2011 جىلعى 21 ماۋسىم , استانا, ۇكىمەت ءۇيى
ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى
«ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 8-بابىنىڭ 21) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ قاعيداسى بەكىتىلسىن. 2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى «21» ماۋسىمداعى №680 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ قاعيداسى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ قاعيداسى (بۇدان ءارى – قاعيدا) «ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 8-بابىنىڭ 21) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەرىن تەحنيكالىق پايدالانۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. 2. وسى قاعيدا ىشكى سۋدا جۇزەتىن كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋدىڭ نەگىزدەرىن, جوبالىق نەمەسە بەرىلگەن (بەلگىلەنگەن) تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە سايكەس كەمەلەردى اۆارياسىز جانە ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن ولاردى جارامدى تەحنيكالىق جاي-كۇيدە ۇستاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ۇيىمداستىرۋشىلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالار كەشەنىن ايقىندايدى. 3. وسى قاعيدانىڭ ەرەجەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك تۋىنىڭ اياسىندا پايدالانىلاتىن, ارالاس «وزەن-تەڭىز» سۋلارىندا جۇزەتىن كەمەلەردى قوسا العاندا, ىشكى سۋ كولىگى كەمەلەرىنە قولدانىلادى. 4. وسى قاعيدادا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) كەپىلدىك مەرزىمى – پايدالانۋ كەزەڭى, ول اياقتالعانعا دەيىن جۇمىستى ورىنداۋشى (جاساۋ, جوندەۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ) كەمەنىڭ (كەمە تەحنيكاسىنىڭ) تەحنيكا-پايدالانۋ سيپاتتامالارى ماندەرىنىڭ بەلگىلەنگەن تالاپتار دەڭگەيىندە ساقتالۋىنا وسى قاعيدانى ساقتاعان جاعدايدا كەپىلدىك بەرەدى. 2) كولىكتىك باقىلاۋدىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ كولىكتىك باقىلاۋ كوميتەتى; 3) كولىكتىك باقىلاۋدىڭ ۋاكىلەتى ورگانىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى كولىكتىك باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى; 4) كەمە قاتىناسى تىركەلىمى – ىشكى سۋدا جۇزەتىن جانە «وزەن-تەڭىز» سۋلارىندا جۇزەتىن كەمەلەردى جىكتەيتىن جانە ولاردىڭ تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىك كاسىپورىن; 5) كەمەنى (كەمە تەحنيكاسىن) سىناۋ – كەمەنىڭ (كەمە تەحنيكاسىنىڭ) تەحنيكالىق-پايدالانۋ سيپاتتامالارىن تابيعي ايقىنداۋ; 6) تەحنيكالىق پايدالانۋ – بارلىق پايدالانۋ مەرزىمى ىشىندە كەمەلەردى جارامدى جاي-كۇيدە ۇستاۋ ءۇشىن ورىندالاتىن ۇيىمداستىرۋشىلىق, تەحنيكالىق شارالار كەشەنى; 7) تەحنيكالىق جاي-كۇيى – كەمە قاتىناسى تىركەلىمىنىڭ قاعيداسىمەن رەگلامەنتتەلەتىن قاسيەتتەردىڭ, كەمەنىڭ وسى ۋاقىت ساتىندە پايدالانۋعا جارامدىلىعىنىڭ دارەجەسىن جانە كەمە قاتىناسى تىركەلىمىنىڭ قاعيداسىنا سايكەستىگىن سيپاتتايتىن ەلەمەنتتەرىنىڭ جيىنتىعى; 8) كۋالاندىرۋ – كەمەنىڭ قولدانىلۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ ءجۇزۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردە جانە كەمە قاتىناسى تىركەلىمىنىڭ قاعيدالارىندا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس ونىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن ايقىنداۋ جانە سىنىبىن راستاۋ ماقساتىندا كەمەنى