بۇقارالىق اقپارات كوزدەرىندە قىزۋ تالقىلانعان ماقالانى ەندى حالىق اراسىندا, جەر-جەردە زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر ءوتىپ, تالقىلاپ جاتىر. سونداي كەلەلى كەزدەسۋلەردىڭ ءبىرى − كەشە قاراعاندى قالاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى راقىمجان وتارباەۆپەن ءوتتى. قازاق قالامگەرلەرىنىڭ اراسىندا وزىندىك قولتاڭباسىمەن ەرەكشە تانىلعان بەلگىلى جازۋشى راقىمجان وتارباەۆ وبلىس جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋدە, ەلباسى ماقالاسىنىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالىپ, ۇلتتىق جاڭعىرۋدىڭ قازاق ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. كەشەگى كەڭەس داۋىرىندە ۇلتقا جاسالعان قاستاندىق پەن تەرىس پيعىلدى ساياساتتىڭ زاردابى ءالى دە بولسا جويىلماعانىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, بۇگىنگى كۇننىڭ دە وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەردى. ونىڭ ىشىندە تۋعان جەر, جەرشىلدىك پەن ءۇش ءتىلدى وقىتۋ جانە جاھاندانۋ ۇدەرىسىنە قاتىستى دۇنيەلەرگە جەكە-جەكە توقتالدى. «تۋعان جەر تۋساڭ دا كەرەك, ءوسىپ-ونسەڭ دە كەرەك, ولسەڭ دە كەرەك. اسىرەسە, قازاق ءۇشىن. باياعىدا الىس ساپارعا شىقسا اقتىعىن قانجىعاسىنا بايلاپ, تۋعان جەردىڭ ءبىر ۋىس توپىراعىن ءتۇيىپ الىپ كەتەتىن قازاق ەدى عوي. وتكەندە شىعارماشىلىق ساپارمەن گەرمانيانىڭ بىرنەشە قالاسىن ارالادىم. سوندا مۇسىلمان زيراتىندا جاتقان مۇستافا شوقايدىڭ زيراتىنا ءتاۋ ەتتىم. قازاق جەرى ءۇشىن قانشا ارپالىسسا دا تۋعان جەردىڭ توپىراعى بۇيىرمادى... قانداي قاسىرەت؟.. مىنە, تۋعان جەردىڭ بيىگى قانداي؟.. سونىمەن قاتار, تۋعان جەر ماسەلەسىن كوتەرگەندە, تۋعان جەردىڭ ەكولوگياسىن قاتار ايتۋىمىز كەرەك. تۋعان توپىراق رادياتسيا زالالىنا ۇشىراپ, ونىڭ زاردابىن تۇرعىلىقتى حالىق شەگەتىن بولسا, ءبىزدىڭ باسقا باعدارلامالارمەن جاساپ جاتقان «100 مەكتەپ», «100 اۋرۋحانامىز» بەكەرشىلىك بولادى. تۋعان جەرگە وسى تۇرعىدان, وسى بيىكتەن قاراۋىمىز كەرەك», − دەدى راقىمجان وتارباەۆ. جازۋشى ءوز سوزىندە تۋعان جەردى قادىرلەۋ مەن جەرشىلدىكتىڭ اراجىگىن اجىراتا الماي جۇرگەندەردىڭ بار ەكەندىگىنە دە توقتالىپ ءوتتى. «قاسىم امانجولوۆتى بىلمەيتىن قازاق جوق. بىراق ونىڭ تويىن تەك قاراعاندى عانا تويلايدى. نەگە جاستىق شاعى وتكەن ورالدا, نەگە سەمەيدە نەمەسە قىزىلوردا مەن شىمكەنتتە تويلانبايدى؟! اباي تەك سەمەيدىڭ عانا ابايى ما؟ قۇرمانعازى مەن دينا تەك اتىراۋعا عانا كەرەك پە؟ ءبىز ءوزىمىز بولىنگەنىمىزبەن قويماي, تۇلعالارىمىزدى دا بولەكتەپ الدىق», دەدى جازۋشى. كەزدەسۋ بارىسىندا اكادەميك ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى بەكتۇرسىن قاليەۆ لاتىن قارپىنە اۋىسۋ ماسەلەسىنە قاتىستى بايانداما وقىدى. ءتىل مامانىنىڭ ايتۋىنشا, لاتىن قارپىنە كوشۋدەن قورقاتىن ەشتەڭە جوق. ويتكەنى, ءبىزدىڭ الدىمىزدا باۋىرلاس تۇركى ەلدەرى وزدەرىنىڭ قارىپتەرىن اۋىستىرعان بولاتىن. سول ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, ءالىپبي وزگەرتۋگە بولادى. مۇنىڭ ەشقانداي كەرى اسەرى جوق. قايتا ەكونوميكالىق جانە عىلىمي تۇرعىدا پايداسى كوپ بولماق. كەزدەسۋ اياقتالعان تۇستا ساكەن سەيفۋللين تەاترىنىڭ كەڭ زالىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمە جۇمىسى تانىستىرىلدى. كورمەگە ارقا جەرىنەن تابىلعان ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەر, مۇراعات قۇجاتتارى قويىلدى. وسىدان سوڭ جازۋشى راقىمجان وتارباەۆ قاراعاندىنىڭ ءبىر توپ جاس اقىن-جازۋشىلارىنا ءوزىنىڭ كىتاپتارىن سىيلاپ, باتاسىن بەردى. ءوز كەزەگىندە ارقا جۇرتشىلىعى جازۋشىعا العىستارىن ءبىلدىردى.
ميراس اسان, «ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى