• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
14 ماۋسىم, 2011

بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك تىرەگى

2300 رەت
كورسەتىلدى

شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر باس پروكۋرورلارىنىڭ كەزەكتى توعىزىنشى وتىرىسىنا قازاقستاننىڭ, قى­تاي­دىڭ, قىرعىزستاننىڭ, رەسەيدىڭ, تاجىكستان مەن وزبەكستاننىڭ قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. ونجىلدىق قارساڭىندا وتكەن بەدەلدى مەملەكەتتىك ۇيىمنىڭ وتىرى­سىن­دا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك نەگىزى سانا­لا­تىن ماڭىزدى ماسەلەلەر قارالدى. ءبىز ەلىمىز, كورشىلەس ەلدەر, جالپى ادامزات ءۇشىن ءمانى مەن ناتيجەسى زور فورۋم بارىسى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەرۋىن ەلىمىزدىڭ باس پروكۋرورى اسحات داۋىلباەۆتان سۇراعان ەدىك. – اسحات قايزوللا ۇلى, شىۇ-عا ءمۇ­شە مەملەكەتتەردىڭ جوعارى قاداعا­لاۋ ورگاندارى باسشىلارىنىڭ وتى­رى­سى توعىزىنشى رەت ءوتىپ وتىر. بۇل كەزدەسۋ قانشالىقتى ناتيجەلى بولدى؟ – مەن سىندارلى جانە جەمىستى ءوتتى دەپ ويلايمىن. بۇگىنگى كەڭەستىڭ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر الدىڭعى كەزدە­سۋ­لەردىڭ جالعاسى بولىپ تابى­لا­تىن­دىقتان, ماسەلەلەر وتە وزەكتى جانە ۋاق­تى­لى ەكەندىگى داۋسىز. ءبىز تەرروريزم مەن ەكسترەميزمدى قارجىلاندىرۋ كوزدە­رى­نىڭ ءبىرى رەتىندە ەسىرتكى مەن قارۋعا, ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل, سون­داي-اق قىلمىستىق جولمەن الىنعان تا­بىستاردى شىققان ەلىنە قايتارۋ سياقتى ۇلتارالىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قار­سى كۇرەستىڭ كوكەيكەستى اسپەكتىلەرى بوي­ىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى جالعاستىرۋ­دىڭ وزەكتى باعىتتارىن  تالقىلادىق. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار ۇلتارالىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەستە شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ بىرلەسىپ كۇرەسۋگە, شىۇ وڭىرىندە تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ تۇرعىسىندا ءوز­ارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە دايىن ەكەندىگىن راستاۋ ءۇشىن حاتتاماعا قول قويۋى وسى كەزدەسۋدىڭ قورىتىندىسى بولدى. – بۇل ورايدا وڭىردەگى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باس پرو­كۋرورلارىنىڭ كەڭەس جۇمىسىنىڭ ءتيىم­دىلىگى قانشالىقتى بولدى دەپ ويلايسىز؟ – بۇگىندە دۇنيە ءجۇزى ۇلتارالىق ۇي­ىمداسقان قىلمىسپەن بايلانىستى ونىڭ ءار ءتۇرلى كورىنىستەرىمەن جاڭا قاۋىپ-قا­تەردىڭ الدىندا تۇر. الەمدە قىلمىسپەن بايلانىستى پروبلەمانىڭ وسۋىنە قاراي ونى الدىن الا بىلەتىن تۇبەگەيلى جانە ورتاق شارالاردى ىزدەستىرۋ قاجەتتىگى سەزىلە باستادى. مىنە, سوندىقتان دا ءار مەم­لەكەتتىڭ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىككە ۇلەس قوسۋىنىڭ بارعان سايىن