قاراپ شىعۋ; 9) تەحنيكالىق پايدالانۋ ساپاسىن باعالاۋ – كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ, جۇيەلەرى مەن قۇرىلعىلارىنىڭ كەمە يەسى بەلگىلەگەن كورسەتكىشتەر جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەۋىنىڭ پاسپورتتىق جانە ناقتى دەرەكتەرىن باعالاۋ, سونداي-اق كەمەنى پايدالانۋ كەزىندە بولاتىن زاقىمدانۋدى, ىستەن شىعۋ مەن جۇمىستاعى كىدىرىستى تالداۋ; 10) كەمەنى جوندەۋ – تەحنيكالىق پايدالانۋدىڭ قۇرامداس بولىگى, كەمەنىڭ نەمەسە ونىڭ ەلەمەنتتەرىنىڭ تەحنيكالىق-پايدالانۋ سيپاتتاماسىن بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا قامتاماسىز ەتۋ, قولداۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەدى 11) تەحنيكالىق پايدالانۋ – كەمەنى, كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن, جۇيەلەرى مەن قۇرىلعىلارىن كەمە ەكيپاجى ورىندايتىن ولاردىڭ تەحنيكالىق-پايدالانۋ سيپاتتاماسىنا سايكەس پايدالانۋ; 12) تەحنيكالىق باسقارۋ – كەمەلەردى ءارتۇرلى باسقارۋ دەڭگەيلەرىندە تەحنيكالىق پايدالانۋىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن تەحنيكالىق پايدالانۋدى باسقارۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى بۋىندارىنىڭ اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى رەتتەۋ; 13) پايدالانۋعا دايىندىق – بۇل رەتتە كەمە تەحنيكاسى جۇمىس ىستەيتىن جاي-كۇيدە بولاتىن, كەمە ەكيپاجبەن تولىقتىرىلعان جانە بورتىندا قاجەتتى جاراقتاندىرۋ مەن قاجەتتى قۇجاتتارى بار كەمەنىڭ جاي-كۇيى; 14) توقتاپ تۇرۋ – كەمە ءوز فۋنكتسيالارىن ورىندامايتىن كەزەڭ; 15) كەمە ەكيپاجى مۇشەلەرىنىڭ مەڭگەرىم بويىنشا كەستەسى – كەمە ەكيپاجى مۇشەلەرىنە كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن بەكىتەتىن جانە ەكيپاج مۇشەلەرىنە تەحنيكالىق جاي-كۇي مەن ولاردى ۇستاۋعا جاۋاپكەرشىلىكتى بەكىتەتىن قۇجات.2. نەگىزگى تالاپتار
5. پايدالانۋعا وسى قاعيدانىڭ تالاپتارىن جانە ىشكى سۋ كولىگى سالاسىنداعى باسقا دا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قوسا العاندا, «ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى زاڭىنا سايكەس بەلگىلەنگەن قولدانىستاعى كەمە قۇجاتتارى بار كەمەلەر جىبەرىلەدى. 6. كەمەنىڭ تەحنيكالىق, ورتكە قارسى جانە سانيتارلىق دايىندىعى, ونىڭ جابدىقتالۋى, ەكيپاجبەن تولىقتىرىلۋى, ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ بىلىكتىلىگى مەن كاسىبي دايىندىعى: 1) كەمەلەردىڭ ءجۇزۋ قاۋىپسىزدىگىن; 2) ەكيپاجدىڭ ەڭبەك جانە دەمالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن جانە قاجەتتى جاعدايلارىن; 3) جولاۋشىلاردىڭ كەمەدە بولۋ قاۋىپسىزدىگىن جانە قاجەتتى جاعدايلارىن; 4) تاسىمالداناتىن جۇكتەردىڭ ساقتالۋىن; 5) كەمە جۇمىسىنىڭ بەرىلگەن تەحنيكالىق-پايدالانۋ سيپاتتامالارىن; 6) ءوز كەمەسىنىڭ ساقتالۋىنا كۇرەس قۇرالدارىن جانە باسقا كەمەلەر مەن ادامدارعا كومەك كورسەتۋ قۇرالدارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا تۇراقتى دايىندىعىن; 7) قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن بولدىرماۋدى; 8) كەمەلەردىڭ ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ تالاپتارىنا, سونداي-اق حالىقارالىق رەيستەردى جۇزەگە اسىراتىن ارالاس «وزەن-تەڭىز» سۋلارىندا جۇزەتىن كەمەلەرگە ارنالعان حالىقارالىق نورماتيۆتىك اكتىلەردىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن قامتاماسىز ەتەدى. 7. كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋدى ۇيىمداستىرۋدى كەمە يەسى نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشى جۇزەگە اسىرادى.3. كەمەلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ
