بۇگىن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقاسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتىپ, وعان پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ قاتىستى. جيىندا قۇرىلىم باسشىلىعى اعىمداعى جىلى اتقارعان شارۋالارىن قورىتىندىلاپ, كەلەسى جىلعا ارنالعان جۇمىس جوسپارىمەن ءبولىستى. باسقوسۋدى اشىپ, ءسوز سويلەگەن پالاتا تورالقاسىنىڭ توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ ەلباسى ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا «اتامەكەننىڭ» الدىنا بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار قويعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ىشىندە حالىقتى جاپپاي كاسىپكەرلىككە ىنتالاندىرۋ جانە جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بار. سونىمەن قاتار, اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرىن كوبەيتۋ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ءارتاراپتاندىرۋ سياقتى اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ جايتتارى جۇكتەلگەن.
ون قادام – وڭتايلى ىستەر
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى اياسىندا جانە ۇلت جوسپارى – بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى «100 ناقتى قادامعا» سايكەس, «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ون قادامىن جاساپ, ۇسىنىستار ازىرلەگەن. سونىمەن قاتار ۇكپ حالىققا جاپپاي بيزنەس نەگىزدەرىن وقىتۋعا بەلسەندى اتسالىسۋعا دايىن. ۇكىمەت قولداۋىمەن ەكى قاناتقاقتى جوبا ىسكە اسىرىلدى. ولار: ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ مۇنايلى اۋدانىنداعى «Bastau بيزنەس» جانە «Bastau كاسىپ» جوبالارى. الداعى ۋاقىتتا ءتيىستى ءىس-قيمىلدار بارلىق وڭىرلەردە اتقارىلادى», دەگەن ت.ق ۇلىباەۆ مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ەسەبىنەن ۇزاق مەرزىمدى تاپسىرىستار مەن قاجەتتى شارالار ارقىلى بيزنەستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ۇسىنىلىپ جاتقانىن ايتتى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ بايانداما جاساپ, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ شارالارىن اڭگىمەلەدى. «2013 جىلدىڭ قازان ايىنان بەرى ۇلتتىق پالاتاعا 15430 ءوتىنىش تۇسسە, بيىل ولاردىڭ سانى 5419-دى قۇرادى. «اتامەكەندە» بيزنەس وكىلدەرىنەن ءوتىنىش-تىلەكتەردى قابىلداۋعا ارنالعان ونلاين-سەرۆيستەر ىسكە قوسىلىپ, پروكۋراتۋرا ورگاندارىمەن ءوزارا بايلانىس ورناعان. ەڭ كوپ وتىنىشتەر سالىق سالۋ, جەر زاڭناماسى, ساتىپ الۋ جانە كاسىپكەرلىك سالاداعى داۋ-دامايلارعا قاتىستى. ارىزداردىڭ 40 پايىزىن وڭ شەشۋگە قول جەتكىزدىك. سايكەسىنشە, كاسىپكەرلەردىڭ 41,7 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى م ۇلىكتىك قۇقىعى قورعالدى», دەدى بايانداماشى. ونىڭ ايتۋىنشا, پالاتانىڭ بيزنەس ورتانى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جاسالعان رەەسترىنە 438 ماسەلە كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ 65 پايىزى, ياعني 285-ءى شەشىمىن تاپقان.
وڭىرلىك كارتا ءوسىمدى ارتتىرادى
بيىلعى 11 ايدا «اتامەكەن» 4040 نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكت جوباسىن ساراپتاۋدان وتكىزگەن ەكەن, ناقتى ناتيجەلەر دە بايقالۋدا. «جوسپارلاۋ جوبالارىنىڭ جوقتىعىنان اكىمدىكتەردىڭ جەر تەلىمدەرىن بەرۋدەن باس تارتۋ ماسەلەسى شەشىلىپ, وزگە كوممەرتسيالىق ماقساتتارعا قولدانعان كەزدە جەردىڭ ماقساتتى تاعايىندالۋىن وزگەرتۋ قاجەتتىلىگى جويىلدى. مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ جۇيەسى وڭتايلاندىرىلىپ, جوسپارلى تەكسەرىس تۇرلەرى توقتاتىلدى, تەك ءۇش تەكسەرىس ءتاسىلى ەنگىزىلدى. بۇدان بىلاي جاڭا رۇقسات ەتۋ تۇرلەرىن ەنگىزگەندە نەمەسە تالاپتاردى قاتاڭداتقاندا, مەملەكەتتىك مەكەمە ەكونوميكالىق ەسەپتەۋلەر ارقىلى ونىڭ قاجەتتىلىگىن دالەلدەۋى ءتيىس. تۇبەگەيلى شەشىم ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر توراعالىق ەتەتىن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا دەڭگەيىندە قابىلدانادى. نىسانداردى جارنامانىڭ كەيبىر تۇرىنە جاتقىزۋداعى تۇسىنىسپەۋشىلىك تە شەشىمىن تاپتى. ويتكەنى, ماڭدايشالارداعى جازۋلار بارلىق بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءۇشىن جارناما تۇرىنەن شىعارىلدى», دەدى نۇرجان التاەۆ.
باياندامادا ايتىلعانداي, ۇلتتىق پالاتا ادامي كاپيتالدى, ساتىپ الۋ مەن جەرگىلىكتى قامتۋدى, اۋىلداردا, ەلدى مەكەندەردە بيزنەستى, كاسىپكەرلىكتى سەرۆيستىك قولداۋدى, جۇمىسپەن قامتۋدى دامىتۋدى, جەكەشەلەندىرۋ بارىسىندا بيزنەس مۇددەسىن ەسكەرۋدى نازاردا ۇستاپ, قاجەتتى جۇمىستاردى جۇرگىزۋدە. بۇل رەتتە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ وڭىرلىك كارتاسى جاسالعان. ەكسپورتتىق-يمپورتتىق وپەراتسيالاردى وڭتايلاندىرۋ, داۋلاردى سوتقا دەيىن شەشۋدىڭ تەتىكتەرىن دامىتۋ باعىتتارىنا مۇقيات كوڭىل بولىنۋدە.
«اتامەكەن» ۇجىمى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ون قادامى بويىنشا كەلەسى جىلى دا جۇمىستارىن جالعاستىرماق. مۇندا شاعىن نەسيەلەۋ كوكجيەگى كەڭەيتىلىپ, حالىقتى جاپپاي بيزنەس نەگىزدەرىنە وقىتۋ, اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسيالارىن دامىتۋ, ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ نەگىزگى ۇستىنى رەتىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كۇشەيتۋ, يندۋستريالىق جانە ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەر قابىلداۋدا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ وڭىرلىك كارتاسىن نەگىزگە الۋ, «ۇكىمەت بيزنەس ءۇشىن» سەرۆيسىن جاساۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتتەرىن ازايتۋ, قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك زاڭنامانى ءارى قاراي جەتىلدىرۋ, نارىقتىق ۇستانىمدارعا نۇقسان كەلتىرۋ جونىنەن مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ بارلىق ۆەدومستۆولىق جانە ەنشىلەس قۇرىلىمدارىن رەۆيزيالاۋ كوزدەلۋدە.
كاسىپكەرلىك بىلىمگە زارۋلىك سەزىلۋدە
باسقوسۋدا «Alageum Gruop» جشس باقىلاۋشى كەڭەسىنىڭ توراعاسى سايدوللا قوجاباەۆ ءسوز سويلەپ, عىلىمي ەڭبەكتەردى قارجىلاندىرۋ, وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ گرانتتارعا قول جەتكىزە الماۋى, كادر دايارلاۋ ساپاسى سىندى ماسەلەلەر تۋرالى وي قوزعادى. «بايان سۇلۋ» اق باسقارما توراعاسى تيمۋر سادىقوۆ ءونىمدى وتكىزۋ نارىعى, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ تاماق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ جايتتارىن ماسەلە ەتىپ كوتەردى. ونىڭ پىكىرىنشە, رەسەي ەكسپورتتىق ورتالىعى سەكىلدى, قازاقستاندا ساۋدا الىس-بەرىسىن ۇيلەستىرەتىن ارنايى ورگان قۇرۋ قاجەت. قىزىلوردا وبلىسى سەرۆيس جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسى كاسىپكەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ەرلان رايىموۆ كاسىپكەرلىك سالاداعى وتكىر مامان تاپشىلىعىنا الاڭداۋشىلىعىن جەتكىزىپ, بۇل, اسىرەسە شاعىن بيزنەس باعىتىندا وتە وزەكتى ەكەنىن ايتتى. «ەلدە بىلىكتى ماماندارعا مۇقتاجدىق قالىپتاسىپ وتىر. بىزدە اياق كيىم جاساۋشىلاردى, تىگىنشىلەردى, ءۇي قۇسىن وسىرۋشىلەردى دايىندامايدى. ال قاپتاعان قارجىگەر, زاڭگەر, باعدارلاماشى ديپلومدارى بار جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرى جۇمىس تابا الماي ءجۇر. سوندىقتان كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى جەلىسىنە زارۋلىك سەزىلۋدە. كاسىپكەرلىك سالادا ءبىلىم بەرۋ ستاندارتى قابىلدانىپ, ونى جوو مەن كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىنىڭ نەگىزىنە اينالدىرۋ كەرەك», دەدى ە.رايىموۆ
اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»