ماڭىزى ارتا تۇسۋدە. وسىلاردى نەگىزگە الا وتىرىپ, شىۇ ەلدەرى باس پروكۋرورلارىنىڭ كۇش-جىگەر بىرىكتىرۋىنىڭ وزەكتىلىگى مەن قاجەتتىگى, ەڭ الدىمەن, جاھاندانۋ عاسى­رىندا ۇلتتىق مۇددەنىڭ تار شەڭبەرىنەن شىعاتىن وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتا­ماسىز ەتۋ  بويىنشا بارلىق ەلدەرگە ورتاق ستراتەگيالىق مىندەتتەردەن تۋىن­دايتىندىعى قىزۋ تالقىلاندى. باس پروكۋرورلاردىڭ كەڭەسى ۇلتارا­لىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇ­رەستە شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ پرو­­كۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ ماڭىزدى ۇلەسى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان وسىن­داي ءىس-شارالاردىڭ بارىسىندا قا­زىرگى الەمنىڭ  قوقان-لوققىسى مەن قاۋىپ-قا­تەر­لەرىنە بىرلەسىپ قارسى تۇرۋ جولدا­رى­نىڭ تالقىلانۋى  ءار ەلدىڭ كاسىپقويلارى جينالاتىن فورۋمنىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى. ءبىزدىڭ ءاربىر كەزدەسۋىمىز – ەلدەردى جاقىنداستىرۋ, وڭىرلەر تۇراقتى­لىقتىلىعىن نىعايتۋ جولىنداعى تاعى ءبىر قادام. ال ءبىز شىۇ شەڭبەرىندە وسى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋدى دايەكتىلىكپەن ۇستانامىز. – دەمەك, بۇل وتىرىستىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا ناقتى ۋاعدالاس­تىققا قول جەتتى مە؟ – ەڭ الدىمەن, قاداعالاۋ ورگاندارى­نىڭ باسشىلارى جۇرگىزىپ جاتقان تەرگەۋلەر تۋرالى اقپارات الماسۋ, ادامداردى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ءۇشىن بەرۋ ارقىلى  ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ كون­ترابانداسىمەن, ادام ساۋداسىنا, زاڭسىز كوشى-قونعا جانە وڭىردەگى باسقا دا قىل­مىس تۇرلەرىنە قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەردى بارىنشا پايدالانۋعا نيەتتى ەكەندىكتەرىن راس­تادى. تاراپتار تەرروريزمگە, سەپاراتيزمگە جانە ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس ىسىندە شىۇ وڭىرلىك تەررورعا قارسى قۇرىلىممەن (وتقق) تىعىز ىنتى­ماقتاستىقتى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى دا ۋاعدالاستى. بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ار­قىلى تەرروريستىك, سەپاراتيستىك جانە ەكس­ترەميستىك قىزمەتكە قاتىسى بار ادام­داردى ىزدەستىرۋدە بارلىق تاراپ­تاردىڭ مۇمكىندىگى كوبەيە تۇسەدى. ۇلتارالىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا, تەرروريزمگە, ەكسترەميزمگە, ەسىرتكى بيزنەسىنە جانە ادام ساۋداسىنا بايلانىس­تى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا قىلمىس­كەرلەردى ۇستاپ بەرۋ جانە قۇقىقتىق كو­مەك كورسەتۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى ودان ءارى ءوربي ءتۇسىپ, ونى باس پروكۋرورلار باسىم­دىلىق رەتپەن قاراستىرۋعا كەلىستى. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار قىلمىستىق جولمەن الىنعان تابىستاردى ەلگە قاي­تا­رىپ الۋ ماسەلەسىن شەشۋ قىزىقتى­را­تىنىن ءبىلدىردى. تابىستاردىڭ جى­لىس­تاۋىنا قار­سى ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدى قۇ­رالدارىن, سونداي-اق, زاڭسىز اكتيۆتەردى  ەلگە قايتارۋ جونىندەگى كەلىسىلگەن ءرا­سىمدەر زاڭسىز قارجى اعىندارىنىڭ جو­لىنا توسقاۋىل قويۋدا پارمەندى قۇرال بولا الاتىنى اتاپ كورسەتىلدى. – تەرروريزمدى, ەكسترەميزم مەن سەپاراتيزمدى قارجىلاندىرۋ كوزىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەسىرتكى جانە قارۋ-جاراق كونترابانداسىنا قارسى كۇرەستە ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاي ەلگە دە ءتيىمدى ەكەنى ءسوزسىز. – ءيا, بۇل ماسەلەلەردىڭ كوكەيكەستى بولىپ وتىرعانى ايدان انىق. وكىنىشكە وراي, قابىلدانىپ وتىرعان شارالارعا قاراماستان ەسىرتكىگە بەت الۋ ءالى دە جوعارى. بۇل كوبىنەسە اۋعان ەسىرتكىسى ترافيگىنىڭ ارنالارى شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىمەن وتەتىندىگىنە بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. اۋعانستان جاھاندىق ەسىرتكى قاۋپى­نىڭ باستى كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ قالۋدا. بۇل پراكتيكالىق ۇسىنىمدار مەن بىرلەسىپ ءىس-قيمىل جوسپارلارىن ازىرلەۋ قا­جەت­تىگىن تالاپ ەتەدى. بىرنەشە دەرەكتەر كەلتىرە كەتەيىن. بۇۇ ساراپشىلارىنىڭ باعالاۋى بويىنشا 2010 جىلى اۋعان­ستاندا 123 مىڭ گەكتارعا جۋىق اپيىن كوكنارى ەگىلگەن. 3600 توننا اپيىن جي­نالىپ, ودان شامامەن 340 توننا گەروين الىنعان. بۇل ورايدا ەسىرتكى قۇرال­دارى­نىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس جونىندەگى ورتاازيالىق وڭىرلىك اقپارات ورتالىعىنىڭ ء(واواو) ماماندارى ور­تالىق ازيا ەلدەرىنە شەكارالاس اۋدانداردا اۋعاندىق گەروين زەرتحانا­لارى­نىڭ كوبەيگەندىگىن اتاپ وتۋدە.   مۇنىڭ سالدارىنان اۋعانستاندا وندىرىلگەن بارلىق ەسىرتكىنىڭ 30 پايىزعا جۋىعى ورتاازيالىق وڭىردەگى ەلدەر مەن رەسەي ارقىلى وتەدى. اۋعانستاننان كەلەتىن ەسىرتكى ترافيگىن شەكتەۋ ءۇشىن شەكارادا كەدەن جانە شەكارالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋمەن عانا ماسەلە شەشىلمەيتىنى ايقىن. ولاردى جويۋ ارقىلى اۋعانستاندا اپيىن كوكنا­رىن ەگۋدى ازايتۋ جونىندەگى تۇبەگەيلى شارالار قاجەت. وسى ەلگە پرەكۋرسورلاردىڭ جەتكىزىلۋى قاتاڭ باقىلاۋعا الىنۋى ءتيىس. بۇل باعىتتا شىۇ ەسىرتكىگە قارسى ستراتەگيا شەڭبەرىندە ىنتىماقتاستىعىمىز پارمەندى تەتىك بولىپ تابىلادى. بۇل تۇر­عىدا ءبىز بۇگىنگى كۇنى ەسىرتكى قاۋپىن جويۋعا جانە شىۇ جاۋاپكەرشىلىگى اي­ما­عىندا تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان بىرلەسكەن ارەكەتتەردى ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلەمىز. – ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ پروبلەماسى كوبىنەسە زاڭسىز قارۋ-جاراق اينالى­مى­مەن بايلانىستى قاراستىرىلادى.  وسى تۇرعىدا ىنتىماقتاستىقتىڭ جول­عا قويىلۋى قانداي؟ – قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدى ءتاسىل­دەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە شارالاردى بىرلەسىپ جۇرگىزۋدى ايتۋعا بولادى. مىسالى, شىۇ-عا  قاتىسۋشى مەملەكەتتەر 2003 جىلدان باستاپ «ارنا» جەدەل شاراسىن تۇراقتى جۇرگىزىپ كەلەدى. بىرنەشە جىل­دار بويى ونى ءتيىمدى جۇرگىزۋ  شەڭبە­رىندە اۋعانستاننان ەسىرتكى ترافيگىنىڭ جولىن كەسۋدىڭ ۇيىمدىق-شتابتىق جانە جەدەل-ىزدەستىرۋ  تەتىكتەرى قولدانىلۋدا. سون­دىقتان,  ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ورنىق­تى تەتىكتەرىن دامىتىپ, قاتىسۋشى ەل­دەر­دىڭ بارلىق قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ بەلسەنە قاتىسۋىمەن قارۋ-جاراقتىڭ زاڭسىز اينالىمى ماسەلەلەرىندە وسىن­داي ءىس-شارالاردى وتكىزىپ قانا قويماي, ولاردى وتكىزۋ شەگىن  دە كەڭەيتۋ قاجەت. اقشانىڭ «جىلىستاۋ» امالدارى مەن تەتىكتەرىن انىقتاۋ ارقىلى وسى قىل­مىستىق بيزنەستىڭ ەكونوميكالىق بازا­سىنا نۇقسان كەلتىرۋ جونىندە جۇيەلى شارالاردى ىسكە اسىرۋ كەرەك. ەسىرتكى مەن قارۋ-جاراقتى تاسىمال­داۋ ارنالارىندا ورناعان ولاردىڭ حا­لىقارالىق اينالىمىنا, قىلمىستىق تابىستاردى زاڭداستىرۋعا قاتىسى بار ادامدار تۋرالى اقپاراتپەن ءوزارا الماسۋ ىنتىماقتاستىقتىڭ قۇرامدى بولىگى بولۋعا ءتيىس. بۇل تۇرعىدا ەسىرتكى قۇرال­دارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس جونىندەگى ورتاازيالىق وڭىرلىك اقپارات ورتالىعىمەن ءوزارا تىعىز ءىس-قيمىل ناقتى جاردەمدەسە الادى. – ەسىرتكى بيزنەسىندەگى قىلمىس­تاردى تەرگەۋ بويىنشا كوپتەگەن كۇردەلى ماسەلەلەر بار ەكەنى جاسىرىن ەمەس. ولاردى شەشۋ دەڭگەيى قالاي؟ – ءتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارى­نان قۇرالعان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى­نىڭ ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جاساعان قىل­مىس­تارىن انىقتاۋ مەن تەرگەۋ كەزىندە باستى قيىندىق بىرلەسكەن جەدەل-ىزدەستىرۋ شارالارىن وتكىزۋدىڭ زاڭدىق تۇرعىدا رەتتەلمەۋىنەن تۋىنداپ وتىر. مىسالى, كونتراباندانى ۇيىمداستىرۋشى قازاق­ستاندا, ال باسقا قاتىسۋشىلار بوتەن ەلدە بولعاندا, باقىلاۋعا الىنعان جەتكىزىلىمدى وتكىزۋ كەزىندە قىلمىستىق ءىستى قوزعاۋ كۇردەلى. بۇعان تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ سوڭعى جەتكىزۋ پۋنكتى بولىپ تابىلاتىن ەلدىڭ اۋماعىندا الىنۋى سەبەپ بولۋدا. بۇل ورايدا كورشى مەملەكەت­تەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان الىنعان دالەلدەمە ماتەريالدار كىنالى ادامداردى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ءۇشىن كوبىنەسە جەتكىلىكسىز. بۇدان باسقا, بەرۋگە جاتپايتىن, سو­نىمەن بىرگە ۋاقىتشا باسقا ەلدەردىڭ ازا­ماتتارى بولىپ تابىلاتىن قىلمىس­كەرلەردى قىلمىستىق قۋدالاۋ مۇمكىندىگى دە قيىنىراق.    