بۇل تۋرالى بۇگىن تۇركى اكادەمياسىندا وتكەن جيىندا ايتىلدى. تۇركى اكادەمياسى حالىقارالىق ۇيىمى (TWESCO) استانادا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي ۇيىمنىڭ سوڭعى جىلداردا اتقارعان جۇمىستارىن قورىتىندىلاپ, جيىن وتكىزگەن بولاتىن.
اكادەميا كىتاپحاناسىندا وتكەن باسقوسۋعا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ەلشىلەر, ديپلوماتتار مەن تانىمال عالىمدار قاتىستى.
جيىندى اشقان TWESCO باسشىسى دارحان قىدىرالى قازاقستانمەن قاتار بيىل ازەربايجان, قىرعىزستان جانە وزگە دە تۇركى مەملەكەتتەرى ەگەمەندىكتەرىنىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتكەنىنە توقتالىپ, ولاردىڭ شيرەك عاسىرداعى جەتىستىكتەرى جايلى ايتتى.
سونىمەن قاتار, اكادەميا باسشىسى ۇيىمنىڭ سوڭعى جىلدارى اتقارعان ءىس-شارالارى جونىندە كەڭىنەن باياندادى. مىسالى, بيىل TWESCO جەكە دارا جانە باسقا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ, جالپى سانى 70-كە جۋىق اۋقىمدى شارا وتكىزگەن. بۇل ءىس-شارالاردىڭ گەوگرافياسى دا كەڭ: اقش, ازەربايجان, قىرعىزستان, قىتاي, موڭعوليا, رەسەي فەدەراتسياسى, تۇركيا جانە ءۇندىستان. عىلىمي جوبالار اياسىندا ازىرلەپ باسقان ورتاق تۇركى تاريحى وقۋلىعى تۇركى كەڭەسىنە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قۇزىرلى مەكەمەلەرىندە ماقۇلدانىپ, جاڭا وقۋ جىلىندا مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنەتىن بولدى. بۇگىندە ارنايى جۇمىس توبى ورتاق تۇركى ادەبيەتى مەن ورتاق تۇركى گەوگرافياسىنىڭ كونتسەپتسيالارىن دايىنداپ, تۇركى كەڭەسىنە ماقۇلداۋعا جىبەردى.
بۇدان بولەك, تۇركى اكادەمياسى بيىلعى جىلى 56 كىتاپ ازىرلەپ باستى. ال تۇركى مۋزەيى 246 جاڭا ەكسپوناتپەن تولىقتى. مۋزەي قورى نەگىزىنەن, بيىل جازدا موڭعولياعا جاساعان «ءتاڭىرتاۋدان وتۇكەنگە دەيىن» اتتى حالىقارالىق ەكسپەديتسيا جادىگەرلەرىمەن تولىققان.
كەزدەسۋ اياسىندا, سونىمەن قاتار, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, تۇركى كەڭەسى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ءادىل احمەتوۆ, قر ۇعا اكادەميگى بولات كومەكوۆ ارنايى بايانداما جاسادى. ولار دەربەس تۇركى مەملەكەتتەرىن تاۋەلسىزدىكتەرىنىڭ 25 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, تۇركى ەلدەرىنىڭ سىندارلى دا ماڭىزدى كەزەڭنەن ءوتىپ, سەنىمدى دامۋ جولىنا تۇسكەنى جونىندە پايىمدى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
جيىن بارىسىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى شارانى ايتا كەتكەن ءجون. تۇركى اكادەمياسى تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ دامۋىنا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ەكى ديپلوماتتى ارنايى مەدالدارمەن ماراپاتتادى.
اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى باعدات امىرەەۆ تۇركى الەمىنىڭ دامۋىنا جانە ىنتىماقتاستىعىنا قوسقان ولشەۋسىز ۇلەسى ءۇشىن, ال موڭعوليانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنداعى جانە تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سۋحەە جاگير تۇركى الەمى جانە موڭعوليا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋىنا قوسقان ولشەۋسىز ۇلەسى ءۇشىن اكادەميانىڭ ارنايى مەدالدارىمەن ماراپاتتالدى. سۋحەە جاگيردىڭ تازا قازاقشا سويلەپ, ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن قۇتتىقتاۋى باسقوسۋعا جينالعان قوناقتاردى ءسۇيسىندىردى.
ماراپات يەلەرى اكادەميا باسشىسى دارحان قىدىرالى مەن ۇيىم ۇجىمىنا شىنايى العىستارىن ءبىلدىردى.
انىقتاما
باعدات قۇلتاي ۇلى امىرەەۆ - 1959 جىلى قازاقتاندا دۇنيەگە كەلگەن توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشى. قازاقستاننىڭ ارنايى وكىلى, قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ كەڭەسشىسى. ءتۇرلى جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋد ارابياسىنداعى, ومان, باحرەين, كۋۆەيت, ءباا ەلدەرىندەگى, ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بولعان. سونداي-اق, سيريا اراب رەسپۋبليكاسىنداعى, ماروككو كورولدىگىندەگى, ليۆياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مىندەتىن قوسا اتقاردى. 2008-2010 جىلداردا قازاقستاننىڭ تۇركيا رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىسى بولعان باعدات قۇلتاي ۇلى 2011 جىلدان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.
سۋحەە جاگير - 1959 جىلى موڭعوليادا دۇنيەگە كەلگەن. 1985 جىلدان باستاپ موڭعوليانىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە ءتۇرلى قىزمەتتەر اتقارىپ كەلەدى. موڭعوليانىڭ ازيا جانە امەريكا دەپارتامەنتىندە, بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلدىگىندە حاتشى, اتتاشە بولعان. موڭعوليانىڭ قىتايداعى, كورەيا رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىكتەرىندە جاۋاپتى لاۋازىمدا قىزمەت ەتكەن. 2013 جىلعى شىلدە ايىنان بەرى موڭعوليانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنداعى جانە تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى.