ەلىمىزدە جۇمىسسىزدىقتى ءتومەندەتۋ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, تۇرمىسىن تۇزەۋگە باعىتتالعان كەشەندى جۇمىستار ءجۇرگىزىلۋدە. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, «جول كارتاسى» جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلامالارى اياسىندا كوپتەگەن جاڭا كاسىپورىندار پايدالانۋعا بەرىلىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە ىقپال ەتۋدە. بۇعان وبلىس جاستارىنىڭ باستاماسىمەن ءومىرگە جولداما العان «اۋىلدىڭ گۇلدەنۋى – قازاقستاننىڭ گۇلدەنۋى» مارافون-ەستافەتاسى دا ەلەۋلى ۇلەس بولىپ قوسىلۋدا. سونىڭ وزىندە جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى تولىق شەشىلىپ كەتە قويعان جوق. ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن دايىندالعان «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىندا وسى ءبىر كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەنى وڭ شەشۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالار قاراستىرىلعان. سوندىقتان دا بۇل باعدارلاما حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, جۇرتشىلىقتىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىر. ەڭبەك رىنوگىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشىپ, يندۋستريالىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدا ەڭبەك كۇشىن وڭتايلى پايدالانۋعا مۇمكىندىك, جۇمىسسىزدىقپەن كۇرەسكە سەرپىن بەرەتىن جاڭا باعدارلاما ۇستىمىزدەگى جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ جۇزەگە اسىرىلا باستادى.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وبلىستا كەدەيشىلىك دەڭگەيى 3,1 پايىز, ال جۇمىسسىزدىق 5,0 پايىزدى قۇرايدى. بۇل ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىمەن سالىستىرعاندا جامان كورسەتكىش ەمەس. الايدا, بۇل كورسەتكىشتەردىڭ دەڭگەيىن مەيلىنشە تومەندەتۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردىڭ قارقىنىن ءباسەڭسىتۋگە بولمايدى. سوندىقتان دا وبلىستا جاڭا باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدى جۇيەلى جۇرگىزۋگە قاتاڭ تالاپ قويىلۋدا. وبلىس ورتالىعىندا جانە اۋدانداردا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, عيماراتپەن قامتاماسىز ەتىلدى. ولار باعدارلامانى ءجۇزەگە اسىرۋعا كىرىسىپ تە كەتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارا نۇرقاتوۆانىڭ توراعالىعىمەن, جاڭا باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا جاۋاپتى باسقارمالار, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى باسشىلارىنىڭ, اۋدان اكىمدەرى ورىنباسارلارىنىڭ جانە باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ءوتكەن جيىندا وسى باعىتتاعى جۇمىس بارىسى تاعى ءبىر پىسىقتالدى.
ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن اينالىسۋشىلارعا, جۇمىسسىزدارعا جانە تابىسى از ادامدارعا ارنالعان باعدارلاما ءۇش باعىتتان تۇرادى. بيىلعى جىلى ءبىرىنشى باعىت – تۇرعىندارعا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە قايتا دايارلاۋ بويىنشا 500 ادامدى قابىلداۋ كوزدەلگەن. قازىرگى تاڭدا قادرلاردى قايتا دايارلاۋ ۇيىمداستىرىلاتىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى كەلىسىلدى, سۇرانىسقا يە 29 ماماندىق انىقتالدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا ولار 12 ماماندىق بويىنشا وقىتىلادى. قازىرگى تاڭدا تەگىن وقىپ, ماماندىق يگەرۋگە 90 ادام تىلەك بىلدىرگەن. وقۋ اۋداندارداعى كاسىپتىك ليتسەيلەر مەن قالاداعى كووپەراتيۆتىك, تەحنيكالىق, كولىك كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجدەرىندە كەستەگە سايكەس تامىز-قىركۇيەك ايلارىندا باستالادى.
وعان قوسا, 3200 ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە ءجاردەمدەسۋ, ونىڭ ىشىندە 1200 ادامدى جالاقىنى ءىشىنارا سۋبسيديالاۋ ارقىلى الەۋمەتتىك جۇمىس ورنىنا ورنالاستىرۋ جوسپارلانعان. جۇمىسشىلار سۋبسيديا ەسەبىنەن ايىنا 26000 تەڭگە جالاقى الاتىن بولادى. وسى كەزگە دەيىن 208 ادام الەۋمەتتىك جۇمىستارعا ورنالاستىرىلدى. اۋدانداردا از قامتىلعانداردىڭ, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتكەندەردىڭ جانە جۇمىسسىزداردىڭ تىزىمدەرىن جاساۋ جالعاسۋدا.
باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى بويىنشا اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا كومەكتەسۋ اياسىندا 120 ادامعا ءوز ءىسىن اشۋ ءۇشىن 1 ملن. تەڭگەدەن بارلىعى 120 ميلليون تەڭگە كولەمىندە شاعىن نەسيە قاراستىرىلعان. كاسىپكەرلىك نەگىزىن وقىتۋعا دا 120 ادامدى جولداۋ جوسپارلانىپ وتىر. بىراق, ازىرگە كاسىپكەر بولۋعا 69 ادام عانا تالاپتانىپ وتىر.
ال, ءۇشىنشى باعىت بويىنشا ەكونوميكالىق الەۋەتى تومەن ەلدى مەكەندەردەن دامۋ كورسەتكىشتەرى جوعارى اۋداندارعا كوشۋگە 26 وتباسى تىلەك ءبىلدىرىپتى. جوسپار بويىنشا 104 وتباسى كوشىرىلۋى ءتيىس.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارا نۇرقاتوۆا جيىندى قورىتىندىلاي كەلىپ جالپى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وبلىس بويىنشا 446,5 ملن. تەڭگە كولەمىندە قاراجات بولىنگەنىن, ەندى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى شيراتا ءتۇسۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
اقتوبە وبلىسى.