ادام بولعان سوڭ ونىڭ ءبارى توق بولۋعا ۇمتىلاتىنى ءسوزسىز. بىراق بايلىق پەن كەدەيشىلىك, كۇشتى مەن ءالسىز, ارام مەن ادالدىق, قۋانىش پەن قاسىرەت, اق پەن قارا جارىسقان مىنا زاماندا ادامنىڭ الاڭسىز كۇي كەشە الۋى مۇمكىن بە؟ ارينە, جوق. ويتكەنى, سونىڭ سالدارىنان ادامداردا ءتۇرلى پسيحولوگيالىق كوڭىل كۇي پايدا بولادى. وعان ناقتى مىسال, قازىرگى جاستارىمىزدىڭ اراسىندا بويكۇيەزدىك, كۇيگەلەكتىك, اشۋشاڭدىق, مەنمەندىك, ۋايىمشىلدىق پەن قاتىگەزدىك بەلەڭ الىپ بارادى. ال انىعىندا, مۇنىڭ ءبارى ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ بارىسىندا كەزدەسەتىن كەلەڭسىزدىكتەردەن پايدا بولاتىن پسيحولوگيالىق دەرت كورىنەدى.
مۇنداي پسيحولوگيالىق جاعداي تەكتەن-تەككە پايدا بولمايدى. ارينە, ادامدى كۇيزەلىسكە تۇسىرەتىن كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ تاۋقىمەتى از ەمەس قوي. دەگەنمەن, ەڭ باستى سەبەپ ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس. سەبەبى, قوعامدا نەبىر قيىنشىلىقتى باستان كەشىپ, شىنىققان تاجىريبەلى ادامداردىڭ وزىنە اياقتان شالۋ مەن كورەالماۋشىلىق قاقپانى قۇرىلىپ جاتقاندا, ومىرگە ەندى ارالاسىپ, وڭ مەن سولىن ءالى تانىماعان جاستاردى ءسۇرىندىرۋ دەگەن قيىن ەمەس.
قولىندا بيلىگى بارلاردىڭ ويلانباي ايتقان ءبىر اۋىز سوزىنەن, زەردەلەنبەگەن تەرىس شەشىمىنەن, ءوزىم بىلەمىن دەپ وزەۋرەگەن قاتىگەز ارەكەتىنەن تالاي جاندار قيىن جاعدايعا تاپ بولاتىنى بار. سول قيىن جاعدايلاردان جازىقسىز جاننىڭ جانى كۇيىپ, كوكىرەگى شەرگە تولادى. ال مۇنداي جاعدايعا ۇشىراعان جاستار كۇيزەلىسكە تۇسەدى. ءسويتىپ, دەپرەسسياعا, ياعني, كۇيزەلىسكە تاپ بولعان جان اۋرۋ بىتكەنگە ەسىك اشادى.
ەلباسى حالىققا ارناعان جولداۋلارىندا ۇلت دەنساۋلىعى جونىندە از ايتقان جوق. ال ۇلت دەنساۋلىعى وسى قوعامدىق ورتاعا تىكەلەي بايلانىستى بولىپ قالا بەرمەك. ەگەر ءار مەكەمەدەگى ۇجىم اراسىنداعى سالاماتتى قارىم-قاتىناس, ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن نيەتى, كوزقاراسى دۇرىس بولماسا, ول احۋال مىندەتتى تۇردە كەز كەلگەن جانعا تەرىس اسەر ەتۋى ابدەن مۇمكىن. وسىدان كەلىپ جاستار بويىندا جالعىزسىراۋ, جابىعۋ, تورىعۋ, اقىرى, تۇبەگەيلى قۇلدىراۋ ۇدەرىسى باستالادى. مىنە, وسى جاعدايدى لاتىن تىلىندە «دەپرەسسيا» دەيدى. ونىڭ سالدارى ادامنىڭ ومىرگە قىزىعۋشىلىعىن تومەندەتەدى, كوڭىل كۇيدى بۇزادى, جاعىمسىز ويلارعا جەتەلەيدى, بەلسەندىلىگىن, بار قابىلەت-قارىمىن جوعالتادى.