8. كەمەنى تەحنيكالىق پايدالانۋدى ەكيپاج جۇزەگە اسىرادى جانە جوبا مەن نورماتيۆتىك قۇجاتتامادا كوزدەلگەن تەحنيكالىق-پايدالانۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ ماقساتى بويىنشا كەمەنىڭ جانە كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەتىن ۆاحتالىق قىزمەتتى اتقارۋ كەزەڭىندە تەحنيكالىق پايدالانۋ بويىنشا ءىس-شارالار مەن جۇمىستار كەشەنىن قامتيدى. 9. كەمەنى تەحنيكالىق پايدالانۋ ۆاحتالىق جانە كەزەكشى باسقارۋ پوستتارىنان جۇزەگە اسىرىلادى. ۆاحتالىق باسقارۋ پوستتارىنان – ولاردا ۆاحتا پەرسونالىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋىمەن جانە كەزەكشى پوستتارىنان – ولاردا ۆاحتا پەرسونالىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋىنسىز. 10. كەمەلەردەگى ۆاحتالىق جانە كەزەكشى پوستتار بەلگىلەنگەن اۆتوماتتاندىرۋ كلاسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, ولاردىڭ جوباسىندا انىقتالادى. 11. كەمە ەكيپاجى جۇزەگە اسىراتىن تەحنيكالىق پايدالانۋ زاۋىت نۇسقاۋلىقتارىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى جانە كەمەلەردىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ جۇمىس رەجيمىن ءىس-قيمىلعا دايىندىعىن تەكسەرۋ, ءىس-قيمىلعا ەنگىزۋ جانە شىعارۋ, وزگەرىسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ۇستاۋ, بەرىلگەن جانە ناقتى سيپاتتامالارىن سالىستىرۋ, ىستەن شىعۋدى باعالاۋ جانە تىركەۋ, ولاردى باقىلاۋ, ەسەپكە الۋ جانە تەحنيكالىق جاي-كۇيىن ۇستاۋ بولىپ تابىلادى. 12. پايدالانۋ پروتسەسىندە انىقتالعان جانە ولاردى ءىس-قيمىلعا شىعارۋعا بايلانىستى كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ اقاۋلىعى ۆاحتا باستىعىنىڭ رۇقساتىمەن جويىلادى. ەگەر جاعداي ولاردى پايدالانۋدان شىعارۋعا جىبەرمەسە, ۆاحتاداعىلار ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن كەمەنىڭ جانە ونىڭ مەحانيزمدەرىنىڭ ىقتيمال قيراۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن بارلىق شارالاردى قابىلدايدى. 13. كەمەنىڭ رەزەرۆتىك تەحنيكالىق قۇرالدارىن جىل بويى شامامەن بىردەي ۋاقىتتا جۇمىس ىستەيتىندەي ەتىپ كەزەكپەن پايدالانۋ ۇسىنىلادى. 14. كەمە مەحانيزمدەرى, قۇرىلعىلارى جۇيەلەرى جۇمىسىنىڭ جاي-كۇيىن جانە رەجيمىن باقىلاۋ شتاتتىق باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى مەن اۆاريالىق-ەسكەرتۋ سيگناليزاتسياسى قۇرالدارىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا, سونداي-اق مەحانيزمدەر مەن جۇيەلەردىڭ جالپى جاي-كۇيىن كوزبەن شولۋمەن جۇرگىزىلەدى. 15. بارلىق اۆاريالىق-ەسكەرتۋ سيگناليزاتسياسى جانە اۆاريالىق قورعاۋ قۇرالدارى ءىس-قيمىلدا تۇراقتى بولادى جانە ازىرلەۋشى زاۋىت نۇسقاۋلىقتارىنا سايكەس كەزەڭدىكپەن تەكسەرىلەدى. باقىلاۋ تەكسەرۋلەر نەمەسە پروفيلاكتيكالىق جوندەۋ كەزىندە ولاردى اجىراتۋ كاپيتان مەن مەحانيككە (اعا مەحانيككە) بايانداي وتىرىپ, ۆاحتا باستىعىنىڭ رۇقساتىمەن عانا جۇرگىزىلەدى, ول تۋرالى كەمە جانە ماشينا جۋرنالىنا ءتيىستى جازبا جازىلادى. 16. اۆاريالىق قورعاۋ قۇرىلعىلارى رەتتەلەدى جانە پلومبالانادى. پايدالانۋ كەزەڭىندە پلومبالاردىڭ كەنەتتەن الىنۋى ماشينا جۋرنالىندا تىركەلەدى. پلومبالاۋ ءبىرىنشى كىرۋ پورتىندا قالپىنا كەلتىرىلەدى. 