قازىرگى الەمنىڭ كوشباستاۋشىسىنا ۇمتىلاتىن جوعارى وقۋ ورىندارى ەڭبەك نارىعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس, تەوريا مەن ءتاجىريبەنى قوس ورىمدە پايدالانۋدى تاڭدايدى. ەجەلگى اكادەميالىق ءبىلىم بەرۋ قازىرگى وسكەلەڭ باسەكەلەستىك جاعدايىندا ماماندار دايارلاۋدا قابىلەتسىز بولىپ قالدى. وسى ورايدا قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ءتۇرلى بەيىندى يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىم جاساۋدى نەگىزگى ماقسات ەتىپ, عىلىمي يننوۆاتسيالىق ورتالىقتار اگروتەحنوپاركتەر جانە تەحنوپوليستەر قۇرىپ, ءوندىرىس پەن عىلىمدى تىعىز بايلانىستىرۋدا.
بۇگىنگى تاڭدا يننوۆاتسيالىق اگرارلىق عىلىم مەن ءبىلىم اگرووندىرىستىك ونەركاسىپتى دامىتۋداعى نەگىزگى فاكتور بولىپ وتىر. ال ءبىلىمدى دە بىلىكتى ماماندار جاڭا تەحنولوگيالار مەن ادىستەردى يگەرىپ, ءارى قولدانا ءبىلىپ, جاڭا يدەيالاردى سينتەزدەيدى, ولاردى ءىس ءجۇزىندە يننوۆاتسيالىق ورتا دەڭگەيىنە جەتكىزەدى.
اگرارلىق سالانىڭ ماماندارىن دايارلاۋدا كاسىبي شەبەرلىگىن كەڭەيتۋدە عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن ۇيلەسىمدى دامىتۋدا ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي ىزدەنىستەردىڭ وزەكتىلىگىن ءوز بولاشاعى دەپ بىلەدى. بۇگىنگى بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋعا ءبىلىم مەن تاجىريبە داعدىلارىنىڭ قاجەتتىلىگى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الەمدىك دامۋ تەندەنتسياسىن ءتۇسىنۋ ءوسكەلەڭ سىرتقى ورتانى باعدارلاي ءبىلۋ جانە توسىن شەشىمدەر قابىلداي الۋ بولىپ تابىلادى.
تاياۋدا عانا بولىپ وتكەن «يننوۆاتسيالىق قازاقستان - 2020» اياسىندا وتكەن الماتى فورۋمىندا جاڭا يننوۆاتسيالىق ساياسات شەڭبەرىندە 5 نەگىزگى باسىمدى سالا بەلگىلەندى. وسى فورۋمدا مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلعا قاراي قازاقستان يننوۆاتسيالىق تيپتەگى مەملەكەتتىڭ بارلىق بەلگىلەرى مەن اتريبۋتتارى بولۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. وعان تيىمدىلىكپەن جەتۋ ءۇشىن يننوۆاتسيانىڭ نە ەكەنىن ءدال ءتۇسىنۋ قاجەت. بۇل جاڭا تەحنولوگيا ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالادى جانە بۇرىنعى تەحنولوگيانىڭ ساپاسىمەن سالىستىرعاندا قۇنى تومەن بولادى.
قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم بەرۋ, عىلىم جانە يننوۆاتسيالىق ورتاداعى اگرارلىق يندۋستريالىق دامۋ, وسى سالادا ەلدەرمەن باسەكەلەستىككە ەداۋىر اسەر ەتەتىن نەگىزگى وشاعى بولىپ تابىلادى. ۋنيۆەرسيتەت جاھاندىق كونتسورتسيۋمنىڭ مۇشەسى رەتىندە الەمنىڭ 300-دەن استام جوعارى وقۋ ورىندارىن بىرىكتىرەتىن جانە ورتا ازياداعى اگرارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋشى ءرولىن اتقارادى.
سونىمەن قاتار تەمپۋس, ەرامۋس مۋندۋس, بولاشاق, لوگو (LOGO), فەت(FET) حالىقارالىق باعدارلامالارى ارقىلى اكادەميالىق جيناقتىلىقتى دامىتۋ بويىنشا جانە ەستS كرەديتتەردى قايتا ەسەپتەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدە ەلىمىزدەگى بازالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ يسو 9001:2008 حالىقارالىق ستاندارتتارىنا جانە ۇلتتىق ينستيتۋتسيونالدى اككرەديتتەۋگە سايكەس جوعارى ساپادا ماماندار دايارلاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قايتا سەرتيفيكاتتالعانىن دالەلدەيدى. قازىرگى ۋاقىتتا تاعى دا 20 باكالاۆرياتتىڭ جانە ماگيستراتۋرالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن حالىقارالىق اككرەديتاتسيالاۋعا دايىندىق جۇرگىزىلۋدە.
نارىق قاجەتتىلىگىنە جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ پىكىرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, كلاسسيفيكاتورعا مىناداي جاڭا ماماندىقتار ەنگىزىلگەن: «اۋىل شارۋاشىلىعىن ەنەرگيا قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتۋ» جانە «وسىمدىكتى قورعاۋ مەن كارانتين». باكالاۆرياتتىڭ 12, ماگيستراتۋرانىڭ – 16, PhD دوكتورانتۋرانىڭ – 14 ماماندىقتارى بويىنشا مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتى جاسالدى. 300-دەن استام وقۋ باعدارلامالارى جانە ءپاندەردىڭ ەلەكتيۆتىك كاتالوگتارى جاسالدى. 200-دەن استام وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارى, ونىڭ ىشىندە 34 وقۋلىق ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ گريفىمەن شىعارىلدى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى مينيسترلىكتەرمەن جانە ۆەدومستۆولارمەن, ۇلتتىق حولدينگتەرمەن, كورپوراتسيالارمەن, ءىرى كومپانيالارمەن, قوعامدىق بىرلەستىكتەرمەن تىعىز بايلانىستا. بۇل تاجىريبە بىتىرۋشىلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەلەرىن ءتيىمدى شەشۋگە جانە بازا پراكتيكالارىن كەڭەيتۋ مەن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە «اگروبىلىم» اسسوتسياتسياسى جانە كىشى اكادەميا اگرارلىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارۋدا. ولار ليتسەي-كوللەدج-ۋنيۆەرسيتەت «ءومىر بويى وقۋىمەن» ءپرينتسيپىن جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
قاشىقتىقتان وقىتۋ ورتالىعى بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىستەرىن الدىڭعى قاتارلى ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارى مەن تەحنولوگيالارىنا تەڭ دارەجەدە پايدالانۋىنا قول جەتكىزەدى. ءتىل ورتالىعى ءوزىنىڭ قۇرامىنا 3 مۋلتيمەديالىق لينگافوندىق كابينەتىن جانە وقىتۋشىلار مەن ءبىلىم الۋشىلارعا تىلدىك دايىندىعىن كەڭەيتۋگە زور مۇمكىندىكتەر جاسايدى.
2010-2014 جىلدارعا قابىلدانعان قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن جەدەل دامىتۋ جانە ونىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. باعدارلامادا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ مەن ساقتاۋ, ءوندىرىستى ديۆەرسيفيكاتسيالاۋ, جەكە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ جانە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى كەڭىنەن ەنگىزۋدى دامىتۋ بويىنشا بىرنەشە كەشەندى ءىس-شارالار قاراستىرىلعان.
ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىندا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ 95 ينۆەستيتسيالىق جوبا باعدارلاماسىنا قاتىسا وتىرىپ, اگرارلىق بەيىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ يننوۆاتسيالىق ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن ءتيىمدى جۇرگىزۋدە قازۇاۋ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن جانە ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
تاياۋدا استانادا وتكەن ءVىى دۇنيەجۇزىلىك يسلام ەكونوميكالىق فورۋمىندا ەكونوميكا سالاسىنداعى نەگىزگى تاقىرىپتار قارالدى. يسلام بانكى قازاقستاننىڭ فەرمەرلىك شارۋاشىلىعىن قولداۋ جانە دامىتۋعا 10 ملن. اقش دوللارىن بولۋگە شەشىم قابىلدادى. ودان باسقا ءتۇرلى ەلدەردىڭ كاسىپكەرلەرى ءوز بيزنەستەرىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن جانە ەلدەر مەن كومپانيالاردىڭ قارىم-قاتىناسىن تالقىلادى. ونىڭ ىشىندە جاستار اراسىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا ءتيىمدى العىشارتتار جاسالدى. ءسوز رەتىنە قاراي ايتا كەتەلىك, قازاقستانداعى فەرمەرلەردىڭ جوعارى مەكتەبى ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە عانا بار. ول ەكستەنش جۇيەسىن بەلسەندى دامىتۋعا, اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەر مەن فەرمەرلەرگە كەشەندى اقپاراتتىق, ماركەتينگتىك, قۇقىقتىق جانە كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا كومەك كورسەتەدى. فەرمەرلەردىڭ جوعارى مەكتەبى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ مەن دايارلاۋ باعدارلاماسىندا فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتاردا وندىرىستىك-كاسىپكەرلىك قىزمەتتەرمەن عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋدى تىعىز ينتەگراتسيالاۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
ۋنيۆەرسيتەت اگرارلىق عىلىمي-وندىرىستىك كونتسورتسيۋمىنىڭ قۇرىلۋىنىڭ باستاما جاساپ, اگرارلىق سالا ءۇشىن كادرلار دايارلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن كوپتەگەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن, جوعارى وقۋ ورىندارىمەن جانە كوللەدجدەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتتى. بۇلار ءوز كەزەگىندە پاتەنتتەردى, قورعالعان ديسسەرتاتسيالاردى جانە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرىپ, ولاردى ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. سولاردىڭ بازاسىندا عىلىمي يدەيالاردى جانە بيزنەس-قۇرىلىمدار ارقىلى يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋدا كوممەرتسياليزاتسيالاۋ مودەلى جاسالدى.
2010 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى جەتىستىكتەرمەن جان-جاقتى تانىسىپ, اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىنە عىلىمي جەتىستىكتەردى ەندىرۋ جانە عىلىمي-پەداگوگيكالىق كادرلاردىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتتەگى دەڭگەيىن جوعارى اتاپ ءوتتى. مۇنداي ۇلكەن باعا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زەرتتەۋشىلىك ءمارتەبەسىنە تابىسقا جەتۋىنە جاڭا ماقساتتار مەن مىندەتتەر قويدى جانە ەلىمىزدىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ جاڭا ينتەللەكتۋالدى ماماندار بۋىنىنىڭ قالىپتاسۋىنا ناقتى كومەگىن تيگىزدى. الداعى ۋاقىتتا ءبىز وسى سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساۋدامىز.
تىلەكتەس ەسپولوۆ, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى. الماتى.