مۇنداي جامان دەرت ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن كەرەك پە؟ ارينە, جوق. بىراق, وكىنىشكە قاراي, قازاقستان كۇيزەلىسكە ۇشىرايتىن ادامدار سانى جاعىنان العاندا الدىڭعى قاتاردا تۇر ەكەن.
وسىنداي قامىعۋ, كۇيزەلۋ سالدارىنىڭ سوڭى ادامدى ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا يتەرمەلەيتىنى ايتپاسا دا ءتۇسىنىكتى. دەمەك, سۋيتسيد جاعىنان دا كوش باسىندا نەلىكتەن, نە سەبەپتى تۇرعانىمىزدى ەسكەرىپ قويعان ارتىق بولمايدى. ويتكەنى, حالقىنىڭ سانى 18 ميلليونعا جۋىقتاعان ەلىمىز ءۇشىن بارلىق تۇرعىننىڭ 10 پايىزىنان استامى جان كۇيزەلىسىنە ۇشىراۋىنىڭ ءوزى ءبىراز جايتتى اڭعارتادى.
كۇيزەلىسكە تۇسكەن ادامنىڭ كۇيى كەتەتىنى انىق. جانە ونىڭ وزگە اۋرۋلاردى قوزدىراتىنى تاعى انىق. ءجۇرەك جۇمىسى بۇزىلىپ, قان قىسىمى كوتەرىلەدى, اعزانىڭ قورعانىش جۇيەسى ناشارلاپ, دەمىكپە, بۇيرەك, ت.ب. اۋرۋلارعا دا سوقتىرۋى عاجاپ ەمەس. سوندىقتان, دارىگەرلەر دەپرەسسيانىڭ ءبىرنەشە ءتۇرى بولاتىندىعىن ايتادى. جازىقسىز جانى جارالانعان جاندار جان اۋرۋىنان تەز قۇتىلىپ كەتسە جاقسى. ويتكەنى, سوڭعى كەزدەرى جۇيكە اۋرۋىنا ۇشىراعاندار سانى دا ءوسىپ بارا جاتقان كورىنەدى. سول سەبەپتى, بۇعان الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن كەيبىر شەت ەلدەردە ونى الەۋمەتتىك, ۇلتتىق دەڭگەيدەگى ماسەلە رەتىندە قاراپ, مەملەكەتتىك تۇرعىدا شەشىمىن تابۋدىڭ جولىن قاراستىرا باستاعان.
قازاقستان دا مۇنداي سالاماتتى جولدان قاعىس قالماۋى ءتيىس. ەڭ باستىسى, قىزمەتتىك, ياعني قوعامدىق ورتادا, كەز كەلگەن ۇجىمدا, ۇيدە, تۇزدە ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ءىلتيپاتىن ارتتىرىپ قانا قويماي, وزگەنىڭ جانىن جارالايتىنداي جاعدايدىڭ جاسالماۋىنا بارىنشا قولداۋ ءبىلدىرۋ قاجەت. سوندا عانا ءار ادام كوڭىلدى ءجۇرىپ, قازاقستاننان ارتىق اتامەكەن جوقتىعىن ماقتان ەتەتىن بولادى.
ال وزگەنىڭ جان-دۇنيەسىنە ءجۇردىم-باردىم قارايتىن ادامدارعا ءبارىبىر. جوعارىدا ايتىلعان ناقىل ءسوزدىڭ ءمانى دە سوندا. ەندەشە, كۇيزەلىسكە تۇسىرمەۋدىڭ دە, ول دەرتتى ەمدەۋدىڭ دە كىلتى قوعامنىڭ وزىندە.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»