پارلامەنت ماجىلىسىندەگى ۇكىمەت ساعاتى «نوتاريات جانە ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتتارىن ودان ءارى دامىتۋ جانە رەفورمالاۋ» تاقىرىبىندا ءوتتى. ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو جەتەكشىلىك ەتكەن وتىرىستا نەگىزگى باياندامانى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ, ال قوسىمشا باياندامانى ءماجىلىس دەپۋتاتى, زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ جاسادى.
ادۆوكاتتىق سالا مەن نوتاريات قىزمەتىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرى جانە ونى شەشۋدىڭ جولدارى تالقىلانعان جيىندا مينيستر م.بەكەتاەۆ قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ 16 اۋماعىندا رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسى جۇمىس ىستەيتىندىگىن اتاپ ءوتتى. ال قازاقستانداعى قورعاۋشىلار كورپۋسىنىڭ جالپى سانى ءتورت مىڭعا جۋىقتايدى ەكەن. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كورسەتكىشتى ەل تۇرعىندارىنىڭ سانىنا شاققاندا ناتيجە تىم تومەن بولعاندىقتان, ازاماتتاردىڭ زاڭگەرلىك كومەككە قول جەتىمدىلىگى كوڭىل كونشىتپەيتىن كورىنەدى. ء«بىزدىڭ قولىمىزداعى دەرەكتەر بويىنشا, بۇگىنگى تاڭدا ءبىر قورعاۋشىعا شامامەن 3 900 ازاماتتان كەلەدى. ماسەلەن, بۇل كورسەتكىش يتاليادا – 260, گەرمانيادا – 500, ال انگليادا 900 ادامنان تۇسەدى. وسى ورايدا ادۆوكاتتاردىڭ جەتىسپەيتىندىگى تۋرالى ماسەلە جوعارعى سوتتا دا ءجيى ايتىلۋدا. سەبەبى, زاڭگەرلىك قىزمەتكە مۇقتاج ازاماتتار ونى ءتيىستى دەڭگەيدە الماۋدا نەمەسە قىزمەتتىڭ قۇنى تىم جوعارى. دەسەك تە, سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە قورعاۋشىلاردىڭ سانى ءبىرشاما ءوستى, ياعني شامامەن 300 ادامعا ارتتى», – دەدى م.بەكەتاەۆ. ال ەندى ادۆوكات بولۋدىڭ ءتارتىپ, تالابىن ءمينيستردىڭ تۇسىندىرۋىمەن بايانداپ كورەلىك. ول ءۇشىن ازامات الدىمەن جوعارى زاڭگەرلىك ءبىلىمدى مەڭگەرىپ, ادۆوكاتتار القاسىندا التى ايدان ءبىر جىلعا دەيىنگى مەرزىمدە تاعىلىمدامادان ءوتۋى ءتيىس ەكەن. سونىمەن قاتار, اتتەستاتسيانى ەڭسەرىپ, قورعاۋشىلار القاسى مۇشەلىگىنە ەنۋى قاجەت. بۇل جەردە تاعىلىمدامادان ءوتۋ اقىلى جانە ونىڭ قۇنى جىلىنا 140-تان 280 مىڭ تەڭگە ارالىعىن, ال القانىڭ قۇرامىنا ەنۋ باعاسى وڭىرلەرگە بايلانىستى, باستاپقى جارنا 700-دەن 800 مىڭ تەڭگەنىڭ شاماسىندا ەكەندىگىن ايتا كەتەيىك. زاڭعا سايكەس, جارنانىڭ مولشەرىن انىقتاۋ وبلىستىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ قۇزىرىنا تيەسىلى بولسا, وسى ارقىلى ادۆوكات مارتەبەسىن الۋ ۇدەرىسى بىرنەشە كۇردەلى راسىمنەن وتۋدەن تىس, 1 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى شىعىنداۋدى قاجەت ەتەدى. مارات بەكەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە ادىلەت مينيسترلىگى اتالعان ماماندىققا قولجەتىمدىلىكتى جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, باستاپقى جارنانى 100 اەك-كە دەيىن (226 900 تەڭگە) جانە تاعىلىمدامانى ايىنا 5 اەك-كە دەيىن (11 345 تەڭگە) تومەندەتۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر ەكەن. ۇكىمەت ساعاتىندا ادۆوكاتتىق كەڭسەنىڭ مارتەبەسىن رەفورمالاۋ مەن ونى قۇرۋ ءتارتىبى, ادۆوكاتتىق كەڭسەگە ءوز مەنشىگىنە م ۇلىكتىك قۇقىققا يە بولۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ, نوتاريۋس پەن ادۆوكات كاسىبىندەگى ءتارتىپ, نوتارياتتىق پالاتا توراعالارىنىڭ اۋىسۋى, مۇشەلىك جارنا مەن تاعىلىمدامادان تۇسكەن قاراجاتتى پايدالانۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ماسەلەلەر دە تالقىلاندى. قالاي دەسەك تە, ۋاقىت وتكەن سايىن ەلىمىزدە نوتاريالدىق قىزمەت كولەمى كەمىپ بارا جاتقانى بارشامىزعا ءمالىم. ونىڭ ۇستىنە, تەحنولوگيالار دامىعان سايىن, نوتاريالدىق قىزمەتكە سۇرانىس ازايىپ كەلە جاتقانى دا جاسىرىن ەمەس. ماسەلەن, بۇل كۇندە قانداي دا ءبىر وقيعالار مەن فاكتىلەردى كۋالاندىرىپ, راستاۋ ءۇشىن نوتاريۋستى شاقىرعانشا, ءمان-جايدى ۆيدەوعا جازا سالۋ ارزانعا تۇسەدى. بولاشاقتا وسى تەكتەس تەحنولوگيا دامي تۇسەدى, سونداي-اق, ءبىزدىڭ ازاماتتىق-قۇقىقتىق اينالىمدا ونىڭ قولدانىسى تەرەڭدەي بەرمەك. بۇل – ترەند. وعان قوسا, ەلىمىزدە راسىمدەردى جەڭىلدەتۋ پروتسەسى قىزۋ قولعا الىنىپ جاتقانىن دا ەسكەرمەي بولمايدى. ناتيجەسىندە, نوتاريالدىق كۋالىكتىڭ, قۇجاتتار كوشىرمەسىنىڭ جانە ءتۇرلى قۇجاتتاردىڭ قاجەتتىگى ازايىپ كەلەدى. «سوندىقتان دا, وسى كۇندەرى ادىلەت مينيسترلىگىنە قاراستى مۇددەلى ۇيىمداردىڭ ماماندارىمەن كەڭەسە وتىرىپ, نوتاريۋستار مەن ادۆوكاتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ; ادۆوكاتۋرادا ساقتاندىرۋ جاۋاپكەرشىلىگى جۇيەسىن ەنگىزۋ, Pro bono جۇيەسىن ەنگىزۋ; نوتاريۋستار مەن ادۆوكاتتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ; ە-نوتاريات جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە نوتاريۋستاردا تاعىلىمدامادان ءوتۋ تاسىلدەرىن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن قاراستىرۋدامىز», – دەدى م.بەكەتاەۆ. جوعارعى سوت پەن باس پروكۋراتۋرا, ادىلەت, قارجى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى سەكىلدى وزگە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, سونداي-اق, نوتاريات جانە ادۆوكاتتىق قوعامداستىقتار پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان جيىندا سۇراق-جاۋاپ پەن تالقىلاۋ قىزۋ پىكىرتالاسقا ۇلاستى. اسىرەسە, دەپۋتاتتار تاراپىنان ايتىلعان سىن, ەسكەرتپەنىڭ ءبىرى قازاق تىلىنە قاتىستى بولدى. دەپۋتات ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ ارىپتەسى ماگەررام ماگەرراموۆتىڭ ساۋالىنا رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ءانۋار تۇگەلدىڭ بەرگەن جاۋابىنا ءوز نارازىلىعىن اشىق ءبىلدىردى. «دەپۋتاتتىڭ سۇراعىنا جاۋاپ قايتارا وتىرىپ, «حوچۋ وتۆەتيت نا رۋسسكوم يازىكە, تاك بۋدەت دوستۋپنەە» دەگەنىڭىزدى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ دەپۋتات ماگەرراموۆتىڭ (ماگەررام مامەدوۆيچ) سۇراعىنا دا جاۋاپ بەرگەن كەزدە سول لوگيكا بويىنشا جاۋاپ قايتاردىڭىز. سوندا ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە, جاۋاپتى قازاق تىلىندە قايتارعاندا ويدى «دوستۋپنو» جەتكىزۋدىڭ مۇمكىندىگى جوق پا؟! ءوزىڭىز ەركىن مەڭگەرگەن تىلدە جاۋاپ بەرسەڭىز قالاۋىڭىز ءبىلسىن. بىراق, قازاق ءتىلىنىڭ مۇمكىندىگىنە كۇمان كەلتىرگەندەي سويلەمەۋىڭىزدى سۇرايمىن», – دەدى س.ابدراحمانوۆ. حالىق قالاۋلىسىنىڭ مۇنداي ءۋاجىن ءوز كەزەگىندە ءماجىلىس ۆيتسە-سپيكەرى ۆ.بوجكو دا قۇپتايتىنىن ءبىلدىرىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. «ۋاقىت وتكەن سايىن قازاق ءتىلىن قولدانۋ بارلىق جەرلەردە ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان دا, بارشامىزعا شىڭدالۋ كەرەك», – دەدى ول. ايتا كەتەيىك, ۇكىمەت ساعاتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەل ۇكىمەتى مەن مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ءتيىستى ۆەدومستۆولارعا ۇسىنىستار دايىندالدى.
نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»