17. بارلىق ولشەۋ جانە باقىلاۋ قۇرالدارى جارامدى جاي-كۇيىندە ۇستالادى جانە قولدانىستاعى كۋالىكتەرى نەمەسە تەكسەرۋ بەلگىلەرى بولادى. 18. اۆاريالىق-ەسكەرتۋ سيگناليزاتسياسى مەن اۆاريالىق قورعاۋ قۇرالدارى ىسكە قوسىلعان كەزدە ۆاحتا مەحانيگى ىسكە قوسىلعان سەبەبىن انىقتايدى جانە بۇل جونىندە مەحانيككە (اعا مەحانيككە) حابارلاي وتىرىپ, مەحانيزمدەر بۇزىلۋىن بولدىرماۋ جانە انىقتالعان اقاۋلىقتاردى جويۋ بويىنشا قاجەتتى شارالاردى قابىلدايدى. كورسەتىلگەن قۇرالدار جۇيەلى تۇردە جالعان ىسكە قوسىلعان كەزدە ۆاحتا مەحانيگى ولاردى اجىراتادى جانە مەحانيزمدەردىڭ جۇمىس رەجيمىن قالپىنا كەلتىرەدى, بۇل جونىندە كاپيتاننىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسىن جانە مەحانيكتى (اعا مەحانيكتى) حاباردار ەتەدى. كەمە جانە ماشينا جۋرنالدارىنا ءتيىستى جازبا جازىلادى. ۆاحتا مەحانيگى اۆاريالىق ەسكەرتۋ سيگناليزاتسياسى نەمەسە اۆاريالىق قورعاۋ اجىراتىلعان مەحانيزمنىڭ جۇمىس پارامەترلەرىنە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بويىنشا شارالار قابىلدايدى. 19. كەمەنىڭ, تاسىمالداناتىن جۇكتىڭ بۇزىلۋ نەمەسە ادامداردىڭ قازا بولۋ قاۋىپى تۋىنداعان كەزدە كاپيتاننىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسى اۆاريالىق-ەسكەرتۋ سيگناليزاتسياسى جانە اۆاريالىق قورعاۋ قۇرالدارىن ءوزى اجىراتادى نەمەسە اجىراتۋعا نۇسقاۋ بەرەدى. ءاربىر ناقتى اجىراتۋ جاعدايىندا كاپيتاننىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسى دەرەۋ كاپيتانعا جانە مەحانيككە (اعا مەحانيككە) حابارلايدى. كەمە جانە ماشينا جۋرنالدارىنا ءتيىستى جازبالار ەنگىزىلەدى. 20. باس قوزعالتقىش كۇتپەگەن جاعدايدا توقتاپ قالعان كەزدە (امالسىزدان نەمەسە وزدىگىنەن پايدا بولعان) كاپيتاننىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسى (ۆاحتا مەحانيگى) بولعان وقيعانىڭ سەبەبىن انىقتاۋ جانە ولاردى جويۋ بويىنشا دەرەۋ قاجەتتى شارالار قابىلدايدى. باسقا دا جاۋاپتى تەحنيكالىق قۇرالدار كۇتپەگەن جاعدايدا توقتاپ قالعان كەزدە ۆاحتا پەرسونالى رەزەرۆتىك تەحنيكالىق قۇرالداردى ىسكە قوسادى (ەگەر ولار بولسا) جانە ول تۋرالى كەمە كاپيتانىنىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسىنە جانە مەحانيككە (اعا مەحانيككە) حابارلايدى. وسى جاعدايلاردىڭ بارلىعى كەمە جانە ماشينا جۋرنالدارىندا تىركەلەدى. 21. بارلىق مەحانيزمدەر مەن جۇيەلەر ءوزىنىڭ تىكەلەي ماقساتى بويىنشا پايدالانىلادى. ولاردىڭ جانىندا ولاردى ىسكە قوسۋعا دايىنداۋ, قوسۋ, جۇمىس رەجيمىن باقىلاۋ, ولاردى ىستەن شىعارۋدى توقتاتۋ بويىنشا قىسقا نۇسقاۋلىقتار ىلىنەدى. قۇرعاتۋ جۇيەسى, اعىندى جانە بالشىقتى سۋلار جۇيەسى سىزباسىندا قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن بولدىرمايتىن ۆەنتيلدەر مەن كلينكەتتەردى پلومبالاۋ ورىندارى كورسەتىلەدى. شەتەلگە جۇزەتىن كەمەلەردە ءورت ءسوندىرۋ جۇيەسى, رۋلدىك ماشينا, اۆاريالىق ديزەل-گەنەراتور, قۇتقارۋ قۇرىلعىلارى, قۇتقارۋ شليۋپكالارىنىڭ قوزعالتقىشتارى, اۆاريالىق ءورت سورعىش, ورتكە قارسى جانە سۋ وتكىزبەيتىن جابۋلار سياقتى مەحانيزمدەر مەن جۇيەلەردە نۇسقاۋلىقتار مەن سىزبالار حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىنا سايكەس مەملەكەتتىك, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ىلىنەدى.22. توقتاتىلعان رەجيم كەزىندە تۇراق جاعدايى مەن قولدانىستاعى پورت قاعيدالارىنا بايلانىستى كاپيتان كەمەنىڭ تۇراقتى جانە بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە دايىندىق دەڭگەيىن بەلگىلەيدى.
