مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان 25 قاڭتارداعى ۇندەۋى قازىرگى ساياسي جاعداي مەن ساياسي ءومىردىڭ تالاپتارىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى.
بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ – ىشكى جانە حالىقارالىق ءومىردىڭ كۇردەلىلىگى ارتىپ, سىرتقى الەمنىڭ دامۋ ديناميكاسىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بولىپ وتىر. وزگەرىستەر ساياسي جۇيەنى تولىقتاي دەموكراتيالاندىرۋ ماقساتىن كوزدەيدى, ويتكەنى, بيلىك تارماقتارى اراسىندا تەڭگەرىمدىك بولماسا, ءتيىمدى باسقارۋ دا مۇمكىن ەمەس. ەگەر باسقارۋ جۇيەسىندە ديسپروپورتسيا بولسا, ول باسقارۋدىڭ تيىمسىزدىگىنە سوقتىرىپ, بيلىكتىڭ بەدەلىن تۇسىرەر ەدى.
وسى تۇرعىدان العاندا, ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمالار – بۇگىنگى قازاقستاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ورتاسىنا بەرىلگەن سارابدال ساياسي باعا جانە تەرەڭ ساراپ. الەمنىڭ كوپتەگەن كوشباسشىلارى دامۋدىڭ ديناميكاسىنا ۋاقتىلى جاۋاپ بەرە الماعاندىقتان جانە ەلدىڭ العا باسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن قادامداردى جاساي الماعاندىقتان جەڭىلىس تابادى.
ۇسىنىلعان رەفورما بويىنشا پرەزيدەنت ءوز وكىلەتتىگىنىڭ ءبىر بولىگىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە بەرەدى. ال پرەزيدەنت وزىنە بيلىك تارماقتارى اراسىنا جوعارعى اربيتر, ياعني, تورەشى بولۋ, سىرتقى ساياساتتىڭ باعدارىن انىقتاۋ جانە ەلدىڭ قورعانىس ماسەلەلەرىن شەشۋ سياقتى ستراتەگيالىق فۋنكتسيالاردى عانا قالدىرادى.
وسى ءبولىنىستىڭ تيىمدىلىگى قانداي بولماق؟ پرەزيدەنتتىڭ ءوزى الەمدە مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ امبەباپ مودەلى جوق ەكەنىن العا تارتىپ, ءبارى دە ىزدەنىس ۇستىندە ەكەنىن ايتادى. قالاي دەسەك تە, رەفورمالار جوسپارى – وسى زامانعى قاتەرلەرگە دەگەن قازاقستاننىڭ سوڭعى 25 جىلدا جيناعان تاجىريبەسىنە نەگىزدەلگەن جاۋاپتار. ەلدىڭ قاي باعىتتا ءجۇرۋى كەرەكتىگىن سۇراعانعا بەرىلگەن قازاقستاندىق جاۋاپ وسى.
ۇسىنىلعان رەفورمالار اسا ماڭىزدى بولعاندىقتان, پرەزيدەنت ونى بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋعا شىعارىپ وتىر. مەنىڭشە, بۇل قازاقستانداعى حالىق بيلىگىن ىسكە اسىرۋدىڭ اسا ماڭىزدى اسپەكتىسى, ويتكەنى, ول ەلدەگى كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپ پەن ساياسي قۇرىلىم سياقتى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا حالىق داۋىسىنىڭ قاتتى شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل حالىقتىڭ ءوزى سەنگەن كوشباسشىنىڭ قول استىندا بولاشاعىن قۇرعىسى كەلەتىندىگىنىڭ دالەلى.
ارينە, بيلىك وكىلەتتىكتەرىن قايتا ءبولۋ مەن تەڭگەرىمدىلىككە جەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس, ويتكەنى, ونىڭ دايىن ۇلگىسى جوق. بالكىم, قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى تابىستى بولىپ, تاۋەلسىزدىك پەن دەموكراتيانىڭ داڭعىل جولىنا تۇسىرسە, ونى باسقا ەلدەر وزىنە ۇلگى ەتىپ الۋى مۇمكىن.
تاتيانا درونزينا,
ك.وحريدسكي اتىنداعى سوفيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى,
قحا مەدياتسيا ورتالىعى كەڭەسىنىڭ سىرتقى ساراپشىسى (بولگاريا)