مادەنيەت مينيسترلىگىندە ۆيتسە-مينيستر عازيز تەلەباەۆ, جاۋاپتى حاتشى جاننا قۇرمانعاليەۆا مەن ءتىل كوميتەتىنىڭ توراعاسى شەرۋباي قۇرمانباي ۇلىنىڭ قاتىسۋىمەن تىلدەردى دامىتۋدىڭ زاڭ اياسىنداعى ماسەلەلەرى ءسوز بولىپ, مينيسترلىك وكىلدەرى ءباسپاسوز قىزمەتكەرلەرىمەن پىكىر الماستى.
العاشقى ءسوز العان مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى جاننا قۇرمانعاليەۆا: «ەلىمىزدەگى ءتىل ماسەلەسىنە قاتىستى اسا ماڭىزدى قۇجاتتار قابىلداندى. اتاپ ايتساق, ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا ەلباسى تاراپىنان «تىلدەردى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا» قول قويىلسا, شىلدە ايىنىڭ سوڭىنا تامان ۇكىمەت باسشىسى باعدارلامانى ءجۇزەگە اسىرۋعا نەگىزدەلگەن ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتتى. وسى ماڭىزدى قۇجاتتار اياسىندا ءمادەنيەت مينيسترلىگى بىرقاتار اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. بىرىنشىدەن, ءبىز مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا قاتىستى زاڭنامانى جەتىلدىرۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋدە ستاندارتتار تەحنولوگياسىن ازىرلەۋ جۇزەگە اسىپ, ادىستەمە بازاسى نىعايتىلادى. ءۇشىنشىدەن, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى قوعامدىق سانانى ارتتىراتىن جوبالار جۇزەگە اسادى», دەي كەلىپ, باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەگىندە تىلدەردى دامىتۋعا قاتىستى زاڭنامانى قابىلداۋمەن قاتار – ونوماستيكا, تەرمينولوگيا سالاسىنداعى جۇمىستاردى بىرىڭعايلاۋ كوزدەلەتىنىن جەتكىزدى. «بۇل رەتتە مەملەكەتتىك تىلدە وقىتۋدىڭ بىرەگەي ستاندارت-تەحنولوگيالارىن ازىرلەپ, ەنگىزۋدىڭ ماڭىزى زور. ەلىمىزدە 101 ءتىل ۇيرەتۋ ورتالىقتارى قىزمەت ەتسە, ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءۇيرەتۋگە قاتىستى ءوزىندىك ادىستەمەلەرى بار. قازىرگى تاڭدا تىلدەردى دامىتۋ كوميتەتى «قاز تەستپەن» مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدىڭ بىرەگەي ستاندارت-تەحنولوگياسىن ازىرلەۋ بويىنشا كەلىسىم-شارت جاسادى», – دەدى ج.قۇرمانعاليەۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق سانادا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا 2 ۇلكەن تەلەجوبا تۇسىرىلۋدە. بۇنىڭ ءبىرى – رەاليتي-شوۋ بولسا, ەكىنشىسى – مەملەكەتتىك تىلدە وقىتۋدىڭ تەلەباعدارلاماسى.
«سوڭعى ۋاقىتتا ءتىل تۋرالى زاڭ جوباسىنا قاتىستى كوپتەگەن ماسەلەلەر تۋىنداپ وتىر. توقتالا كەتەتىن ءجايت, ينتەرنەت-رەسۋرستاردىڭ بىرىندە ينتەرنەتتە سىلتەمە جاسالىپ جۇرگەن زاڭ جوباسى ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە ۇسىنىلاتىن سوڭعى نۇسقا ەمەس. بۇل بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا, قوعامدىق بىرلەستىكتەرگە جولدانعان زاڭ جوباسىنىڭ قاراپايىم جۇمىس ءماتىنى عانا. بۇل ءماتىن ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسياسىنان دا وتكەن جوق», – دەي كەلىپ, مينيسترلىك وكىلى ءوز ءسوزىن, – مادەنيەت مينيسترلىگى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى ورگان رەتىندە جۇمىس توبىنىڭ باسىم كوپشىلىگى قولداعان پىكىرمەن كەلىسپەي تۇرا المايدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە قوعامدا كەڭىنەن پىكىرتالاس تۋدىرعان ماسەلەلەر دە زاڭ جوباسىنان كورىنىس تاباتىن بولادى. اتاپ ايتقاندا, تىلدەر تۋرالى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ 23-بابىندا مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋى تالاپ ەتىلەتىن قىزمەتتەر, ساناتتار مەن ماماندىقتار تىزبەسىنە قاتىستى ايتىستار وربىگەنى بار. مۇندا نەگىزىنەن ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن بەكىتىلگەن ماماندىقتار بويىنشا مەملەكەتتىك ءتىلدى ەڭ تومەنگى, قاجەتتى دەڭگەيدە يگەرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلىپ وتىر. ازىرشە, ونداي تالاپ ءۇش ساناتقا قاتىستى قاراستىرىلادى. بۇلار: مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ۇلتتىق كومپانيا قىزمەتكەرلەرى جانە قۇقىق قورعاۋ, اسكەري قىزمەت, سوت پريستاۆتارى سەكىلدى ساناتقا جاتاتىندار. ياعني, بۇلار نەگىزىنەن ءوز جۇمىستارى بارىسىندا كۇندەلىكتى ازاماتتارمەن بايلانىسىپ تۇراتىن ساناتتاعى توپتار بولىپ تابىلادى, – دەپ تۇيىندەدى.
باسقوسۋدا كەلەسى جىلدان باستاپ ءتىل كوميتەتىنىڭ باستاماسىمەن قوعام قايراتكەرلەرىنەن, زيالى قاۋىم وكىلدەرىنەن تۇراتىن قوعامدىق كەڭەس قۇرىلاتىنى ايتىلدى. كەڭەس ەڭ الدىمەن ءتىل ماسەلەسىندەگى ديالوگتىق الاڭ رەتىندە قالىپتاساتىن بولادى. قوعامدىق كەڭەسكە مۇشە بولۋ بارىنشا اشىق, كەز كەلگەن ازامات, كەز كەلگەن ۇيىم وزدەرىنىڭ قوعامدىق كەڭەس جۇمىسىنا قاتىسۋ نيەتتەرىن جولداي الادى. سونىمەن قاتار, قوعامدىق كەڭەس ءتىل زاڭناماسىن جەتىلدىرۋگە جانە ءتىل توڭىرەگىندەگى بارلىق باعىتتاردى دامىتۋعا بايلانىستى ۇسىنىمدار ازىرلەيتىن بولادى.
سونداي-اق, مينيسترلىك وكىلدەرىمەن بولعان بۇل باسقوسۋدا ءباسپاسوز وكىلدەرى تاراپىنان سۇراقتار قويىلىپ, وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە اڭگىمە قوزعالدى.
بەرىك سادىر.