات اياقتالۋىنا ءالى 12 تۋر بار. ولار ءبىرىنشى ورىنداعى «جالگيريستەن» 17 ۇپاي قالىپ كەلەدى.

ايتا كەتەيىك, كوماندانى 2013-2017 جىل ارالىعىندا جاتتىقتىرعان رەسەيلىك باپكەر كونستانتين سارسانيا مامىر ايىنىڭ سوڭىندا رەسەيلىك «زەنيت» كلۋبىنىڭ سپورتتىق ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالعان سوڭ, «اتلانتاس» قازىرشە باس باپكەرسىز قالدى. سونداي-اق, العاشقى ويىنعا ەكى كلۋبتىڭ كاپيتاندارى قاتىسپايتىنى بەلگىلى بولدى. باۋىرجان يسلامحان بىلتىرعى ماۋسىمدا قىزىل قاعاز العاندىقتان ءبىر ويىننان تىس قالسا, «اتلانتاس» كاپيتانى جاراقاتىنا بايلانىستى بۇگىنگى ويىندا كومانداسىنا كومەكتەسە المايدى.

قوس كوماندا اراسىنداعى جاۋاپ ويىنى 6 شىلدە كۇنى 5 مىڭ جانكۇيەر سياتىن كلايپەدسكي اتىنداعى ورتالىق ستاديوندا وتەدى. ەۋروپا ليگاسىنىڭ ەكىنشى ىرىكتەۋ كەزەڭىنە وتكەن كوماندا «سكەندەربەۋ» (البانيا)/«سان-حۋليا» (اندوررا) جۇبىنىڭ جەڭىمپازىمەن جولىعادى.

«ورداباسى» - «شيروكي بريەگ»

ەۋروپا ليگاسىندا سىنعا تۇسەتىن ءۇشىنشى كوماندامىز – شىمكەنتتىك «ورداباسى» كلۋبى. 2012 جىلى ەۋروپا ليگاسىنا العاش قاتىسقان جىلى ەكىنشى كەزەڭگە دەيىن جەتكەن. ال, كەيىنگى جىلدارى ءبىرىنشى اينالىمنان ارى اسا الماي ءجۇر. بيىل وسى سەڭدى بۇزسا ەكەن دەيمىز. «ورداباسى» كلۋبى ەۋروپا ليگاسىنىڭ بيىلعى ماۋسىمىندا بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا ەلىنىڭ «شيروكي بريەگ» كومانداسىمەن وينايدى. جوعارىدا بۇل كوماندانىڭ جانكۇيەرلەرگە جاقسى تانىس ەكەنىن, «ورداباسىعا» دەيىن پاۆلودارلىق «شاحتەر» كلۋبىمەن ەۋروپا ليگاسىندا كەزدەسكەنىن ايتتىق. بوسنيالىق كوماندا سول جىلى «شاحتەردى» جەڭىپ, ءۇشىنشى كەزەڭدە قازاقستانعا يتاليالىق «ۋدينەزە» كلۋبىنىڭ كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرمەگەن ەدى. «شاحتەردىڭ» جولىن كەسكەن ەسكى قارسىلاس اراعا ءتورت جىل سالىپ, قازاقستاندىق كلۋبقا قايتا تاپ كەلىپ وتىر. وسى جولى «ورداباسى» ءتورت جىل بۇرىنعى «شاحتەردىڭ» كەتكەن ەسەسىن قايتارادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

«شيروكي بريەگ» 1948 جىلى يۋگوسلاۆيا مەملەكەتى كەزىندە قۇرىلعان. بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن «شيروكي بريەگ» كلۋبى 2004 جانە 2006 جىلدارى بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا چەمپيوناتىندا توپ جارعان. 2004 جىلدان بەرى چەمپيوندار ليگاسى مەن ەۋروپا ليگاسىنا جىل سايىن ءۇزىلىسسىز قاتىسىپ كەلە جاتقان كوماندا 2013 جىلى ەۋروپا ليگاسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە دەيىن سۇرىنبەي جەتكەن. قازىرگە دەيىن ەۋروكۋبوك باسەكەسىندەگى ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى دە وسى.

ەكى كلۋب اراسىنداعى العاشقى ويىن شىمكەنتتە ءوتۋى كەرەك بولعان. بىراق, قاجىمۇقان اتىنداعى ورتالىق ستاديونى ۋەفا تالاپتارىنا ساي كەلمەگەندىكتەن, «ورداباسى» كلۋبى ۇيدەگى ويىندارىن الماتىدا وتكىزەدى. ال 29 ماۋسىمدا «قايرات» «اتلانتاستى» قابىلدايتىن بولعاندىقتان «ورداباسى» – «شيروكي بريەگ» اراسىنداعى ءبىرىنشى ويىن بوسنيادا, ال جاۋاپ ويىن 6 شىلدە كۇنى الماتىدا وتەتىن بولىپ كەلىسىلدى.

ەۋرودودادا ەل ءۇمىتىن اقتاۋعا كىرىسكەن بارلىق كومانداعا بىلگەنىنەن جاڭىلماسىن دەپ تىلەيمىز. كلۋبتارىمىز ەل قورجىنىنا كوەففيتسيەنتتىك ۇپاي قوسىپ, توپتىق كەزەڭگە شىعۋ جولىنداعى العاشقى قادامدارى ءساتتى بولسىن دەيمىز.

ءالي بيتورە,

«ەگەمەن قازاقستان»