4. كەمەلەردى توقتاپ تۇرۋعا شىعارۋ
23. كەمەلەردى پايدالانۋدان توقتاپ تۇرۋعا شىعارۋ ناۆيگاتسيا كەزىندە جانە ناۆيگاتسياارالىق كەزەڭدە كەمە يەسىنىڭ نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشىنىڭ شەشىمىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 24. كەمە ناۆيگاتسيالىق كەزەڭدە كەمە يەسىنىڭ نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشىنىڭ شەشىمىمەن توقتاپ تۇرۋعا شىعارىلادى. بۇل رەتتە ول پايدالانۋدان كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن جانە جۇيەلەرىن سۋىقتا (جۇمىس ىستەمەيتىن جاي-كۇيدە) ۇستاۋمەن نەمەسە ولاردى جۇمىس رەجيمىندە قولداۋمەن شىعارىلادى. 25. كەمەلەردى قىستا تۇرۋعا قويۋ كەزىندە ورىندالاتىن ۇيىمداستىرۋشىلىق ءىس-شارالاردى, سونداي-اق كەمەنىڭ جەكەلەگەن تەحنيكالىق قۇرالدارىن كونسەرۆاتسيالاپ قىستايتىن جاي-كۇيگە كەلتىرۋ بويىنشا جۇمىس قۇرامىن جانە ولاردى ورىنداۋ مەرزىمدەرىن كەمە يەسى نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشى بەلگىلەيدى. 26. كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن قىسقى توقتاتۋ كەزەڭىنە كونسەرۆاتسيالاۋ ءتيىستى مەحانيزمدى تەحنيكالىق پايدالانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىكقا سايكەس جۇرگىزىلەدى. 27. كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن كونسەرۆاتسيالاۋ, كەمەنىڭ جانە كەمە م ۇلىگىنىڭ ساقتالۋىن, اۆاريالىق قۇتقارۋ جانە ورتكە قارسى قۇرال-سايماندى كەمەنى قىستايتىن جاي-كۇيگە كەلتىرۋ پروتسەسىندە ىسكە قوسۋعا دايىندىعى جونىندەگى جۇمىستاردى ورىنداۋدى كەمە كاپيتانىنىڭ باسقارۋىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. 28. كەمە يەسى نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشى كەمەلەردى قىستايتىن جاي-كۇيگە كەلتىرۋ ءۇشىن مىناداي جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرادى: 1) تانكىلەردەن, فورپيكتەردەن, احتەرپيكتەردەن, سۋ تسيستەرنالارىنان, تۇپارالىق بولىكتەردەن, قۇدىقتار مەن تۇندىرعىشتاردان سۋدى شىعارۋ, ماشينا-قازاندىق بولىمدەردى تازارتۋ. ءورت قاۋىپسىزدىگى قاعيداسىنا سايكەس وت جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولىمدەرگە جالعاسقان قۇيۋ كەمەلەرىنىڭ وتىن جانە ماي تسيستەرنالارىن, تانكىلەر مەن جۇك بولىمدەرىن تازارتۋ; 2) قىستا وتىنمەن جانە مايلاۋمەن قالاتىن ۆەنتيلدەر مەن قىلتالاردى, تسيستەرنالار مەن بولىمدەردى جابۋ جانە ولاردى پلومبالاۋ; 3) جولاۋشىلار, قىزمەتتىك جانە شارۋاشىلىق ءۇي-جايلارىن جيناۋ; 4) كەمەدە بولىنگەن ءۇي-جايلاردا قۇرال-سايماندى, كايۋتا م ۇلىكتەرىن جانە جىلىتىلمايتىن ءارى ىلعالدى ءۇي-جايلاردا ساقتاۋعا بولاتىن كەمەنىڭ باسقا دا جاراقتارىن قويماعا قويۋ. كەمە يەسى مەن كاسىپورىن اراسىنداعى شارت بويىنشا (ەركىن نىساندا) قويماعا تومەن تەمپەراتۋرادا جانە ىلعالدى ءۇي-جايلاردا ساقتاۋعا بولمايتىن راديوناۆيگاتسيالىق جابدىقتى, باعالى زاتتاردى, اسپاپتاردى, ءورت سوندىرگىشتەردى, ءورت جەڭىن, كوبىك قۇراۋىشتى جانە وزگە دە جابدىقتاردى تاپسىرۋ جۇرگىزىلەدى; 5) بولات ارقاندارىن ءسۇرتۋ جانە مايلاۋ; 6) جەڭىل قوسپالاردان جاسالعان, حرومدالعان جانە نيكەلدەنگەن بولشەكتەردى قۇرعاتىپ ءسۇرتۋ جانە ولارعا تەحنيكالىق ۆازەليندى جاعۋ; 7) ەلەكتر كامبۋزدار مەن سۋ قايناتقىشتاردى كەمە جەلىسىنەن اجىراتۋ; 8) بارلىق جاناساتىن جانە سىرلانباعان مەتالل بولشەكتەرىن كىردەن تازالاۋ جانە مايلاۋ; 9) زاكىر شىنجىرىن بەرەتىن قۇرىلعىعا ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, زاكىر شىنجىرى مەن زاكىرلەردى قاراپ تەكسەرۋ; 10) مايلاۋ ماتەريالىن باقىلاۋ, مايلاۋ مايىن توگۋ, قوزعالتقىش كارتەرىن جۋ; 11) سۋدى كەتىرۋ, جىلۋ الماستىرعىشتىڭ سىرتقى قاباتىنان تىس كەڭىستىكتەرىن شوگىندىلەردەن تازارتۋ; 12) قوزعالتقىشتىڭ سۋىتۋ جۇيەسىنەن تۇسىرمەلى كراندار ارقىلى قىسىلعان اۋانى ۇرلەۋمەن سۋدى كەتىرۋ; 13) وتىندى شىعىس تسيستەرنالارىنان ءتۇسىرۋ; 14) بىلىك سىمدى قوزعالتقىشپەن تۇيىقتاۋ; 15) بولشەكتەردىڭ جىلتىر جانە سىرلانباعان بەتتەرىن تازارتۋ جانە مايلاپ اشۋ; 16) سۋدى سۋ جۇيەلەرىنىڭ قۇبىرجولدارىنان شىعارۋ, ارماتۋرانىڭ ەرۋىن بولدىرماۋ شارالارىن قابىلداۋ; 17) سۋدى سورعىشتاردان, سۇزگىشتەردەن, تۇندىرعىشتاردان, باكتاردان جانە تسيستەرنالاردان شىعارۋ; 18) سۋدى شىعارۋ, قۇبىرارالىق كەڭىستىكتەردى سۋمەن جۋ, كۇيەدەن تازارتۋ; 19) جۇيەلەر مەن ارماتۋرالاردان سۋدى كەيىنگىلەردى ءىشىنارا بولشەكتەپ شىعارۋ; 20) اشىق مەتالل بەتتەرىن مايلاۋ; 21) باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارىن الۋ; 22) باس تاراتۋشى قالقانشالاردى جانە بارلىق تاراتۋشى قالقانداردى اجىراتا وتىرىپ, كەمەنىڭ ەلەكتر جەلىسىن قىستايتىن جاي-كۇيگە كەلتىرۋ; 23) ەلەكتر ماشينالارىن, تاراتۋشى جانە ىسكە قوسۋدى رەتتەيتىن قۇرىلعىلاردى تازارتۋ, قۇرعاق ءسۇرتۋ, گەرمەتيكالىق قالپاقتىڭ تىعىزداۋىش قۇرىلعىلارىن تەكسەرۋ; 24) باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارىن جانە قاجەتتى جاعدايلاردا ساقتاۋعا ارنالعان اۆتوماتيكا بلوكتارىن تازارتۋ, بولشەكتەۋ; 25) قىشقىل اككۋمۋلياتورلاردىڭ باقىلاۋ-جاتتىعۋ تسيكلىن جۇرگىزۋ; 26) بايلانىس, ناۆيگاتسيا, باسقارۋ, راديوناۆيگاتسيا (كومپاس, ەحولوتتار, راديوستانتسيالار, گيروكومپاستار, راديوپەلەنگاتورلار, راديولوكاتورلار) اپپاراتۋراسىن الۋ جانە قويماعا وتكىزۋ (كەمە يەسى مەن كاسىپورىننىڭ شارتى بويىنشا); 27) قۇيۋ كەمەلەردىڭ وتىن جانە ماي تسيستەرنالارىن, تانكىلەرى مەن جۇك بولىمدەرىن تولىق تازارتۋ جانە گازسىزداندىرۋ; 28) جۇك تريۋمدەرى مەن كەمە ءۇي-جايلارىندا بالشىقتى تاس جانە بورت قاپتاۋىن اشۋ. 29. كەمەنى ۇزاق مەرزىمگە پايدالانۋدان (ناۆيگاتسياارالىق كەزەڭنەن استام) شىعارعان كەزدە كەمە تەحنيكاسى جانە كەمەنى تۇتاستاي ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پايدالانۋدىڭ سول نەمەسە وزگە دە مەحانيزمدەرىن, قۇرىلعىلارىن جانە جۇيەلەرىن پايدالانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتارعا سايكەس ارنايى كونسەرۆاتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى. كونسەرۆاتسيالاۋ بويىنشا جۇمىستاردى جۇرگىزگەننەن كەيىن كەمەنى قىسقى توقتاپ تۇرۋعا قابىلداۋ ءۇشىن كەمە يەسىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا كەمەنى ءوتىنىش تۇسكەن ساتتەن باستاپ جەتى جۇمىس كۇنى ىشىندە كولىكتىك باقىلاۋدىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ وكىلى قاراپ تەكسەرەدى. كەمەنى تەكسەرىپ قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا نىسانىن كولىكتىك باقىلاۋدىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى بەكىتەتىن اكت جاسالادى جانە كەمە يەسى ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە مەرزىمدى كورسەتە وتىرىپ, كەمەنى كونسەرۆاتسيالاۋعا قويۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى. قىسقى توقتاپ تۇرۋدان كەيىن كەمەنى پايدالانۋعا الۋ ءۇشىن كەمە يەسىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا كەمەنى كولىكتىك باقىلاۋدىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ وكىلى تەكسەرىپ قارايدى, ونىڭ ناتيجەسى بويىنشا اكت جاسالادى. 30. ناۆيگاتسيالاۋ كەزەڭىندە توقتاپ تۇرۋعا قويىلعان كەمەنى كۇزەتۋدى كەمە ەكيپاجى نەمەسە توقتاپ تۇرۋ پۋنكتى شارت بويىنشا قامتاماسىز ەتە الادى. 31. ناۆيگاتسيالاۋ جانە ناۆيگاتسياارالىق كەزەڭدەردە اكتىگە قول قويىلعان ساتتەن باستاپ كەمە يەسى مەن كاسىپورىن اكىمشىلىگى اراسىندا جاسالعان شارتقا سايكەس كەمە قاۋىپسىزدىگى مەن ونىڭ بارلىق ەلەمەنتتەرىنىڭ ساقتالۋى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك شارتتا بەلگىلەنەدى.5. كەمەنى پايدالانۋعا دايىنداۋ
32. كەمەنى پايدالانۋعا ەنگىزۋ كەمە يەسى نەمەسە كەمەنى جالعا الۋشى بەلگىلەگەن تارتىپكە سايكەس جۇرگىزىلەدى. كەمەنى پايدالانۋعا ەنگىزۋدىڭ الدىندا كەمە يەسى بەكىتكەن شتاتتىق كەستە بويىنشا كەمەلەر ەكيپاجدارىنىڭ ەڭ از قۇرامى تۋرالى تالاپقا سايكەس ەكيپاجبەن تولىقتىرىلادى. 33. كەمەنى پايدالانۋعا ەنگىزۋدى دايىنداۋ كاپيتاننىڭ جالپى باسشىلىعىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. كەمەنى پايدالانۋعا دايىنداۋدى جۇرگىزۋدى تىكەلەي باسقارۋ كاپيتاننىڭ اعا كومەكشىسىنە جانە مەحانيككە (اعا مەحانيككە) ولاردىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىنە سايكەس جۇكتەلەدى. 34. پايدالانۋعا دايىندىق پروتسەسىندە كەمەدەگى بايلانىس جانە راديوناۆيگاتسيا اپپاراتۋراسىن مونتاجداۋ, اككۋمۋلياتورلىق باتارەيالاردى جانە باسقا جابدىقتاردى ورناتۋدى قوسا العاندا, كەمە تەحنيكاسى ونى پايدالانۋدىڭ تەحنيكالىق شارتتارىنا سايكەس جۇمىس ىستەيتىن جاي-كۇيگە كەلتىرىلەدى. كەمە ەكيپاجى جۇرگىزەتىن كەمەنىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن پايدالانۋعا دايىندىعى ولاردىڭ جاي-كۇيىن مۇقيات تەكسەرىپ قاراۋ مەن تەكسەرۋدى جانە ەگەر قاجەت بولسا, ءبولۋ ەلەمەنتتەرىن, ىسكە قوسۋ جانە رەۆەرسيۆتىك قۇرىلعىلاردى, باسقارۋ, باقىلاۋ, سيگناليزاتسيا جانە قورعاۋ قۇرالدارىن, ال قاجەت بولعان جاعدايدا سىنامالىق ىسكە قوسۋ مەن مەحانيزمدەردى اۋىستىرۋدى قوسا العاندا, ولاردى رەتتەۋدى قامتيدى. سىنامالىق ىسكە قوسۋ بارلىق باسقارۋ پۋنكتتەرىنەن جۇرگىزىلەدى. 35. كەمەنى پايدالانۋعا دايىنداۋ كەزىندە مىنالاردىڭ جارامدىلىعى مەن ءىس-قيمىلعا دايىندىعىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى: 1) رۋل قۇرىلعىسى; 2) زاكىر قۇرىلعىسى; 3) اۆاريالىق سيگناليزاتسيا; 4) ەلەكتر جابدىقتارى مەن جارىقتاندىرۋ; 5) قۇتقارۋ قۇرالدارى; 6) بايلانىس قۇرالدارى; 7) قاشىقتىقتان باسقارۋ; 8) قۇرعاتۋ جۇيەلەرى; 9) ەكولوگيالىق جاپقىشتار; 10) سۋ وتكىزبەيتىن جانە ورتكە قارسى جاپقىشتار; 11) اۆاريالىق م ۇلىكتەر. 36. كەمە دايىندىق كەزىندە قۇرال-سايمانمەن, قوسالقى بولشەكتەرمەن, باسقا كەمەلىك جابدىقتالۋمەن تولىقتىرىلادى.6. كەمەنى بۋنكەرلەۋ
37. كەمەنىڭ ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلارىندا پايدالانىلاتىن وتىن جانە ماي ديزەلدەرىنىڭ, قازان اگرەگاتتارى مەن مەحانيزمدەردىڭ تەحنيكالىق شارتتارىندا بەلگىلەنگەن سىرتقى ورتانىڭ ءارتۇرلى جاعدايلارىندا وڭتايلى كورسەتكىشتەرمەن ولاردىڭ ءتيىمدى جانە سەنىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. 38. كەمەگە وتىن مەن مايدى قابىلداۋ جابىق تاسىلمەن جۇرگىزىلەدى. بۋنكەرلەۋدى كاپيتان كەمە يەسى بەكىتەتىن نۇسقاۋلىققا سايكەس نەمەسە ونىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وتىن مەن مايعا ارنالعان پاسپورت نەمەسە سەرتيفيكات بولعان كەزدە جۇرگىزەدى. ول قۇجاتتاردا ماركاسى جانە نەگىزگى فيزيكا-حيميالىق سيپاتتامالارى كورسەتىلەدى. 39. كەمەگە قابىلداناتىن وتىن مەن مايدىڭ ءاربىر توپتاماسىنان سىناما (وتىن مەن مايدىڭ تەمپەراتۋراسى كورسەتىلە وتىرىپ, بۋنكەرلەۋشى پلومبالاعان) الىنادى, ول كەمەدە وسى توپتامانى بارلىق پايدالانۋ مەرزىمى ىشىندە ساقتالادى. 40. قابىلداۋ نەمەسە پايدالانۋ كەزىندە وتىن نەمەسە ماي ساپاسىندا كۇدىك تۋدىراتىن بەلگىلەر بولسا مەحانيك (اعا مەحانيك) ىرىكتەپ الىنعان سىنامانى تالداۋ ءۇشىن زەرتحاناعا جىبەرەدى, ونىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ولاردى پايدالانۋ مۇمكىندىگى نەمەسە جەتكىزۋشىگە شاعىم بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانادى. 41. كەمەدە وتىن مەن مايدى قابىلداۋ, ساقتاۋ جانە ونىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋدى, ءتيىستى قۇجاتتامانى رەسىمدەۋدى مەحانيك (اعا مەحانيك) جۇزەگە اسىرادى. مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋ بويىنشا وپەراتسيالار كاپيتاننىڭ ۆاحتالىق كومەكشىسىنىڭ شەشىمىمەن جۇرگىزىلەدى. 42. وتىن مەن مايدى قابىلداۋ كەزىندە توگىلۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن كەمە مەن بۋنكەرلەۋشى اراسىندا تىكەلەي بايلانىس ورناتىلادى. 43. كەمەنىڭ ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلارىندا قولدانىلاتىن وتىن قوندىرعىلاردىڭ قالىپتى جۇمىسىن بۇزا الاتىن سۋدى جانە مەحانيكالىق قوسىندىلارىن كەتىرۋ ماقساتىندا ءتيىستى دايىندىقتان وتەدى. 44. مايلاۋ ماتەريالدارىن ۋاقتىلى اۋىستىرۋ جانە جۇمىس ىستەيتىن مەحانيزمدەر مەن جۇيەلەردە ولاردى ۇنەمدەپ جۇمساۋ ءۇشىن كەمەلەردە قولدانىلاتدى مايدىڭ, مايلاۋ جانە ارنايى سۇيىقتىقتاردىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. جۇمىسقا ارنالعان مايلاردىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى مەحانيك (اعا مەحانيك) جۇرگىزەدى. مايلاردى اۋىستىرۋ اقاۋلىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. 45. كەمەدەگى وتىن مەن مايدىڭ شىعىسىن ەسەپتەۋدى مەحانيك (اعا مەحانيك) جۇرگىزەدى. ماي مەن وتىن شىعىسى بويىنشا ەسەپ بەرۋ ءتارتىبىن جانە نىسانىن كەمە يەسى ايقىندايدى. 46. كەمە ىدىستارىنا سۋ قابىلداۋ جاعالاۋدان, سۋ قۇيعىش كەمەلەردەن نەمەسە سانيتارلىق ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت (بۇدان ءارى - سەق) ورگاندارى ۇسىنعان ورىنداردا, ىشكى سۋ جولدارىمەن ءجۇزۋدى جۇزەگە اسىراتىن, بورتتان تىس ىشەتىن سۋدى دايىنداۋ قۇرالدارى بار كەمەلەردە سەق ورگاندارى رۇقسات بەرگەن قوندىرعىلاردا كەمە جاعدايلارىندا تازارتۋ جانە زارارسىزداندىرۋ جولىمەن جۇرگىزىلەدى. 47. سۋدىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى ءبىرىنشى شتۋرمان (كاپيتاننىڭ اعا كومەكشىسى) جۇزەگە اسىرادى. سۋمەن جابدىقتاۋ ساپاسىن كەزەڭدىك باقىلاۋدى سەق ورگاندارى جۇزەگە اسىرادى._______________________