مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى حالىققا جولداۋىندا «ءبىز تسيفرلىق تەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى قۇرىلاتىن جاڭا يندۋستريالاردى وركەندەتۋگە ءتيىسپىز. بۇل – ماڭىزدى كەشەندى مىندەت. تسيفرلىق يندۋستريانى دامىتۋ باسقا بارلىق سالالارعا سەرپىن بەرەدى. سوندىقتان, ۇكىمەت ءىت سالاسىن دامىتۋ ماسەلەسىن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋعا ءتيىس», دەپ اتاپ وتكەن ەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى ايقىنداعان القالى جيىندا ايماق باسشىسى نۇرلان نوعاەۆ «بالالارىمىزدى مەكتەپتەن باستاپ عىلىمعا تارتىپ, عىلىمعا بەت بۇرعان جاستارعا قولداۋ كورسەتىپ, ولاردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك», دەي كەلە, بارلىق سالا جاڭا تەحنولوگياعا كوشىپ, قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ قاراستىرىلىپ جاتقان كەزەڭدە اتىراۋ وبلىسى جاستارىنىڭ زامانعا ساي تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋىنە جاعداي جاسالاتىنىن ايتتى. وڭىردەگى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنان زەرتحانالار مەن ءىت ورتالىقتارى اشىلادى. وسى سالا ماماندارىن كوبەيتۋ ماقساتىندا بولىنەتىن مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ كەڭ اۋقىمىن قاراستىرۋ دا جوسپاردا بار.
ءىت تەحنولوگيا سالاسىن دامىتۋ, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇمىستارى اتىراۋ وبلىسىندا باستالىپ كەتتى. ەلىمىزدە العاش رەت Fab Lab ساندىق ءوندىرىس زەرتحاناسى اشىلدى. حالەل دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە پايدالانۋعا بەرىلگەن زەرتحانا بۇرىن-سوڭدى ءبىزدىڭ ەلدە بولماعان. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءسالىمجان ناقپاەۆ زەرتحانانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, بۇل باستامانىڭ جاستاردى ينتەراكتيۆتى تاسىلمەن, تاجىريبە جۇزىندە جانە قوعامدىق قۇبىلىستارعا قاتىستىرا وتىرىپ وقىتۋ, ماشىقتاندىرۋدىڭ بىرەگەي جولى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. جوبا اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگى مەن حالىقارالىق جاستار قورىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى.
زەرتحاناداعى كومپيۋتەرلىك باعدارلامالارمەن باسقارىلاتىن «اقىلدى» ماشينالار ءارتۇرلى ماتەريالداردى وڭدەپ, قاجەت ءپىشىن دايىنداي الادى. دەمەۋشى كومپانيا وكىلى ءلايلا ايتمۇحانوۆا «شەۆرون» كورپوراتسياسى اتىراۋلىق جاستاردىڭ جاڭا تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەۋ داعدىسىن دامىتۋ جولىندا وسىنداي باستاما كوتەرگەنىن ايتادى. «زاڭعار» دەپ اتالاتىن جوبانىڭ اياسىندا اشىلعان زەرتحانادا لازەرلىك كەسۋ قۇرالدارى مەن ساندىق جابدىقتار بار. ولاردى STEM باعدارلاماسىنىڭ 400-گە جۋىق قاتىسۋشىسى ءوز جوبالارىنىڭ ءپروتوتيپىن قۇرۋ ءۇشىن قولدانا الادى.
باعدارلامانى تانىستىرعان مەنەدجەر نۇرجان امانقوسوۆ – اقش-تا ءبىلىم الىپ كەلگەن تالانتتى جاس. ءۇش تىلدە ەركىن سويلەيتىن نۇرجان «اقىلدى ماشينالارمەن» جۇمىس جاساۋدى دا بىلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنتتەر الدىمەن قيالىنان تۋىنداعان كەسكىندى كومپيۋتەردە جاساپ, سودان سوڭ 3D پرينتەرى ارقىلى شىعارىپ الادى. جاستار زەرتحاناداعى العاشقى جۇمىستارىنا قىزىعۋشىلىقپەن كىرىستى. ءتىپتى, ەلىمىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان, اۆتوماتتى تۇردە باسقارىلاتىن كوپ قاباتتى جىلىجاي سۇلباسىن قۇراستىرىپ جاتىر. ەگەر ونىڭ ايماقتىڭ كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرىنە ساي كەلەتىنى دالەلدەنسە, اتىراۋدا زامانعا ساي جىلىجاي سالىنۋى ابدەن مۇمكىن.
«مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر زەرتحانادا ومىرلىك داعدىلارىن دامىتۋ ارقىلى عىلىم, تەحنولوگيا, ينجەنەرلىك جوبالاۋ بويىنشا يدەيالارىن تاجىريبەمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ, جۇزەگە اسىرا الادى. الەمدە جوعارى باعالانعان بۇل باعدارلامانى مەڭگەرگەن جاستار شەتەلدەردە ەركىن جۇمىس ىستەي بەرەدى», دەيدى ن.امانقوسوۆ. ايتا كەتەيىك, قازاقستانداعى بىرەگەي Fab Lab – عالامدىق تسيفرلىق ءوندىرىس زەرتحانالارىنىڭ جەلىسىنە كىرەدى.
باقىتگۇل باباش, «ەگەمەن قازاقستان»