قۇ­قىق­­تىق كومەك كورسە­تۋ تۋ­رالى حالىقارالىق تاپسىرمالاردى جىبەرۋ پروتسەسسۋالدىق شە­شىم قابىلداۋ ءۇشىن قاجەت بارلىق ءمان-جايلاردى تولىق كو­لەمدە انىقتاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرمەيدى. مۇن­داي ءمان-جايلاردا, تەرگەۋ بولىمشەلەرى ءبىر مەملەكەتتىڭ اۋما­عىنداعى قىلمىستىق ارەكەتتەردىڭ جەكەلەگەن ەپيزودتارىن تەرگەۋمەن عانا شەكتەلۋگە ءماجبۇر. سوڭىندا, قىلمىس­تىق جاۋاپكەرشىلىككە نەگىزىنەن كۋرەرلەر تار­تىلادى دا, ال ۇي­ىمداستىرۋ­شىلار سوت تورەلىگىنەن تىس قالا­دى. – دەمەك, كەدەرگىلەر ءالى جوق ەمەس ەكەن. ەندەشە, قازاق­ستاندىق تاراپ فو­رۋم­دا ەسىرتكى قىل­مىس­تارىنا قار­سى ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندە قانداي  ۇسىنىستار جاسادى؟ – ءبىز وسى تۇرعىدا ءبىرىنشى كەزەكتە ناقتى وسى قىلمىستارعا مامانداناتىن مەملەكەتارالىق جەدەل تەرگەۋ توپتارىن قالىپتاستىرۋدى ۇسىنامىز. ەكىنشىدەن, شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وكىلدەرىنىڭ ىشىنەن تۇ­راقتى جۇمىس ىستەيتىن جۇمىس توپتارىن قۇرۋ. ولارعا شەكارا ماڭىنداعى ءوڭىر­لەردە جەدەل احۋالدى تالداۋ جانە بولجام جاساۋ, بىرلەسكەن ۇيىمداستىرۋ-پراك­تيكالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋ  مىندەتتەرىن جۇكتەۋ كەرەك. شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ارا­سىن­داعى ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەستەگى ىنتىماق­تاستىق تۋرالى كەلىسىمنىڭ شەڭبەرىندە, بىزدىڭشە, ونى ىسكە اسىرۋدىڭ ەكى بۋىندى تەتىگىن جاساعان دۇرىس بولادى. قولدا­نىلىپ جۇرگەن جوعارى بۋىن – كەڭەسكە قوسىمشا ەكىنشى دەڭگەيدەگى ورگاندى,  پروكۋراتۋرالار اراسىندا تىعىز ءارى جەمىستى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن, ساراپشى­لاردىڭ جۇمىس توپتارىن قۇرۋ ماقساتقا ساي كەلەدى. مۇنداي ەكى دەڭگەيلى تەتىك شىۇ-نىڭ ەسىرتكىگە قارسى جۇمىسىن ۇيلەستىرۋدە جانە ىنتىماقتاستىعىندا ءتيىمدى قۇرىلىم بولا الادى. بۇدان باسقا, ءبىز شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ الدىندا ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس ءجو­نىندەگى تۇراقتى قۇرىلىم – ەسىرتكىگە قار­سى ورتالىق قۇرۋ يدەياسىنا باستاما كوتەردىك. ورتالىققا قۇقىق قورعاۋ ور­گاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ ارە­كەتتەرىن ۇيلەستىرۋ جانە قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋ, ارنايى جوبالاردى ازىرلەۋ جۇكتەلەدى. سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ كوزقارا­سى­مىزشا, وڭىردەگى احۋالعا مونيتورينگتى تۇراقتى جۇزەگە اسىراتىن ەقىۇ مەن بۇۇ-نى مىسالعا الا وتىرىپ, ورتالىق ازيا اۋماعىندا ەسىرتكى زاتتارىن ءوسىرۋدى باقىلاۋ بويىنشا حالىقارالىق ينسپەكتسيالار مەن بايقاۋشىلار جۇيەسىن قۇر­عان ورىندى بولادى. ولاردىڭ تۇراقتى كەڭسەسىن ءتۇرلى وڭىرلەر بويىنشا ەسىرتكىنى تاسىمالداناتىن جانە پارتيالار جونەلتىلەتىن جەرلەردىڭ بىرىنە ورنالاس­تىرۋ, سونداي-اق ناقتى وكىلەتتىكتەرىمەن شىۇ ەسىرتكىگە قارسى ورتالىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋى كوپتەگەن مىندەتتەردى شەشە الار ەدى. – الەم جۇرتشىلىعىن ادام ساۋ­داسى سياقتى قىلمىس ەرەكشە الاڭدا­تادى. وسى باعىتتا قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە؟ – ادام ساۋداسىمەن بايلانىستى قىل­مىستار قوعامعا كەلتىرەتىن قاۋپى جا­عىنان كۇردەلى دە كوپ قىرلى كريمي­نال­دى قۇبىلىستاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلا­تىندىعى ءسوزسىز. مىسالى, دوستاستىق ەلدەرىندە ادامداردى جىنىستىق جانە ەڭبەككە پايدالانۋ تابىسى جاعىنان قارۋ مەن ەسىرتكى ساۋداسىنان كەيىن ءۇشىن­شى ورىندا تۇر. قازىرگى كەزدە ادامدار ساۋداسىنىڭ زاڭسىز ارنالارىن ۇيىم­داس­تىرۋ كوبىنەسە ۇلتارالىق سيپات الا­تىندىقتان, ۇيىمداسقان قىلمىسپەن كەشەندى كۇرەسۋ ارقىلى پروبلەمانى قاراس­تىرىپ,  ونى شەشۋ جولدارىن ىزدەستىرۋ كەرەك. قازاقستان نەگىزگى حالىقارالىق اكتىلەردى راتيفيكاتسيالادى, ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىلدى رەتتەيتىن حالىقارا­لىق قۇقىقتىق اكتىلەردى ۇلتتىق زاڭنا­ما­عا يمپلەمەنتاتسيالاۋ جۇمىستارى جالعاستىرىلۋدا. بىلتىرعى جىلدىڭ جەل­توقسانىندا تمد مەملەكەتتەرى باس­شىلارى كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلگەن تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ادام ساۋداسىنا كۇرەستىڭ 2011-2013 جىلدارعا ارنالعان ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى بويىنشا شارالار كەشەنى بەلگىلەندى. شىۇ-نىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ ءۇشىن, ءبىزدىڭ كوزقاراسىمىزشا, وسى باعىتتا پراكتيكالىق ىنتىماقتاستىق ماقساتىن­دا ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى مامانداندىرىلعان بولىمشە­لەر­دى قۇرۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان ءجون. بۇل ءۇشىن, مىسالى, وسى قىلمىستارعا قا­تىسى بار ادامدار تۋرالى حالىقارا­لىق دەرەكتەر قورىن قۇرۋ كەرەك. سو­نىمەن بىرگە ءىز-ءتۇزسىز جوعالعان ادامدار مەن تانىلماعان مايىتتەر تۋرالى ءبىرىڭ­عاي مەملەكەتارالىق دەرەكتەر قورىن قۇرۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەۋ كەرەك. وسى اقپاراتتى ادام ساۋداسىمەن بايلانىستى قىلمىستاردىڭ قۇرباندارىن ىزدەستىرۋدە جانە تانۋدا پايدالانۋعا بولادى. ادام ساۋداسىنا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءبىز ادامداردىڭ زاڭسىز ترافيگىنە قاتىسى بار جۇمىس ىستەيتىن قىلمىستىق توپتار تۋرالى, ولار قولداناتىن ازاماتتاردى تارتۋ جانە اكەتۋ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى تۋرالى اقپارات الماسۋدى دەر كەزىندە قامتاماسىز ەتۋدى, ءتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بىرلەسىپ جەدەل-ىزدەستىرۋ جانە جەدەل-الدىن الۋ شارالارىن وتكىزۋىن كەڭىنەن تاجىريبەگە ەنگىزۋدى ۇسىنامىز. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن الەكساندر تاسبولاتوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار