جاقسىدان قالعان جاقسىعا قۇرمەت كورسەتۋ, ءىلتيپات تانىتۋ, كوڭىلگە مەدەۋ بولاتىن مۇراسى بولسا, وعان سەرگەك قاراۋ كەيىنگىنىڭ پارىزى دەپ بىلەمىز. سونداي ءبىر ادەمى ىسكە جاقىندا سەمەيدەگى ابايدىڭ مەملەكەتتىك قورىق-مۇراجايى ۇيىتقى بولعان ەدى. ۇلتىمىزدىڭ ۇلىعى, ۇلى اقىنى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ تالانتتى بالاسى اقىلباي اباي ۇلىنىڭ 150 جىلدىعى مەن ونىڭ كىندىگىنەن جارالعان تالانت اۋباكىر اقىلباي ۇلىنىڭ 130 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبي-تانىمدىق كەش سونىڭ دالەلى دەپ بىلەمىز.
ءيا, ابايدىڭ اسقار بيىگىن, باعا جەتپەس اسىل مۇراسىن ءشاكىرتتەرىنىڭ شىعارماشىلىعى دا تولىقتىرىپ وتىرعانى تاريحتان ءمالىم. ونىڭ اينالاسىندا اقىلباي, ماعاۋيا, شاكارىم, كوكباي, ءارىپ, اسەت, ءۋايىس, بەيسەنباي, اۋباكىر, كاكىتاي, ءابىش سيياقتى جاس تالاپ اقىندارمەن قاتار, مۇقا, مۇحامەتجان, ءالماعامبەت ەرتەكشى, بايماعامبەت ءتارىزدى ءانشى-كۇيشىلەر جۇرگەن ەكەن.
اقىلباي (1861-1904) – ابايدىڭ تۇڭعىش ۇلى ءارى تالانتتى شاكىرتى. ول اتا داستۇرىمەن ءۇلكەن اكەسى قۇنانبايدىڭ باۋىرىندا تاربيەلەنگەن. جاقسىنىڭ تايتۇياقتاي ۇلىنان قالعان پوەمالارى ادەبيەتىمىزدىڭ التىن قازىناسىنا قوسىلۋىمەن بىرگە, وزگە جۇرتتارعا دا تانىلعان. وعان اعىلشىن جازۋشىسى گەنري رايدەر حاگگاردتىڭ اقىلباي شىعارمالارىمەن تانىسۋى مىسال بولسا كەرەك. ال ءان ونەرىندەگى ايتۋلى تۋىندى سانالاتىن «اقىلبايدىڭ ءانىن» بار ناقىشىمەن جانىبەك كارمەنوۆ, جۇمابەك قامباروۆ, كەلدەنباي ءولمەسەكوۆ ورىنداپ, ەل اراسىنا تانىتتى.
ال اۋباكىر اقىلباي ۇلى (1881-1934) – تەكتى تۇقىمنان تاراعان دارىننىڭ ءبىرى ەدى. ول دا اتاسى مەن اكەسى سەكىلدى ولەڭنەن ورنەك سالعان اقىن.
كەشتە مۇراعات قورىنان الىنعان اقىلباي اباي ۇلى مەن اۋباكىر اقىلباي ۇلىنىڭ ءومىرىنە قاتىستى قۇجاتتار, ۇرپاقتارى جايلى دەرەكتەر, تاريحي سۋرەتتەر كورسەتىلىپ, ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى جونىندە ءسوز بولىپتى. اقىلبايدىڭ ۇرپاعى ل.بايماعامبەتوۆا ءسوز سويلەپ, مۇراجاي ۇجىمىنا العىسىن ءبىلدىردى.
ابايدىڭ مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۇراجايىندا ۇلى اقىنعا ارنالعان تاعى ءبىر شارا «اباي جانە ونەر» دەپ اتالعان. وندا ۇلى تۇلعانىڭ قازاق ونەرىنە قوسقان شىعارمالارى جان-جاقتى ءسوز بولعان. وسى باسقوسۋدا مۇراجاي ديرەكتورى جاندوس ءاۋباكىر, پروفەسسور اراپ ەسپەمبەتوۆ, بەلگىلى كومپوزيتور تۇرسىنعازى راحيموۆ ۇلى اقىننىڭ ءان ونەرى تۋرالى وي ءوربىتتى.
سۇلەيمەن مامەت.