ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى تاقىرىپپەن جاريالانعان 2017 جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىمەن تانىسا وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ كەشەگى, بۇگىنگى جانە بولاشاقتاعى دامۋ جولدارى تۋرالى تەرەڭ اقپارات الاسىز.
ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ءوزىنىڭ تاريحي ورنىن انىقتاپ, نەبارى 25 جىل ىشىندە دامۋ مەن تۇراقتانۋدىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن كورسەتكەن جاس مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاققا جاساعان نىق قادامدارى ناتيجەلى بولدى. ەلى ءۇشىن تۋعان ەلباسى قاھارمان حالقىن جاسامپازدىق پەن جاڭعىرۋ جولىندا ەرلىككە, تابىسقا تولى بەلەستەرگە باستادى.
تاريح تاعىلىمىنا تەرەڭ ۇڭىلەتىن بولساق, وسىدان شيرەك عاسىر بۇرىن كەڭەس ءداۋىرىنىڭ «قۇرساۋىنان» بوساپ شىققان تۇتاس ءبىر ۇلتتىڭ, تۇتاس ءبىر حالىقتىڭ الدىندا جاڭاشا دامۋدىڭ جولىن تاڭداۋ مىندەتى تۇردى. بۇل وتە جاۋاپتى كەزەڭ ەدى.
دەگەنمەن, ەل باسقارعان ەرلەرىمىزدىڭ باتىل ارەكەتتەرىنىڭ, ۇلتىمىز بەن حالقىمىزدىڭ بىرلىگى ارقاسىندا ارمان جولىن اداسپاي تاۋىپ, ەرتەڭگى جارقىن بولاشاعىمىزعا دەگەن بەرىك سەنىمىمىزدى تۋ ەتىپ, نامىس پەن باقىت جولىندا جالىنداپ جانىپ, بۇگىن بۇكىل الەم تانىعان ىرگەلى مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسى بەرىك قالاندى.
جاھاندانۋ جولى – تاريح پەن ۋاقىتتىڭ ۇلكەن سىنى. ال ەگەر تارازى باسىندا بۇتىندەي ءبىر ۇلت پەن تۇتاس حالىقتىڭ تاعدىرى مەن مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋدىڭ جاڭاشا جولىن تاڭداۋدىڭ كەزەڭى تۇرسا, مۇنان ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, مۇنان ۇلكەن سىن بولا قويماس.
ءبىزدىڭ حالقىمىز ەجەلدەن ەرەكشە جاراتىلعان حالىق دەپ ەسەپتەيمىن. ىقىلىم زاماننان بەرى, «تار جول, تايعاق كەشۋ» داۋىرلەرىندە, عاسىرلار توعىسىندا ىدىراپ كەتپەي, كەرىسىنشە, تاعدىر «قازانىندا» قۇرىشتاي قايناپ, وزدەرىنە عانا ءتان ۇلىلىق پەن ىرىلىكتىڭ, ءبىرلىكتىڭ ارقاسىندا ءار كەزدە اق تۋدىڭ استىندا باس قوسىپ, ەندى, مىنە, بۇگىندە تاۋەلسىزدىك تۋىنىڭ جەلبىرەگەن اق تاڭىنا دا امان-ەسەن جەتتىك ەمەس پە.
ەلباسى جولداۋىنىڭ ءارجولىن تولقىماي وتىرىپ وقۋ, تەرەڭ مازمۇنى مەن باياندى ماعىناسىنا قانىقپاي قابىلداۋ مۇمكىن ەمەس.
ءوزىنىڭ تاريحي ەرەكشەلىكتەرى بار جاڭعىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن ابىرويمەن اياقتاپ, ەلباسى باتىرلىق پەن باتىلدىقتىڭ جاڭا ۇلگىسىن تانىتىپ, جاڭعىرۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭىن – «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن جاريالادى.
بۇل كەزەڭدە دە سىنداردان سۇرىنبەي, قاھارمان حالقى قوشتاپ, ەلباسى «استانا» دەپ اتاعان ەلوردامىزدىڭ سالىنۋى ارقىلى مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋ مەن تۇراقتانۋ جولىنىڭ قانشالىقتى ايشىقتى ەكەنىن بۇكىل الەمگە پاش ەتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الەم جۇرتشىلىعى الدىندا حالىقارالىق دارەجەدەگى بەدەلى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ, دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنان ءوزىنىڭ تاريحي ورنىن تابۋ جولىن تايسالماي تاڭدادى. بۇگىنگى تىرلىگىمىزگە باعا بەرمەي, بولاشاعىمىزدى باعامداماي, جوسپارلى شارالار ۇيىمداستىرماي العا جىلجۋ مۇمكىن ەمەس.
«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى ناقتى ستراتەگيالىق قادامداردى ايقىندايتىن, تولاعاي جەتىستىكتەرگە باستايتىن تاريحي قۇجات رەتىندە ءادىل باعالانادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الەمدەگى ەكونوميكاسى دامىعان 50 ەلدىڭ قاتارىنان كورىنۋى – ەرەن ەڭبەكتىڭ, حالىقتىڭ مىزعىماس بىرلىگىنىڭ ۇلكەن جەڭىسى. الدىمىزدا مۇنان دا زور, مۇنان دا بيىك مىندەتتەر تۇر. ول – دامىعان 30 ەلدىڭ ورتاسىنان ءوز ورنىمىزدى تاۋىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ, ۇلدارىمىز بەن قىزدارىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنا داڭعىل جول اشۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى جوعالتپاي, سولاردىڭ قولىنا داڭقتى ەستافەتامىزدى تابىستاۋ مىندەتى.
اتالعان اسقارالى ارمانعا جەتۋدىڭ جولدارى ەلباسىنىڭ تۋعان حالقىنا ارنالعان جولداۋىندا انىق كورسەتىلگەن, جەتە سارالانعان. ەل ەكونوميكاسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ, حالقىمىز ءۇشىن بايلىق پەن مولشىلىقتىڭ سارقىلماس قورىن دايىنداۋدىڭ تەتىكتەرى, ولاردى ءجۇزەگە اسىرۋدىڭ باعىتتارى ايقىندالدى.
جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك جولىندا ەكونوميكا سالاسىنداعى تابىستارىمىزبەن قاتار, ەلىمىزدىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك ومىرىندەگى وزگەرىستەرگە دە ۇلكەن ءمان بەرىلۋدە.
قازىرگى ۋاقىتتا قوعامدا ەلباسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتا زاڭىنا بيلىك تارماقتارىنىڭ اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى ءبولۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ۇندەۋى قىزۋ تالقىلانۋدا.
رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ كەيبىر وكىلەتتىكتەرىن قىسقارتا وتىرىپ, پارلامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ ارقىلى مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ جاڭا, تىڭ جولدارىن انىقتاۋعا باتىل قادام جاساۋ – دەموكراتيا قاعيداتتارىنا ساي قۇرىلعان, انىق قۇقىقتىق, زايىرلى مەملەكەتكە ءتان تاريحي بەتبۇرىس رەتىندە باعالانادى.
مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ دەربەس سالاسى – سوت بيلىگىنىڭ بۇگىنگى جانە ەرتەڭگى دامۋ جولدارىن ەلدىڭ, حالىقتىڭ دامۋ جولدارىنان, تاعدىرىنان بولەك قاراستىرۋ مۇمكىن ەمەس. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ناقتى, زاڭداردا كورسەتىلگەن جولدارمەن قورعاۋدىڭ كەپىلى رەتىندە قۇرىلعان تاۋەلسىز سوت جۇيەسى, ەڭ الدىمەن, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جەمىسى.
ەلباسى جولداۋىندا «سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمنىڭ ارتۋىنا قول جەتكىزۋ قاجەت» دەپ انىق ايتىلعان. وتاندىق سوت جۇيەسى سوڭعى جىلدارى اتالعان ابىرويلى مىندەتتى ورىنداۋ, قازاقستان حالقىنىڭ سەنىمىن اقتاۋ جولىندا ايتۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ سوت جۇيەسىنىڭ بەدەلى حالىقارالىق قاتىناستاردا دا ءتيىستى دارەجەدە باعالانىپ, وزىندىك قولتاڭباسى ايقىندالۋدا.
قول جەتكەن تابىستارمەن شەكتەلۋگە بولمايدى. وتكەن اپتادا استانا قالاسىندا بولىپ وتكەن رەسپۋبليكا سوت جۇيەسىنىڭ 2016 جىلعى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان كەڭەيتىلگەن كەڭەستە جوعارعى سوت ءتوراعاسى ق.ءمامي سالانىڭ الدىندا تۇرعان مىندەتتەرى مەن ماقساتتارى تۋرالى ناقتى تاپسىرمالار بەردى. ءبىرىنشى كەزەككە سوت بيلىگىنە حالىقتىڭ قولجەتىمدىلىگىن, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرى قويىلدى. سوت جۇيەسىنىڭ زاڭداردا كورسەتىلگەن جولدارمەن قىزمەت اتقارۋى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالىق پروتسەستەردىڭ ورىندالۋىنا, تابىستى جۇزەگە اسۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
سۇيىكتى وتانىمىز بەن جاسامپاز حالقىمىز جاڭعىرۋ مەن جاڭارۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە سەنىممەن اياق باستى. ءبىز تاريحتىڭ سىندارىنان سۇرىنبەي وتكەن, بايلىق پەن باقىتتىڭ قادىر-قاسيەتىن تەرەڭ تۇسىنەتىن, بىرلىكتىڭ باستاۋىنان سۋسىنداعان, جۇرەكتەرى ەلىم دەپ سوققان ەرلەردىڭ قاھارمان ەرلىكتەرىنە سۇيسىنگەن, اتالى سوزدەرىنە توقتاعان, ماۋەلى بايتەرەكتىڭ ساياسىندا مامىراجاي ءومىر سۇرۋگە جارالعان حالىقتىڭ ۇرپاعىمىز.
ۇلانىمىز – نامىستى ۇلدارىمىز بەن كورىكتى قىزدارىمىز, ۇرانىمىز – ءماڭگىلىك ەل بولۋ.
سايىن دالامىزدىڭ سامال جەلى ءبىزدىڭ جىگەرىمىزگە جىگەر قوسادى, بويىمىزعا كۇش-قۋات بەرەدى, تالابىمىزدى ۇشتايدى.
جاڭعىرۋ جولىنداعى ءساتتى قادامدارىمىز جاھاندىق باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىمىزدى ارتتىراتىن ايقىن جول ەكەنىن تەرەڭ تۇسىنەمىز.
جاريالانعان جولداۋدىڭ جاسامپازدىعى حالقىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگى مەن مىزعىماس بىرلىگىنىڭ ناتيجەلەرى بولۋعا ءتيىس.
باعلان ماقۇلبەكوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ سۋدياسى